Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioCXXIII

audacias. quarto vtꝝ ſit ſolum circa timorē mortis. quinto vtꝝ ſit ſolum ī rebꝰ bellicis. ſexto viꝝ ſuſtinere ſit precipuus actus eius. ſeptimo vtꝝ oꝑetur ꝓpter ꝓprium bonūoctauo vtꝝ habeat delectionem ī ſuo actu. nono vtꝝ fortitudo maxime ꝯſiſtat in repētinis. decimo vtꝝ vtatur irain ſua oꝑatione. vndecimo vtꝝ ſit virtus cardinalis. duodecimo de cōꝑatione eiꝰ ad alias virtutes cardinales.Ad primum ſic procedit̉Uidetur fortitudo non ſit virtus. Dicit enim apl̓s. ijad Coꝝ. xij. Uirtus ī infirmitate perficitur. ſꝫ fortitudoinfirmitati opponiiur. ergo fortitudo ē virtꝰ. Pre.Si ē virtus aut ē theologica aūt ītell ectualis. aut moralis. ſꝫ fortitudo neqꝫ continetur īter virtutes theologicasneqꝫ inter ītellectuales. vt ex ſupra dictis patet neqꝫ videtur eſſe virtus moralis. qꝛ vt phūs dicit in. iiij. ethi. vidētur aliqui eſſe fortes ꝓpter ignorātiā aūt ꝓpter experiētiā.ſicut milites magis ꝑtinent ad artē qͣꝫ ad virtutē moralem. quidā enī dicūtur eſſe fortes ꝓpter aliquas paſſiōes.puta ꝓpter timorē cōminationis vel dehonorationis. autetiā ꝓpter triſticiā vel iram ſeu ſpem virtus autē moralis oꝑatur ex paſſione ſꝫ ex electione. vt ſupra habitum eſtergo fortitudo ē virtus. Pre. Uirtus hūana maxime ꝯſiſtit in anima. ē enī bona qualitas mentis vt ſupradictū eſt. ſed fortitudo videtur ꝯſiſtere in corꝑe vel ſalteꝫcorꝑis cōplexionē ꝯſequitur. ergo videt̉ fortitudo nonſit virtus. Sꝫ cōtra ē Augꝰ in li. de moribus eccl̓ie.fortitudinē inter virtutes enumerat. Rn̄. dd̓m ẜmphiloſophū in. ij. ethi. virtus ē bonū facit habētē. opꝰeius bonū reddit. vn̄ virtus hoīs de qua loquimur eſtfacit bonum hoīem opus eius bonum reddit. bonū autem hoīs eſt ẜm rōnem eſſe. ẜm Dio. iiij. ca. de dini. no.ideo ad virtutē humanā ꝑtinet vt faciat hoīem et opuseius ẜm rōnem eſſe. Qd̓ quidē tripliciter ꝯtingit. Unomodo ẜm ipſa ratio recrificatur. qd̓ fit per virtutes intellectuales. Alio modo ẜm ip̄a rectitudo rōnis ī rebꝰhumanis inſtituitur qḋ ꝑtinet ad iuſticiā. Tertio modoẜm tollūtur impedimeta hmōi rectitudinis ī rebꝰ humanis ponēde Dupliciter autē impeditur voluntashumana ne rectitudinem rationis ſequatur. Uno modo hoc abſtrahitur ab aliquo delectabili ad aliud qͣꝫ rectitudo rōnis reqͥrat. hoc impedimentū tollit virtꝰ tēperantie. Alio modo hoc volūtatem expellit ab eo qd̓ ēẜm rationē ꝓpter aliqd̓ difficile qd̓ imcūbit. ad hoc impedimētū tollendū requirit̉ fortitudo mētis qua .ſ. hmōidifficultatibꝰ reſiſtat. ſicut homo fortitudinē corꝑalēimpedimēta corꝑalia ſuꝑat et repellit vn̄ manifeſtum ē fortitudo eſt virtus inqͣꝫtum facit hoīem ẜm rōneꝫ eſſe Ad.. ergo dd̓m virtus aīe petficitur ī infirmitate anime. ſꝫ ī infirmitate carnis. qua apl̓s loq̄batur. hocaūt ad fortitudinē mētis ꝑtinet infirmitatem carnisfortiter ferat. qd̓ ꝑtinet ad virtute patientie vel fortitudinis. qd̓ ꝓpriam in firmitatē recognoſcat. qd̓ pertinetad perfectionem d̓r humilitas. Ad. ij. dd̓m exteriorem virtutis actu qn̄qꝫ aliqui efficiūt habētes virtutem ex aliqua alia cauſa qͣꝫ ex virtute. ideo phūs in. iiijethi. ponit quinqꝫ modos eoꝝ ſil̓itudinarie dicūtur fortes qͣſi exercētes actū fortitudinis p̄ter virtutē. Qd̓ qͦdēꝯtingit tripliciter. primo quidē qꝛ ferūtur in id qd̓ ē difficile ac ſi eſſet difficile qd̓ ī tres modos dinidit̉. qn̄qꝫenī hoc accidit ꝓpter ignorantiam. qꝛ .ſ. homo percipitmagnitudinem periculi. qn̄qꝫ hoc accidit propter hoc

