QueſtioCXXXV
¶ Pre. Ad magnificentiā pertinet aliqd̓ opus exteriusfacere. nō aūt quibuſlibet ſumptibꝰ fit aliqd̓ exterius opꝰetiā ſi ſint ſumptus magni. puta cū aliqͥs multa expenditin enxenijs mittēdis. gͦ ſūptꝰ nō ſunt ꝓpria materia magnificentie. ¶ Pre. Magnos ſumptus nō pn̄t facere niſi diuites. licet oēs virtutes pn̄t habere etiā pauꝑes. qꝛ virtutes nō ex neceſſitate indigent exteriori fortuna. ſed ſibijpſis ſufficiūt vt Seneca dicit in li. de ira. ergo magnificentia nō eſt circa magnos ſumptus. ¶ Sed ꝯtra ē qd̓ phūsdicit in. iiij. ethi. ꝙ magnificentia non extendit̉ circa om̄aoꝑationes que ſunt in pecunijs ſicut liberalitas. ſed circaſumptuoſas ſolū in quibus excellit liberalitatē magnitudine. ergo ē ſolū circa magnos ſumptꝰ ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ admagnificentiā ſicut dictū ē ꝑtinet intendere ad aliqd̓ magnū opus faciendū. ad hoc aūt ꝙ aliqd̓ magnū opꝰ cōuenienter fiat requirunt̉ ꝓportionati ſumptus. nō. .n. poſſūtmagna opera fieri niſi cū magnis expenſis. vnde ad magnificentiā ꝑtinet magnos ſumptus facere. ad hoc ꝙ opmagnū cōuenienter fiat. vnde ⁊ phūs dicit in. iiij. ethi. ꝙmagni ficus ab equali .i. a ꝓportionato ſumptū opus faciet magis magnificū. ſumptus aūt ē quedā pecunie emiſſio a qua pōt aliquis ꝓhiberi ꝑ ſuꝑfluū amorē pecunie. etideo materia magnificentie pn̄t dici ⁊ ipſi ſumptꝰ quibuſvtitur magnificus ad opus magnū faciendū. ⁊ ipſa pecunia qua vtit̉ ad ſumptus magnos faciendos. ⁊ amor pecunie quē moderat̉ magnificus ne ſumptus magni īpediāt̉¶ Ad i. ergo dd̓m ꝙ ſicut ſupra dictuꝫ eſt. virtutes ille q̄ſunt circa res exteriores habet aliquā difficultatē ex ipſogenere rei circa quā ē virtus. ⁊ aliā difficultatē ex magnitudine ipſius rei. ⁊ iō oportet circa pecuniā ⁊ vſum eiꝰ eſſeduas virtutes .ſ. liberalitatē que reſpicit cōiter vſuꝫ pecunię. ⁊ magnificentiā que reſpicit magnū pecunie vſum.¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ vſus pecunie aliter ꝑtinet ad liberalem⁊ aliter ad magnificū. ad liberalē enī ꝑtinet ẜm qḋ procedit ex ordinato affectu circa pecunias. ⁊ iō oīs vſus debitus pecunie cuiꝰ impedimentū tollit moderatio amoris pecunie ꝑtinet ad liberalitatē .ſ. ⁊ dona ⁊ ſumptus. ſed vſuspecunie ꝑtinet ad magnificū in ordine ad aliqd̓ magnuꝫopus qḋ faciendū eſt. ⁊ talis vſus nō pōt eē ſine ſumptūſiue expenſa. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ magnificus etiā dat donavel enxenia vt dr̄ ī. iiij. ethi. nō tn̄ ſub rōe doni ſꝫ potiꝰ ſubrōe ſūptꝰ ordinati ad aliqd̓ opꝰ faciēdū puta ad honorād̓alique. vel ad faciendū aliquid vnde ꝓueniat honor toticiuitati. ſicut cum facit aliquid ad qd̓ tota ciuitas ſtudet.¶ Ad. iiij. dd̓m ꝙ principalis actus virtutis ē interior electio quā virtus pōt habere abſqꝫ exteriori fortuna. Et ſicetiam pauꝑ pōt eē magnificus. ſed ad exteriores actꝰ virtutū requirit̉ bona fortune ſicut quedā inſtrumēta. ⁊ ẜmhoc pauꝑ nō pōt actū magnificentie exterioreꝫ exercere inhis que ſunt magna ſimpliciter. ſed forte in his que ſuntmagna per cōꝑationē ad aliquod opus qd̓ ⁊ ſi in ſe ſit ꝑuum. tn̄ pōt magnificari ẜm ꝓportionē illius generis. nā (ꝑuū ⁊ magnū dicunt̉ relatiue vt phūs dicit ī p̄dicamētisD quartum tur ꝙ maoruiſicentiaſic proceditur. Uidenō ſit ꝑs fortitudīs. Magnificentia .n. ꝯuenit iumateria cū liberalitate vt dictū ē. ſꝫ liberalitas nō ē ꝑs forntudīs ſed iuſticie. ergo magnificētia nō ē ꝑs fortitudīs.Pre. Fortitudo ē circa timores ⁊ audacias. magnificētia aūt in nullo videt̉ reſpicere timorē ſed ſoluꝫ ſumptusqͥ ſunt oꝑatiōes q̄dā. gͦ magnificētia magis videt̉ ꝑtinere ad iuſticiā q̄ ē circa oꝑatiōes qͣꝫ ad fortitudinē. ¶ Pre.
