Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio¶XXXITi

omnē virtutē vt pꝫ ī. ij. ethi. ſed hoc ꝑtinet ad rōnem perſeuerantie. Dicit enī Tullius in ſua rhetorica. perſeuerantia eſt in rōne bn̄ ꝯſiderata ſtabilis perpetua permāſio. ergo perſeuerantia non eſt ſpecialis virtus. ſed cōditioomnis virtutis. Sed cōtra ē Andronicus dicitſeuerantia ē habitus eoꝝ quibus īmanendū ē īmanendū neutroꝝ. ſed habitus ordinās nos ad benefaciēdum aliquid vel omittendū ē virtus. ergo perſeuerantiaeſt virtus. Rn̄. dd̓m ẜm phūm in. ij. ethi. virtus eſtcirca difficile bonū. ideo vbi occurrit ſpecialis difficultatis vel boni. ibi ē ſpecialis virtus. Opus autem virtutis pōt habere bonitatē difficultatē ex duobus. Unoquideꝫ modo ex ſpē ipſa actus. qꝛ accipit̉ ẜm rōnem ꝓprijobiecti. Alio modo ex ipſa diuturnitate tꝑis. hocipſuꝫqd̓ ē diu inſiſtere alicui difficili. ſpecialē difficultatē habꝫ ideo diu perſiſtere in aliquo bono vſqꝫ ad cōſūmationepertinet ad ſpecialē virtute. ſicut ergo teperantia fortitudo ſunt ſpeciales virtutes eo altera eaꝝ moderat̉ delectationes tactus. qd̓ de ſe difficultatē habet. altera aūt moderat̉ timores audacias circa pericula mortis. qd̓ etiamẜm ſe difficile eſt. ita etiā ꝑſeuerātia ē quedā ſpēalis viriꝰad quā pertinet in his vel in alijs virtuoſis oꝑibus diuturnitatem ſuſtinere prout neceſſe eſt. Ad i. ergo dd̓m phūs accipit ibi ꝑſeuerantiā ẜm aliqͥs ꝑſeuerat ī hisin quibus difficilimū ē diu ſuſtinere. ē auteꝫ difficilediu ſuſtinere bona ſed mala. mala autem ſunt periculamortis. vt plurimū diu ſuſtinent̉. qꝛ vt frequentiꝰ citotranſeunt. vnde reſpectu illoꝝ eſt preci pua laus perſeuerantie. inter alia autē mala p̄cipua ſunt illa opponuntur delectationibus tactus. qꝛ hmnōi mala attendunt̉ circaneceſſaria vite puta circa defectū ciboꝝ alioꝝ huiuſmōique qn̄qꝫ īminēt diu ſuſtinēda. non ē aūt difficile hec diuſuſtinere ille qui circa hec multū triſtat̉. nec in oppoſitis bonis multū delectat̉ ſic ut pꝫ in tēperato in quo huiꝰmodi paſſiones ſunt vehementes. ſed maxime hoc diſficile eſt in eo qui circa hoc vehementer afficit̉. vtpote nonhabens perfectā virtutē modificantē has paſſiones.ſi accipiat̉ hoc modo ꝑſeuerantia non eſt virtus perfecta.ſed eſt quoddam imperfectum in genere virtutis. ſi auteꝫaccipiamus perſeuerantiam ſecundū aliquis in quocunqꝫ bono difficili diu perſiſtit. hoc poteſt conuenire etiam habenti perfectam virtute m. cui etiam ſi perſiſtere ſitminus difficile. perſiſtit tamē in bono magis perfecto. vn̄de talis perſeuerantia poteſt eſſe virtus quia perfectio virtutis magis attenditur ſecundū rōnem boni qͣꝫ ſecunduꝫrōnem difficilis. Ad ſecundum dicendum eodē nomine quandoqꝫ nominatur virtus actus virtutis. ſicut Augꝰ dicit ſuper Iohannem. Fides eſt credere quodnon vides. Poteſt tamen cōtingere aliquis habeat habitum virtutis qui tamen non exercet actum. ſicut aliqͥspauper habet habitum magnificentie. cum tamē actumnon exerce at. Quandoqꝫ vero aliquis habens habitū incipit̉ quidem exercere actum ſed non perficit. puta ſi edificator incipiat edificare non compleat domum. Sic ergo dicendum eſt nomen perſeuerantie quandoqꝫ ſumitur pro habitu quo quis eligit ꝑſeuerare. Quandoqꝫ autem pro actu quo quis perſeueret. Et quandoqꝫ quidemhabens habitum perſeuerantie eligit quidem perſeuerare incipit exequi aliqͣꝫ diu perſiſtendo. non tamen complet actum. quia perſiſtit vſqꝫ ad finem. Eſt aut em̄ duplex finis. Unus quidem qui eſt finis oꝑis. Alius auteꝫqui eſt finis humane vite. per ſe autē ad perſeuerantiā ꝑ-

