QueſtioCXXIII
tactum corꝑalē. Alia aūt anīalis q̄ ꝯſequitur apprehenſionem aīe. ⁊ hec ꝓprie ſequitur oꝑa virtutū. qꝛ ī eis ꝯſideratur bonū rōnis. principalis vero actꝰ fortitudinis ē ſuſtinere aliqͣ triſticia ẜm apprehenſionē aīe. puta ꝙ homoamittat corꝑalē vitā quā virtuoſus amat nō ſolū inqͣꝫtūē quoddā bonū natura le. ſed etiaꝫ inqͣꝫtū neceſſaria ē adoꝑa virtutū. ⁊ q̄ ad eā ꝑtinēt. ⁊ iterū ſuſtinere aliqͣ doloroſa ẜm tactū corꝑis. puta vulnera vel flagella. ⁊ ideo fortis ex vna ꝑte hꝫ vn̄ delectetur .ſ. ẜm delectationē aīalem.ſcꝫ de ip̄o actu virtutis ⁊ de fine eiꝰ. ex alia vero ꝑte habetvn̄ doleat. etiā aīaliter dū ꝯſiderat amiſſioneꝫ ꝓprie vite⁊ corporaliter. Un̄ legit̉. ij. Machab. vi. Eleazarus dixitdiros corporis ſuſtineo dolores. ẜm aīam vero ꝓpter timorē tuū libenter hec patior. ſenſibilis autē dolor corꝑisfacit nō ſentiri aīaleꝫ delectationē virtutis niſi forte propter abundātē dei gr̄am q̄ fortius eleuat aīam ad diuinain quibꝰ delectatur qͣꝫ a corꝑalibus penis afficiatur. ſicutbeatus Tiburtiꝰ cū ſuꝑ carbones incēſos nudis plantisincederet dixit ꝙ videbatur ſibi ſuꝑ roſeos flores ambulare. facit tn̄ virtus fortitudinis vt ratio nō abſorbeatura corꝑalibus doloribꝰ. tri ſticiā aūt aīalem ſuꝑat de lectatio virtutis inqͣꝫtū homo p̄fert bonū virtutis corporalisvite ⁊ quibuſcūqꝫ ad eā ꝑtinentibꝰ. et ideo phūs dicit iniij. ethi. ꝙ a forti nō requirit̉ vt delectet̉ qͣſi delectationeꝫſentiēs. ſꝫ ſufficit ꝙ nō triſtetur. ¶ Ad. j. ergo dd̓m ꝙ vehemētia actꝰ vel paſſionis vnius potētie impedit alia potentiā in ſuo actu. ⁊ ideo ꝑ dolorē ſenſus impedit̉ mensfortis. ne ī propria oꝑatiōe delectationē ſentiat. ¶Ad. ij.dd̓m ꝙ oꝑa virtutū ſunt delectabilia p̄cipue ꝓpter fineꝫpn̄t autē ex ſui natura eſſe triſtia. ⁊ p̄cipue hoc ꝯtingit infortitudine. Un̄ phūs dicit in. iij. ethi. ꝙ non ī oībꝰ virtutibꝰ oꝑari delectabiliter exiſtit p̄ter inqͣꝫtum finē attingit. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ triſticia aīalis vincitur ī forti a delectatione virtutis. ſꝫ qꝛ dolor corꝑalis ē ſenſibilior. ⁊ apprehenſio ſenſitiua magis ē homini ī manifeſto. inde eſtꝙ a magnitudine corꝑalis doloris qͣſi euaneſcit delectatio ſpūalis q̄ ē de fine virtutis.Ad nonuꝫ ſic procediturUidetur ꝙ fortitudo nō maxime ꝯſiſtat in repentinis. Illud enī videtur eſſe in repentinis qd̓ ex inopinato ꝓuenit. ſed Tulliꝰ dicit in ſua rhetori ca ꝙ fortitudo ē conſiderata periculoꝝ ſuſceptio ⁊ laborum ꝑpeſſio. ergo fortitudo non cōſiſtit maxime in repentinis ¶re. Ambro. dicit in primo de officijs. Fortis viri ē non diſſimulare cuꝫaliquid īmineat. ſed p̄tendere ⁊ tanqͣꝫ de ſpecula quadammentis obuiare cogitatione ꝓuida rebus futuris ne forte dicat poſtea ideo iſta incidi. qꝛ non arbitrabar poſſe euenire. ſed vbi ē aliquod repentinum ibi non pōt prouideriī futuro. ergo oꝑatio fortitudinis non eſt circa repentina.Pre. Phūs dicit in. iij. ethi. ꝙ fortis ē bone ſpei. ſꝫ ſpesexpectat aliquid ī futurū qd̓ repugnat repētino. ergo operatio fortitudinis nō ꝯſiſtit circa repentina. ¶ Sꝫ ꝯtra ēꝙ phūs dicit in. iij. ethi. ꝙ fortitudo maxime ē circa quecunqꝫ mortem inferūt repentina exiſtentia. ¶ Rn̄. dd̓mꝙ in oꝑatione fortitudinis duo ſunt ꝯſiderāda. Unumquidem qͣꝫtum ad electionem ip̄ius. ⁊ ſic fortitudo non ēcirca repētina. elegit enim fortis p̄meditari pericula quepoſſunt īminere vt eis reſiſtere poſſit. aut faciliꝰ ea ferre.quia vt Gregꝰ dicit in quadā omel̓. iacula q̄ p̄uidētur minus feriunt. ⁊ nos mala mūdi facilius ferimus ſi contraea clypeo preſciētie p̄mimur. Aliud vero ꝯſiderandum