Phūs dicit ī. iiij. ethi. ꝙ magnificꝰ ſciēti aſſimilat̉. ſꝫ ſcīamagis ꝯuenit cū prudētia qͣꝫ cū fortitudine. ergo magnificentia nō dꝫ poni ꝑs fortitudīs. ¶ Sꝫ ꝯtra ē ꝙ Tulliꝰ etMacrobiꝰ ⁊ Andronicꝰ magnificētia ꝑtē fortitudīs ponunt. Rn̄. dd̓m ꝙ magnificētia ẜm ꝙ ē ſpālis virtus nōpōt poni ꝑs ſubiectiua fortitudinis. qꝛ nō cōuenit cum eain materia ſed ponit̉ ꝑs eiꝰ inqͣꝫtū adiungit̉ ei ſicut virtꝰ.ſecūdaria principali. Ad hoc aūt ꝙ aliqua virtus adiūgat̉alicui principali duo requirūt̉ vi ſupra dictū ē. quoꝝ vnūē vt ſecūdaria ꝯueniat cū principali. aliud aūt ē vt in aliquo excedat̉ ab ea. magnificētia aūt ꝯuenit cū fortitudinein hoc ꝙ ſicut fortitudo tendit in aliqd̓ arduuꝫ ⁊ difficile.ita etiā ⁊ magnificentia. vnde etiaꝫ videt̉ eſſe in iraſcibilivt fortitudo. ſed magnificentia deficit a fortitudine ī hocꝙ illud arduū in quod tendit fortitudo hꝫ difficultatē ꝓpter ꝑiculū qd̓ īminet ꝑſone. arduū autē in qd̓ tendit magnificentia hꝫ difficultatē propter diſpendiū reꝝ quod ēmultominus qͣꝫ ꝑiculū ꝑſone. ⁊ iō magnificētia ponit̉ ꝑsfortitudinis. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ iuſticia reſpicit oꝑationes ẜm ſe prout in eis conſiderat̉ ratio debiti. ſed liberalitas ⁊ magnificentia cōſiderāt oꝑationes ſumptuū ẜm ꝙcōꝑant̉ ad paſſiones aīe. diuerſimode tn̄. nā liberalitas reſpicit ſumptꝰ ꝑ ꝯparationē ad amore ⁊ cōcupiſcētiam pecuniaꝝ q̄ ſunt paſſiones ꝯcupiſcibilis quibꝰ non impedit̉liberalis a dationibꝰ ⁊ ſumptibꝰ faciendis. vnde ē in concupiſc ibili ſed magnificentia reſpicit ſumptus ꝑ cōꝑationē ad ſpem attingendo ad aliquid arduuꝫ. nō ſimpliciterſicut magnanimitas ſed in determinata materia .ſ. ī ſumꝑtibus. vnde magnificentia videt̉ eſſe in iraſcibili ſicut etmagnanimitas. ¶ Ad ſecundum dicendū ꝙ magnificentia ⁊ ſi nō conueniat cum fortitudine in materia. cōuenittamen cum ea in conditione materie. inquantum ſ tēditin aliquid arduum circa ſumptus ſicut fortitudo in aliqͥdarduum circa timores. ¶ Ad tertium dicenduꝫ ꝙ magnificentia ordinat vſum artis ad aliquod magnū vt dictumeſt. ars autem eſt in rōne. ⁊ ideo ad magnificum pertinetbene vti rōne in attendendo ꝓportione ſumptus ad opꝰquod faciendum eſt. ⁊ hoc precipue neceſſarium eſt ꝓptermagnitudinē vtriuſqꝫ. qꝛ niſi diligens ꝯſideratio adhiberet̉ immineret periculum magnitudini.Queſtio. CXXXVEinde ꝯſideradumeſt de vitijs oppoſitis magnificentie: Et circahoc queruntur duo. ¶ Primo vtrum paruificentia ſit vitium. ¶ Scd̓o de vitio ei oppoſito.procedit̉. UiO primum ſie deturqꝫ pacurficentia non ſit vitium. Uirtus enim ſicut ē moderatiua magnorum. ita etiam moderatiua paruorum.Unde et liberales ⁊ magnifici aliqua parua faciunt. ſedmagnificentia eſt virtus. ergo ſimiliter paruificentia magis eſt virtus qͣꝫ vitiū. ¶ Pre. Phūs dicit in. iiij. e thico.ꝙ diligentia rōcinij ē paruifica. ſed diligentia rōcinij videtur eſſe laudabilis. quia bonum hominis ē ẜm rōnemeſſe vt Diony. dicit. iiij. capitulo de di. no. ergo paruificetia nō eſt vitium. ¶ Pre. Phūs dicit in. iiij. ethicorumꝙ paruificus conſumit pecuniam triſtatus. ſed hoc pertinet ad auariciam ſiue ad illiberalitatem. ergo paruificentia non eſt vitium ab alijs diſtinctum ¶ Sed contra eſtꝙ philoſophus in. ij. ⁊. iiij. ethicorum. ponit ꝑuificentiaſpeciale vitiuꝫ magnificentie oppoſitum. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