tinet vt aliquis perſeueret vſqꝫ ad terminū virtuoſi oꝑisſicut miles perſeueret vſqꝫ ap finē certaminis. magnificus vſqꝫ ad cōſūmatione operis Sunt antem quēdāvirtutes quarum actus totam vitam debet durare ſicutfidei ſpei charitatis. quia reſpiciunt vltimū finem toriꝰvite humane. ideo reſpectu haꝝ virtutum que ſunt prīcipales conſumatur actus peſeuerantie vſqꝫ ad finemvite. ẜm hoc Augꝰ accipit perſeuerantiā pro actu perſeuerantie cōſūmato. Ad. iij. dicendū virtuti pōt aliqͥdconuenire dupliciter. Uno ex propria intentiōe finis ſic diu ꝑſiſtere vſqꝫ ad finē in bono ꝑtinet ad ſpēalē virtutē que dicit̉ ꝑſeuerātia hoc intendit ſicut ſpēalē finē.Alio ex cōꝑatiōe habitus ad ſubiectū ſic īmobiliterꝑſiſtere ꝯſequit̉ quālibet virtutē inquantum eſt qualitasdifficile mobilis.O ſecundū ſic procedit̉. Uidet̉ ꝑſeuerātia ſit ꝑs fort itudinis.quia vt phūs dicit in vij. ethi. perſeuerantia eſt circa triſticias tactus. ſed huiuſmodi ꝑtinent ad temperantiā. etgo ꝑſeuerantia magis ē ꝑs temperātie qͣꝫ fortitudinis.Pre. Oīs pars virtutis moralis ē circa aliquas paſſioneſquas virtus moralis moderat̉. ſed perſeuerantia non importat moderantiā paſſionū. quia quanto vehementioresfuerint paſſiones. tanto aliquis ẜm rōnem perſeuerans.laudabilior videtur. ergo videt̉ perſeuerātia ſit ꝑsalicuius virtutis moralis ſed magis prudentie ꝑficit rationē. Pre. Augꝰ dicit in li. de ꝑſeuerantia. ꝑſeuerātiā nullus pōt amittere. alias aūt virtutes pōt hōa mittere. ergo perſeuerantia ē potior oībus alijs virtutibus. ſedvirtus principalis ē potior qͣꝫ eius ꝑs. ergo ꝑſeuerantia ē ꝑs alicuius virtutis ſed magis ipſa ē virtus principalis. Sed ꝯtra ē Tullius ponit ꝑſenerantiā ꝑteꝫfortitudinis. Rn̄. dd̓m ſicut ſupra dictū ē. virtꝰ principalis ē cui prīcipaliter aſcribit̉ aliquid qd̓ ꝑtinet ad laudem virtutis. inquantū .ſ. exercet illud circa ꝓpriā materiam in qua difficilimū optimū ē illud obſeruare. ẜmhoc dictū ē fortitudo ē principalis virtus. qꝛ firmitatēſeruat in his in quibus difficiſimū ē firmiter ꝑſiſtere .ſ. īꝑiculis mortis. neceſſe ē fortitudini adiugat̉ ſic̄ ſecūdaria virtꝰ principali oīs illa virtꝰ cuiꝰ laus cōſiſtit ī ſuſtinēdo firmiter aliqd̓ difficile. ſuſtinere aūt difficultateꝫ ꝓuenit ex diuturnitate boni oꝑis dat laudē ꝑſeuerātie.nec hoc ē ita difficile ſicut ſuſtinere ꝑicula mortis. ꝑſeuerantia adiungit̉ fortitudini ſicut virtus ſecūdaria principali. Ad .i. ergo dd̓m ānexio ſecundarie virtutis adprincipalē ſolū attēdit̉ ẜm materiā ſꝫ magiſ ẜm modūqꝛ forma in vnoquoqꝫ potior ē qͣꝫ materia. vn̄ lꝫ ꝑſeuerātia magis videat̉ ꝯuenire in materia tꝑantia qͣꝫ fortitudiue. tn̄ in magis ꝯuenit fortitudine inqͣꝫtū firmitatē ſeruat ꝯtra diffi. ultatē diuturnitatis. Ad. ij. dd̓y illa ꝑſeuerātia de loqͥtur phūs moderat aliqͣs paſſiones. ſed ꝯſiſtit ſolū in quadā firmitate rōis voluiatisſed perſeuerantia ẜm ponit̉ virtus moderat̉ aliqͥs paſſiones .ſ. timorē fatigationis aut defectꝰ ꝓpter diuturnita. vn̄ hec virtus ē in iraſcibili ſicut fortitudo. Ad. iijdd̓m Augꝰ ibi loquit̉ de perſeuerantia ẜm nominat habitum virtutis. ſed ẜm nominat actum virtutiscontinuatū vſqꝫ in finem. ſecundum illud Matth. xxiiij.Qui ꝑſeuerauerit vſqꝫ ī finē hic ſaluus erit. ꝯtra ratione perſeuerantie ſic accepte eſſet amitteretur. qꝛ iamnon duraret vſqꝫ in finem.