QueſtioCXXXVIII
O tertium ſic ꝓcedit̉¶ Uidet̉ ꝙ cōſtantia nō ꝑtineat ad perſeuerantiaꝫConſtantia enī ꝑtinet ad patientiā vt ſupra dictū ē. ſedpatientia differt a ꝑſeuerantia. ergo cōſtantia non ꝑtinetad ꝑſeuerantiā. ¶ Pre. Uirtus ē circa difficile ⁊ bonumſed in ꝑuis oꝑibus cōſtantē eē nō videt̉ eſſe difficile ſꝫ ſolum in oꝑibus magnis q̄ ꝑtinēt ad magnificētiā. ergo cōſtantia magis ꝑtinet ad magnificentiā qͣꝫ ad ꝑſeuerātiā.Pre. Si ad ꝑſeueranuā ꝑtineret cōſtantia. in nullo videret̉ a ꝑſeuerātia differre. qꝛ vtrūqꝫ īmobilitatē quādaꝫimportat. differunt aūt. nā Uacrobius cōdiuidit cōſtantiā firmitari ꝑ quā intelligit̉ perſeuerātia. vt ſupra dictūeſt. ergo cōſtātia nō ꝑtinet ad ꝑſeuerantiā. ¶ Sed contraeſt ꝙ aliquis dicit̉ eſſe cōſtans ex eo ꝙ in aliquo ſtat. ſꝫ immanere aliquibus ꝑtinet ad ꝑſeuerantiā vt pꝫ ex diffinitione quā Andronicus ponit. ergo cōſtantia ꝑtinet ad ꝑſeuerantiā. Rn̄. dd̓m ꝙ ꝑſeuerantia ⁊ cōſtantia cōueniūtquidē in fine. qꝛ ad vtrāqꝫ ꝑtinet firmiter ꝑſiſtere in aliqͦbono. differunt aūt ẜm ea qͥ difficultatē afferunt ad perſiſtendū in bono. nā virtus ꝑſeuerantie ꝓprie facit firmiterꝑſiſtere hoīem in bono cōtra difficultatem que ꝓuenit exipſa diuturnitate actus cōſtantia aūt facit firmiter ꝑſiſtere in bono cōtra difficultatē que prouenit ex quibuſcūqꝫalijs exterioribus impedimentis. ⁊ iō principalior ꝑs fortitudinis ē perſeuerātia qͣꝫ cōſtantia. qꝛ difficultas q̄ ē exdiut uruitate actus ē eſſentialior actus virtutis qͣꝫ illa q̄ ēex exterioribus īpedimentis. ¶ Ad i. ergo dd̓m ꝙ exteriora īpedimenta ꝑſiſtendi in bono p̄cipue ſunt illa q̄ triſticiam inferūt. circa triſticiā aūt ē patientia vt dictū ē. ⁊ ideocōſtantia ẜm finē cōueuit cū ꝑſeuerantia. ſcd̓m aūt ea quedifficultatē inferunt cōuenit cū patīa. finis autē potior ē.⁊ iō cōſtantia magis ꝑtinei ad ꝑſeuerantiā qͣꝫ ad patiētiā.Ad. ij. dd̓m ꝙ in magnis oꝑbus ꝑſiſtere difficilius ēſed in paruis ⁊ in mediocribus diu ꝑſiſtere habꝫ difficultatē ⁊ ſi nō ex magnitudine actus quā reſpicit magnificētia. ſaltem ex ipſa diuturnitate qua reſpicit ꝑſeuerantia.⁊ iō cōſtantia pōt ad vtrūqꝫ ꝑtinere. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ cōſtantia pertinet quidē ad ꝑſeuerantiā inquāt ū conuenitꝭcū ea. nō tn̄ eſt idem ei inquātum differt ab ea vtᶠ dcm̄ eſtO quartū ſic pro gider̉ceditur.ꝙ perſeuerantia nō indigeat au yio gratie. Perſeuerantia .n. ē quedā virtus vt dictū eſt. ſed virtꝰ vt Tullius dicit in ſua rhetorica agit in modū nature. ergo ſolainclinatio virtutis ſufficit ad ꝑſeuerādū. nō ergo ad hocrequirit̉ aliqd̓ auxiliū gratie. ¶ Pre. Donū gratie xp̄i ēmaius qͣꝫ nocumentū qḋ adā iniulit vt pꝫ ad Ro. v. ſedante peccatū ſic cōditus fuit hō vt poſſet ꝑſeuerare per idqd̓ acceꝑat ſicut Augꝰ dicit in li. de correct. ⁊ gr̄a. ergo ml̓to magis hō per gr̄am xp̄i reꝑatus pōt ꝑſeuerare abſqꝫ auxilio noue gratie. ¶ Pre. Oꝑa peccati qn̄qꝫ ſunt difficiliora qͣꝫ oꝑa virtutis. vnde ex perſona impioꝝ dr̄ Sap̄. v.Ambulauimus vias difficiles. ſed aliqui ꝑſeuerāt in oꝑibus peccati abſqꝫ alterius auxilio. ergo etiā in oꝑibꝰ virtutū pōt homo perſeuerare abſqꝫ auxilio gratie. ¶ Sedcontra eſt qd̓ Augꝰ dicit in li. de perſeuerantia. Aſſerimꝰdonū dei eſſe perſeuerantiā qua vſqꝫ in finē perſeueraturin xp̄o. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut ex dictis pꝫ. ꝑſeuerātia dupliciter dicit̉. Uno modo pro ipſo habitu perſeuerantie ẜmꝙ eſt virtus ⁊ hoc mō indiget dono habitualis gr̄e ſicut⁊ cetere virtutēs infuſe. Alio mō poteſt accipi ꝓ actu per-
