QueſtioCLRX
O octali. pona lortune non cōſeratſic proceditur. Uidetur ꝙad magnanimitatem. Quia vt Seneca dicit in libro deira. virtus ſibi ſufficiens eſt. ſed magnanimitas facit oēsvirtutes magnas. vt dictum ē. ergo bona fortune nō conferunt ad magnanimitatem. ¶ Pre. Nullus virtuoſuscontennit ea quibus iuuat̉. ſed magnanimus cōtēnit eaque pertinent ad exteriorem fortunam. dicit enim Tulliꝰin ſibro de officijs ꝙ magnanimus in externaꝝ reruꝫ deſpicientia cōmēdatur. ergo magnanimitas nō adiuuatura bonis fortune. ¶ Pre. Ibidem Tullius ſubdit ꝙ admagnanimuꝫ pertinet ea que vident̉ acerba ita ferre vinihil a ſtatu nature diſcedat. nec a dignitate ſapientis. etAreſto. dicit in. iiij. ethicorū ꝙ magnanimus in infortunijs non eſt triſtis ſed acerba ⁊ in fortunia opponunt̉ bonis fortune. Quilibet enī triſtat̉ de ſubtractione eoꝝ quibus iuuat̉. ergo exteriora bona fortune non conferunt admagnanimitatē. ¶ Sed ꝯtra ē qd̓ phūs dicit ī. iiij. ethicoꝝ ꝙ bona fortune vident̉ cōferre ad magnanimitatem¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut ex ſupradictis patet. Magnanimitas ad duo reſpicit. ad honorē quidem ſicut ad materiam⁊ ad aliquid magnuꝫ operandū ſicut ad finem. ad vtrūqꝫaūt iſtorū bona fortune cooperant̉. qꝛ enī honor viri uoſis nō ſolū a ſapientibus ſed etiā a multitudine exhibet̉ q̄maxima reputat huiuſmodi exteriora bona fortune. fit exconſequenti vt ab eis maior honor exhibeat̉ his quibusaſſunt exteriora bona fortune. ſimiliter etiā ad actus virtutū organice bona fortune deſeruiunt. qꝛ per diuitias ⁊potentias ⁊ amicos dat̉ nobis facultas oꝑandi. ⁊ iō manifeſtū ē ꝙ bona fortune cōferunt ad magnanimitatem.¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ virtus ſibi ſufficiens eē dicit̉. quia ſine his etiā exterioribus bonis eſſe pōt. indigettn̄ his exterioribꝰ ad hoc ꝙ expeditius oꝑet̉. ¶ Ad. ij. dd̓.ꝙ magnanimus exteriora bona cōtemnit inqͣꝫtū non reputat ea bona magna ꝓ quibꝰ debeat aliqd̓ indecēs facerenō tamē quātū ad hoc ꝯuenit ea quin reputet ea vtilia adopus virtutis exequendū. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ quicūqꝫ nonreputat aliquid magnū neqꝫ multū gaudet ſi illud obtineat. neqꝫ multū triſtat̉ ſi illud amittat. ⁊ iō qꝛ magnanimus nō extimat exteriora bona .ſ. bona fortune quaſi aliqua magna. inde eſt ꝙ nec de eis multū extollit̉ ſi aſſint.neqꝫ in earū amiſſione multū deijcit̉.¶ Queſtio CXXXEinde ꝯſiderādumeſt de vitijs oppoſitis magnanimitati. Et primo de illis que opponuntur ſibi per exceſſumque ſunt tria .ſ. preſumptio. ambitio. ⁊ īanis gloria. Secundo de puſillanimitate que opponit̉ ei ꝑ modum defectus. ¶ Circa primum querunt̉ duo. Primo vtrū preſumptio ſit peccatum. ¶ Secundo vtrum opponat̉ magnanimitati per exceſſum.ſic proceditur. Uide¶O Primum cur ꝙ p̄ſumptio nonſit peccatum. Dicit en ī apl̓s ad phil̓. iij. Que retro ſunt obliuiſcens ad anteriora me extendo. ſed hoc videtur ad p̄ſumptionē ꝑtinere ꝙ aliquis tendat in ea q̄ ſuntſupra ſeipſum. ergo p̄ſumptio nō eſt peccatum. ¶ Pre.Phūs dicit in. x. ethi. ꝙ oportet nō ẜm ſuadentes humana ſapere hominē entem. neqꝫ mortalia mortalem. ſed inquantū contingit īmortale facere. Et in i. metha. dicit ꝙhomo debet ſe trahere ad diuina inquantū poteſt. ſed diui
