Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioCLRX

O octali. pona lortune non cōſeratſic proceditur. Uideturad magnanimitatem. Quia vt Seneca dicit in libro deira. virtus ſibi ſufficiens eſt. ſed magnanimitas facit oēsvirtutes magnas. vt dictum ē. ergo bona fortune conferunt ad magnanimitatem. Pre. Nullus virtuoſuscontennit ea quibus iuuat̉. ſed magnanimus cōtēnit eaque pertinent ad exteriorem fortunam. dicit enim Tulliꝰin ſibro de officijs magnanimus in externaꝝ reruꝫ deſpicientia cōmēdatur. ergo magnanimitas adiuuatura bonis fortune. Pre. Ibidem Tullius ſubdit admagnanimuꝫ pertinet ea que vident̉ acerba ita ferre vinihil a ſtatu nature diſcedat. nec a dignitate ſapientis. etAreſto. dicit in. iiij. ethicorū magnanimus in infortunijs non eſt triſtis ſed acerba in fortunia opponunt̉ bonis fortune. Quilibet enī triſtat̉ de ſubtractione eoꝝ quibus iuuat̉. ergo exteriora bona fortune non conferunt admagnanimitatē. Sed ꝯtra ē qd̓ phūs dicit ī. iiij. ethicoꝝ bona fortune vident̉ cōferre ad magnanimitatem Rn̄. dd̓m ſicut ex ſupradictis patet. Magnanimitas ad duo reſpicit. ad honorē quidem ſicut ad materiam ad aliquid magnuꝫ operandū ſicut ad finem. ad vtrūqꝫaūt iſtorū bona fortune cooperant̉. qꝛ enī honor viri uoſis ſolū a ſapientibus ſed etiā a multitudine exhibet̉maxima reputat huiuſmodi exteriora bona fortune. fit exconſequenti vt ab eis maior honor exhibeat̉ his quibusaſſunt exteriora bona fortune. ſimiliter etiā ad actus virtutū organice bona fortune deſeruiunt. qꝛ per diuitiaspotentias amicos dat̉ nobis facultas oꝑandi. manifeſtū ē bona fortune cōferunt ad magnanimitatem. Ad primū ergo dicendū virtus ſibi ſufficiens dicit̉. quia ſine his etiā exterioribus bonis eſſe pōt. indigettn̄ his exterioribꝰ ad hoc expeditius oꝑet̉. Ad. ij. dd̓. magnanimus exteriora bona cōtemnit inqͣꝫtū non reputat ea bona magna quibꝰ debeat aliqd̓ indecēs facere tamē quātū ad hoc ꝯuenit ea quin reputet ea vtilia adopus virtutis exequendū. Ad. iij. dd̓m quicūqꝫ nonreputat aliquid magnū neqꝫ multū gaudet ſi illud obtineat. neqꝫ multū triſtat̉ ſi illud amittat. qꝛ magnanimus extimat exteriora bona .ſ. bona fortune quaſi aliqua magna. inde eſt nec de eis multū extollit̉ ſi aſſint.neqꝫ in earū amiſſione multū deijcit̉. Queſtio CXXXEinde ꝯſiderādumeſt de vitijs oppoſitis magnanimitati. Et primo de illis que opponuntur ſibi per exceſſumque ſunt tria .ſ. preſumptio. ambitio. īanis gloria. Secundo de puſillanimitate que opponit̉ ei modum defectus. Circa primum querunt̉ duo. Primo vtrū preſumptio ſit peccatum. Secundo vtrum opponat̉ magnanimitati per exceſſum.ſic proceditur. Uide¶O Primum cur p̄ſumptio nonſit peccatum. Dicit en ī apl̓s ad phil̓. iij. Que retro ſunt obliuiſcens ad anteriora me extendo. ſed hoc videtur ad p̄ſumptionē ꝑtinere aliquis tendat in ea ſuntſupra ſeipſum. ergo p̄ſumptio eſt peccatum. Pre.Phūs dicit in. x. ethi. oportet ẜm ſuadentes humana ſapere hominē entem. neqꝫ mortalia mortalem. ſed inquantū contingit īmortale facere. Et in i. metha. dicithomo debet ſe trahere ad diuina inquantū poteſt. ſed diui