ſeuerantie durante vſqꝫ ad amorē. ⁊ ẜm hoc nō indigat ſolum gr̄a habituali ſed etiā gratuito dei auxilio cōſeruantis hominē in bono vſqꝫ in finē vite ſicut ſupra dictuꝫ ēcū de gratia ageret̉. qꝛ cū liberū arbitriū de ſe ſit vertibile⁊ hoc ei nō tollat̉ per habitualē gratiā pn̄tis vite. nō ſubeſt ptāti liberi arbitrij etiā per gratiā reꝑati vt ſe immobiliter in bono ſtatuat licet ſit in ptāte eius ꝙ hoc eligat plerūqꝫ .n. cadit in noſtra ptāte electio ſed nō executio. ¶ Adprimū ergo dd̓m ꝙ virtus perſeuerantie quantū eſt de ſeinclinat ad ꝑſeuerandū. qꝛ cū habitus ē quo quis vtit̉ cūvoluerit. nō eſt neceſſariū ꝙ hn̄s habitū virtutis īmobiliter vtat̉ eo vſqꝫ ad mortem. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ ſic̄ augꝰ.dicit in li. de correctione ⁊ gr̄a. primo homini datū eſt nōvt perſeueraret ſed vt perſeuerare poſſet per libeꝝ arbitrium. qꝛ nulla corruptio tunc erat in humana natura q̄ perſeuerandi difficultatem̄ preberet. ſed nūc predeſtinatis ꝑgr̄am xp̄i nō ſolū dat̉ vt ꝑſeuerare poſſint ſed vt ꝑſeueretUnde primus hō nullo ter rente ꝯtra dei terrentis imperiū libero vſus arbitrio non ſtetit in tanta felicitate cū tāta nō peccādi facilitate. iſti aūt ſeuiente mundo ne ſtarentſteterūt in fide. ¶ Ad. iij. dd̓m. ꝙ hō ꝑ ſe pōt cadere ī peccatū ſed nō pōt ꝑ ſe reſurgere a pctō ſine auxilio gratie. etideo ex hoc ipſo ꝙ hō cadit in peccatū inquantū de ſe eſt.facit ſe ī peccato ꝑſeuerantē niſi gratia dei liberet̉. nō aūtex hoc ꝙ facit bonū facit ſe ꝑ ſeuerantem in bono qꝛ de ſepotens eſt peccare. ⁊ ideo ad hoc indiget auxilio gratie.Queſtio. CXXXVIIIEinde ꝯſiderādum.eſt de vitijs oppoſitis perſeuerātie. ⁊ circa hocquerunt̉ duo. Primo de mollicie. Secundode pertinaciaCdiſ.¶ D primuꝫ ſic Proce cdetur ꝙ mollicies non opponatur perſeuerantie. qꝛ ſuꝑillud. i. ad Coꝝ. vi. Neqꝫ adulteri neqꝫ molles neqꝫ maſculoꝝ ꝯcubitores. glo. exponit molles .i. patici. hoc eſt muliebria patientes. ſed hoc opponit̉ caſtitati. ergo mollicie ſnon eſt vitiū oppoſitū perſeuerātie Pre. phūs dicit iniiij. ethi. ꝙ delitia mollicies quedā eſt. ſed eē delitioſū videt̉ ꝑt inere ad intemꝑantiā. ergo mollicies nō opponit̉perſeu erantie ſed magis temꝑantie. ¶ Pre. Phūs ibidē dicit ꝙ luſiuus eſt mollis. ſed eſſe īmoderate luſiuumopponit̉ eutrapelie que eſt virtus circa delectationes ludoꝝ. vt dr̄ in. iiij. ethi. ergo mollicies nō opponit̉ perſeuerantie. ¶ Sed ꝯtra eſt qḋ phūs dicit in. xij. ethi. ꝙ molli opponit̉ perſeueratinus. Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut ſupra dictūeſt laus perſeuerantie in hoc ꝯſiſtit ꝙ aliquis non recedita bono ꝓpter diuturnā tolerātiā difficiliū ⁊ laborioſorūcui di recte videt̉ opponi ꝙ aliquis de facili recedat a bono ꝓpter aliqua difficilia que ſuſtinere nō pōt. ⁊ hoc perrinet ad rōnem molliciei. nā molle dicit̉ qḋ facile cedit tangenti. nō aūt iudicat̉ aliqͥd molle ex hoc ꝙ cedit fortiter īpellenti. nā ⁊ parietes cedunt machine ꝑcutienti. ⁊ iō nonreputat̉ aliquis mollis ſi cedat aliquibꝰ valde grauiter īpellentibꝰ. Un̄ phūs dicit in. vij. ethi. ꝙ ſi quis a fortibꝰ⁊ ſuperexcellentibus d̓electationibꝰ vincit̉ vel triſticijsnō eſt admirabile ſed ꝯdonabile ſi ꝯtra tendat. manifeſtūeſt aūt ꝙ grauius īpellit metus periculoꝝ qͣꝫ cupiditas delectationū. Unde Tullius dicit in primo de offi. Nō eſtꝯſentaneū qui metu nō frangat̉ eū frangi cupiditati. necqui inuictū ſe a labore p̄ſtiterit rīci a voluptate. ip̄a etiā