na ⁊ immortalia maxime videntur eſſe ſupra hominem.cum ergo de rōne p̄ſumptionis ſit ꝙ aliquis tendat in eaque ſunt ſupra ſeipſum. videtur ꝙ preſumptio nō ſit peccatum ſed magis ſit aliquid laudabile. ¶ Pre. Apl̓s dicit. ij. ad Coꝝ. iij. Non ſumus ſufficientes aliquid cogitare a nobis quaſi ex nobis. ſi ergo p̄ſumptio ſcd̓m quā aliquis nitit̉ in ea ad que nō ſufficit ſit peccatū. videt̉ ꝙ homo nec cogitare aliquid bonū licite poſſit. qd̓ eſt incōueniens. non ergo p̄ſumptio eſt peccatū. ¶ Sed contra eſt qd̓dicit̉. Eccl̓. xxxvij. O p̄ſumptio nequiſſima vnde creataes. vbi reſpondet glo. de mala .ſ. voluntate creature. ſꝫ om̄eqd̓ procedit ex radice male voluntatis ē peccatū. ergo preſumptio ē peccatum. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ cū ea que ſunt ſcd̓mnaturā ſint ordi nata rōne diuina quam humana rō debetimitari. quicquid ẜm rōnem humanā fit qd̓ eſt ꝯtra ordinem ꝯmuniter in naturalibꝰ rebꝰ inuentu. eſt vitioſum ⁊peccatū. hoc autēcōiter in omnibꝰ rebꝰ naturalibus inuenit̉ ꝙ quelibet actio ꝯmēſurat̉ virtuti agentis. nec aliqd̓agens naturale nitit̉ ad agendū id qd̓ excedit ſuā facultatem. ⁊ ideo vitioſum ē ⁊ peccatū quaſi cōtra ordinē naturalē exiſtens ꝙ aliquis aſſumat ad agendū ea q̄ preferuntur ſue virtuti qd̓ pertinet ad rōnem p̄ſumptionis. ſicut⁊ ipſum nomē manifeſtat. vnde manifeſtum ē ꝙ p̄ſumptio eſt peccatū. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ nihil prohibet aliqͥdeſſe ſupra potentiā actiuā alicuius rei naturalis qd̓ nō eſtſupra potentiā paſſiuā eiuſdē. ineſt enī aeri potentia paſſiua per quā poteſt tranſmutari in hoc ꝙ habeat actioneꝫ⁊ motū ignis que excedunt potentiam actiuā aeris. ſic etiam vitioſum eſſet ⁊ preſumptuoſum ꝙ aliquis in ſtatuimperfecte virtutis exiſtens attēptaret ſtatim aſſequi ea q̄ſunt perfecte virtutis. ſed ſi quis ad hoc tendat vt ꝓficiatin virtutē perfectā. hoc nō eſt preſumptuoſum nec vitioſum. ⁊ hoc mō apl̓s in anteriora ſe extendebat. ſ ꝑ cōtinuum profectū. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ diuina ⁊ īmortaſia ſecundum ordinē nature ſunt ſupra hominē. homini tn̄ ineſt q̄dam potentia naturalis .ſ. intellectus ꝑ quā poteſt coniūgi īmortalibus ⁊ diuinis. ⁊ ẜm hoc phus dicit ꝙ oportethominē ſe trahere ad īmortalia ⁊ diuina. nō quidem vt eaoperet̉ que dec et deum facere. ſed vt ei vniat̉ ꝑ intellectū⁊ voluntatē. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ ſicut phūs dicit ī. iij. ethi.que per alios poſſumus aliqualiter per nos poſſumus. etideo qꝛ cogitare ⁊ facere bonum poſſumus cū auxilio diuino. non totaliter hoc excedit noſtrā facultatē. ⁊ iō nō eſtp̄ſumptuoſum ſi aliquis ad aliqd̓ opus virtuoſum agendum intendat. eſſet aūt p̄ſumptuoſum ſi ad hoc aliqͥs tenderet abſqꝫ fiducia diuini auxilij.O ſecūdit pſumptio non opponaſic proceditur. Uidet̉ ꝙtur magnanimitati per exceſſum. Preſumptio. nponit̉ ſpecies peccati in ſpūmſanctū vt ſupra habitum ē.ſed peccatū in ſpūmſanctu nō opponit̉ magnanimitati ſꝫmagis charitati. ergo etiā neqꝫ p̄ſumptio opponitur magnanimitati. Pre. Ad magnanimitatē ꝑtinet ꝙ aliqͥs ſemagnis dignificet. ſed aliquis dicit̉ p̄ſumptuoſus eti amſi ſe paruis dignificet dūmodo hoc excedat propriā facultatem. non ergo directe preſumptio opponitur magnanimitati. Pre. Magnanimus exter iora bona reputat quaſi parua. ſed ẜm phūm in. x. ethi. p̄ſumptuoſi propter exteriorem fortuuā fiunt deſpectores ⁊ iniuriatores aliorumquaſi magnum aliquid eſtimantes exteriora bona. ergop̄ſumptio nō opponit̉ magnanimitati ꝑ exceſſum ſꝫ ſolūper defectum. ¶ Sed contra eſt qd̓ phus dicit ī. ij. ⁊. iiij.