na immortalia maxime videntur eſſe ſupra hominem.cum ergo de rōne p̄ſumptionis ſit aliquis tendat in eaque ſunt ſupra ſeipſum. videtur preſumptio ſit peccatum ſed magis ſit aliquid laudabile. Pre. Apl̓s dicit. ij. ad Coꝝ. iij. Non ſumus ſufficientes aliquid cogitare a nobis quaſi ex nobis. ſi ergo p̄ſumptio ſcd̓m quā aliquis nitit̉ in ea ad que ſufficit ſit peccatū. videt̉ homo nec cogitare aliquid bonū licite poſſit. qd̓ eſt incōueniens. non ergo p̄ſumptio eſt peccatū. Sed contra eſt qd̓dicit̉. Eccl̓. xxxvij. O p̄ſumptio nequiſſima vnde creataes. vbi reſpondet glo. de mala .ſ. voluntate creature. ſꝫ om̄eqd̓ procedit ex radice male voluntatis ē peccatū. ergo preſumptio ē peccatum. Rn̄. dd̓m ea que ſunt ſcd̓mnaturā ſint ordi nata rōne diuina quam humana debetimitari. quicquid ẜm rōnem humanā fit qd̓ eſt ꝯtra ordinem ꝯmuniter in naturalibꝰ rebꝰ inuentu. eſt vitioſumpeccatū. hoc autēcōiter in omnibꝰ rebꝰ naturalibus inuenit̉ quelibet actio ꝯmēſurat̉ virtuti agentis. nec aliqd̓agens naturale nitit̉ ad agendū id qd̓ excedit ſuā facultatem. ideo vitioſum ē peccatū quaſi cōtra ordinē naturalē exiſtens aliquis aſſumat ad agendū ea preferuntur ſue virtuti qd̓ pertinet ad rōnem p̄ſumptionis. ſicut ipſum nomē manifeſtat. vnde manifeſtum ē p̄ſumptio eſt peccatū. Ad .i. ergo dd̓m nihil prohibet aliqͥdeſſe ſupra potentiā actiuā alicuius rei naturalis qd̓ eſtſupra potentiā paſſiuā eiuſdē. ineſt enī aeri potentia paſſiua per quā poteſt tranſmutari in hoc habeat actioneꝫ motū ignis que excedunt potentiam actiuā aeris. ſic etiam vitioſum eſſet preſumptuoſum aliquis in ſtatuimperfecte virtutis exiſtens attēptaret ſtatim aſſequi eaſunt perfecte virtutis. ſed ſi quis ad hoc tendat vt ꝓficiatin virtutē perfectā. hoc eſt preſumptuoſum nec vitioſum. hoc apl̓s in anteriora ſe extendebat. ſ cōtinuum profectū. Ad. ij. dd̓m diuina īmortaſia ſecundum ordinē nature ſunt ſupra hominē. homini tn̄ ineſtdam potentia naturalis .ſ. intellectus quā poteſt coniūgi īmortalibus diuinis. ẜm hoc phus dicit oportethominē ſe trahere ad īmortalia diuina. quidem vt eaoperet̉ que dec et deum facere. ſed vt ei vniat̉ intellectū voluntatē. Ad. iij. dd̓m ſicut phūs dicit ī. iij. ethi.que per alios poſſumus aliqualiter per nos poſſumus. etideo qꝛ cogitare facere bonum poſſumus auxilio diuino. non totaliter hoc excedit noſtrā facultatē. eſtp̄ſumptuoſum ſi aliquis ad aliqd̓ opus virtuoſum agendum intendat. eſſet aūt p̄ſumptuoſum ſi ad hoc aliqͥs tenderet abſqꝫ fiducia diuini auxilij.O ſecūdit pſumptio non opponaſic proceditur. Uidet̉tur magnanimitati per exceſſum. Preſumptio. nponit̉ ſpecies peccati in ſpūmſanctū vt ſupra habitum ē.ſed peccatū in ſpūmſanctu opponit̉ magnanimitati ſꝫmagis charitati. ergo etiā neqꝫ p̄ſumptio opponitur magnanimitati. Pre. Ad magnanimitatē ꝑtinet aliqͥs ſemagnis dignificet. ſed aliquis dicit̉ p̄ſumptuoſus eti amſi ſe paruis dignificet dūmodo hoc excedat propriā facultatem. non ergo directe preſumptio opponitur magnanimitati. Pre. Magnanimus exter iora bona reputat quaſi parua. ſed ẜm phūm in. x. ethi. p̄ſumptuoſi propter exteriorem fortuuā fiunt deſpectores iniuriatores aliorumquaſi magnum aliquid eſtimantes exteriora bona. ergop̄ſumptio opponit̉ magnanimitati exceſſum ſꝫ ſolūper defectum. Sed contra eſt qd̓ phus dicit ī. ij.. iiij.