ē in oꝑatione fortitudinis qͣꝫtum ad manifeſtationē virtuoſi habitus. ⁊ ſic fortitudo maxime ē circa repētina. qꝛẜm philoſophū in. iij. ethi. in repētinis periculis maximemanifeſtatur fortitudinis habitꝰ. habitꝰ enī agit ī modūnature. vn̄ ꝙ aliquis abſqꝫ p̄meditatiōe facit ea que ſūtvirtutis cuꝫ neceſſitas īminet ꝓpter repentina pericula.hoc maxime manifeſtat ꝙ ſit ſortitudo habitualiter ī anima cōfirmata poteſt autem aliquis etiam qui habitu fortitudinis caret ex diuturna p̄meditatione animū ſuū cōtra pericula p̄parare qͣ etiam p̄paratione fortis vtit cumtp̄s adeſt. Et ꝑ hoc ptꝫ reſponſio ad obiecta.Ad decimuꝫ ſic procedit̉Uidetur ꝙ fortis nō vtatur ira in ſuo actu. Nullus enīdebet aſſumere qͣſi inſtrumētū ſue actionis illud qͦ nō pōtvti pro ſuo arbitrio. ſꝫ hō nō pōt vti ita pro ſuo arbitrio.vt .ſ. poſſit eā aſſumere cum velit. ⁊ deponere cū velit. Utenī phūs dicit in li. de memoria qn̄ paſſio corꝑalis motaē nō ſtatim quieſcit. vt homo vult. ergo fortis nō debet aſſumere irā ad ſuā oꝑationem ¶Pre. Ille qͥ ꝑ ſeip̄m ſufficit ad aliquid ꝑagenduꝫ non debet in auxilium ſui aſſumere id qd̓ ē infirmiꝰ ⁊ imperfectius. ſꝫ ratio ꝑ ſe ip̄aꝫ ſufficit ad opus fortitudinis exequendū in qͦ iracundia deficit. Un̄ Seneca dicit in li. de ira. Non ad ꝓuidenduꝫ tm̄ſed ad res gerēdas ſatis ē ꝑ ſeip̄am ratio. ⁊ quid ſtultiusē qͣꝫ hanc ab iracūdia petere p̄ſidium. rem ſtabilem̄ ab incerta. fidelem ab infida. ſanaꝫ ab egra: ergo fortitudo nōdebet irā aſſumere ¶ Pre. Sicut aliqui ꝓpter iram operafortitudinis vehemētiꝰ exequūt. ita etiā ꝓpter triſticiā vl̓ꝯcupiſcentiā. vn̄ phūs dicit in. iij. ethi. ꝙ vere ſinguli ꝓpter triſticiā ſiue dolorem īcitantur ad ꝑicula. ⁊ adulteriꝓpter ꝯcupiſcentiam multa audacia oꝑant̉. ſed fortitudonō aſſumit ad actū ſuum neqꝫ triſticiam neqꝫ ꝯcupiſcentiā. ergo pari rōne nō debet aſſumere iram. ¶ Sed cōtraeſt qd̓ phūs dicit in. iij. ethi. ꝙ furor cooperatur fortibus¶ Rn̄. dd̓m ꝙ de ira ⁊ de ceteris aīe paſſionibꝰ ſicut ſupra dictū ē. aliter ſunt locuti peripatetici. aliter ſtoici. ſtoici. irā ⁊ omnes alias paſſiones anime ab animo ſapiētis ſiue virtuoſi excludebāt peripatetici vero quoꝝ princeps fuit Ariſtoteles. irā ⁊ alias anime paſſiones attribuebant virtuoſis. ſꝫ moderatas rōne. ⁊ forte qͣꝫtū ad remnon differebāt. ſꝫ ſolū qͣꝫtum ad modū loquendi. nā peripatetici oēs motus appetitꝰ ſenſitiui qualitercūqꝫ ſe habentes paſſiones aīe noīabant. vt ſupra dictū eſt. ⁊ qꝛ appetitus ſenſitiuus mouet̉ ꝑ imperiū rōnis ad hoc ꝙ cooperetur ad ꝓmptius agendū. idcirco ponebāt ⁊ irā ⁊ aliaspaſſiones aīe aſſumēdas eſſe a virtuoſis moderatas ẜmimperiū rōnis. ſtoici vero vocabāt anime paſſiones moderatas qͦſdam affectus appetitus ſenſitiui. vn̄ noīabanteas egritudines vel morbos. ⁊ ideo penitus eas a virtuteſeꝑabāt. ſic ergo irā moderatā aſſumit fortis ad ſuū actū.non aūª irā īmoderatam. ¶ Ad. jͣ. ergo dd̓m ꝙ ira moderata ẜm rationem ſubijcitur imperio rationis. vnde conſequens eſt vt homo ea vtatur pro ſuo arbitrio. nō aūt ſieſſet īmoderata. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ ratio non aſſumit iramad ſuum actum quaſi auxilium ab eo accipiens. ſed quiavtitur appetitu ſenſitiuo vt inſtrumēto ſicut ⁊ membriscorporis. nec ē inconueniens ſi inſtrumentū ſit imperfectius principali agente. vt martellus fabro. Seneca autem ſectator fuit ſtoicoꝝ. ⁊ directe contra Ariſtotelem verba p̄miſſa ꝓponit. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ quia fortitudo ſicutdictum eſt habet duos actus. ſcꝫ ſuſtinere ⁊ aggredi. non
14