homo eſt bone ſpei ad pericula vincenda. puta expertꝰeſt ſe ſepe pericula euaſiſſe qn̄qꝫ aūt hoc accidit ꝓpter ſciētiam artem quādā. ſicut ꝯtingit in militibus propterperitiā armoꝝ exercitiū reputāt grauia pericula belli eſtimātes ſe ſuā artem poſſe ꝯtra ea defendi ſicut Uegetius dicit in li. de re militari. Nemo facere metuit qd̓ſe bn̄ didiciſſe ꝯfidit. Alio agit aliqͥs actū fortitudīsſine virtute ꝓpter impulſum paſſionis ſiue triſticie quāvult repellere. vel etiā ire. tertio modo ꝓpter electionēqͦdem finis debiti. ſꝫ alicuiꝰ tꝑalis cōmodi acqͥrendi. puta honoris voluptatis vel lucri. vel alicuius incōmodi vitandi. puta vituperij afflictiōis vel dāna. Ad. iij. dd̓m ad ſil̓itudinem corporalis fortitudinis dicitur fortitudo anime que ponitur virtus vt dictuꝫ eſt. nec tn̄ eſt ꝯtrarationem virtutis ex naturali cōplexione aliquis habeat naturalem īclinationem ad virtutē vt ſupra habitū eſtAd ſecūduꝫ ſic proceditur.Uidetur fortitudo ſit ſpecialis virtus. Dicitur enīSap̄. viij. ſapientia ſobrietatē prudentiā docet iuſticiā virtutem. ponitur ibi virtꝰ forritudine. cuꝫ ergonomen virtutis ſit cōmune oībꝰ virtutibꝰ. videtur fortitudo ſit generalis virtꝰ. Pre. Ambro. dicit in primode officijs. mediocris animi eſt fortitudo ſola defendit orriamenta virtutū oīum iudicia cuſtodit. quein expugnabili prelio aduerſus oīa vitia decertat inuictaad labores. fortis ad pericula rigidior aduerſus voluptates auariciā fugat tāqͣꝫ labem quādā virtutem effeminet. idem poſtea ſubdit de alijs vitijs. hoc aūt non pōtꝯuenire alicui ſpeciali virtuti. ergo fortitudo ē generalisvirtus. Pre. Nomen fortitudinis a firmitate ſūptumeſſe videtur. ſꝫ firmiter ſe hr̄e pertinet ad omnem virtutēvt d̓r in. v. ethi. ergo fortitudo eſt virtꝰ generalis. Sꝫ contra eſt. xxij. moral̓. Gregꝰ cōnumerat alijs virtutibꝰ. Rn̄. dd̓m ſicut ſupradictū eſt. nomen fortitudinis dupliciter accipi pōt. Uno modo ẜm abſolute īportat quādam animi infirmitatem. et ẜm hoc ē generalis virtꝰ velpotius ꝯditio cuiuſlibet virtutis. qꝛ ſicut phūs dicit in. ij.ethi. ad virtutem requiritur firmiter īmobiliter oꝑari.Alio modo pōt accipi fortitudo ẜm importat firmitatem animi ī ſuſtinēdis repellendis his in qͥbus maxīedifficile eſt firmitateꝫ hr̄e .ſ. in aliquibꝰ periculis grauibꝰUnde Tullius dicit ī ſua rhetorica fortitudo eſt ꝯſiderata periculoꝝ ſuſceptio laboꝝ ꝑpeſſio. ſic fortitudo ponitur ſpecialis virtꝰ. vtpote materiā determinatā habens. Ad.. ergo dd̓m ẜm philoſophū in pͥmo celonomēvirtutis refertur ad vltimū potētię. d̓r aūt vno modo potētia naturalis ẜm quā aliqͥs pōt reſiſtere corrūpentibꝰ.alio modo ẜm eſt principiū agēdi vt ptꝫ in. v. metaphi. ideo qꝛ hec acceptio ē cōmunior nomen virtutis ẜmimportat vltimū talis potentie ē cōmune. virtꝰ cōiterſumpta nihil aliud ē qͣꝫ habitꝰ qͦs q̄s pōt bene oꝑri. ẜmaūt quo īportat vltimū potentie primo dicte. qͥdeꝫē modus magis ſpecialis attribuit̉ ſpeciali vtrtuti .ſ. fortitudini ad quā pertinet firmiter ꝯtra q̄cunqꝫ impugnātia ſtare. Ad. ij. dd̓m Ambro. accipit fortitudinē ſarge ẜm importat animi firmitatē reſpectu quorcūqꝫ īpugnantiū. tn̄ etiā ẜm eſt ſpecialis virtus habens determinatā materiā coadiuuat ad reſiſtendū impugnationibus oīum vitioruꝫˡ. qui enī poteſt firmiter ſtare in his ſunt difficilima ad ſuſtinēdū. ꝯſequēs eſt ſit idonead reſiſtendū alijs ſunt minꝰ difficilia. Ad iij. dd̓m