QueſtioCXXIII
ſuſtentatio. ergo inſufficienter ſola parentum honoratioprecipitur. ¶ Pre. Contingit quandoqꝫ ꝙ hi qui honorant parentes cito moriuntur. ⁊ e cōtrario qui parētes nōhonorant diu viuūt. incōueniēter ergo additur huic precepto hec promiſſio. vt ſis longeuus ſuper terram ¶ Incontrarium eſt ſacre ſcripture auctoritas ¶ Rn̄. dd̓m ꝙprecepta decalogi ordinantur ad dilectionem dei ⁊ ꝓximiinter proximos autem maxime obligamur parentibus. ⁊ideo īmediate poſt precepta ordinantia nos in deum ponitur preceptum ordinans nos ad parentes qui ſunt parriculare principium noſtri etiam. ſicut deus ē vni uerſaleprincipiū. ⁊ ſic ē quedam affinitas huius p̄cepti ad precepta prime tabule. ¶ Ad. j. ergo dd̓m ꝙ ſicut ſupra dictūe pietas ordinatur ad reddendū debitum parentibus qd̓cōmuniter ad homines ꝑtinet. ⁊ ideo inter p̄cepta decalogi que ſunt cōmunia magis debet poni aliqd̓ ꝑtinens adpietatem qͣꝫ ad alias ꝑtes iuſticie que reſpiciuūt aliqd̓ debitum ſpeciale. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ per prius aliquid debet̉parētibus qͣꝫ patrie ⁊ ꝯſanguineis. quia per hoc ꝙ ſumꝰnati a parentibus ꝑtinent ad nos ⁊ cōſanguinei et patria⁊ ideo cum precepta decalogi ſint prima p̄cepta legis magis ordinatur hō per eam ad parentes qͣꝫ ad patriam velad alios ꝯſanguineos. nihi lominus tamē in hoc p̄ceptoqd̓ ē de honoratione parentū intelligitur mādari qͥcquidꝑtiuet ad reddendū debitum cuicūqꝫ perſone. ſicut ſecūdarium includitur ī priucipali. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ parentibus inqͣꝫtum hmōi debetur reuerentie honor. ſꝫ ſuſtentatio. ⁊ alia hmōi debētur eis ratione alicuius accidētis puta inqͣꝫtum ſunt indigentes vel ẜm aliqͥd hmōi. vt ſupradictum eſt. ⁊ qꝛ ē per ſe prius eſt eo qd̓ ē per accidēs. ideointer prima etiaꝫ p̄cepta legis que ſunt precepta decalogiſpecialiter p̄cipitur honoratio parentum in quo ſicut inquodam principali intelligitur mandari. ⁊ ſuſtentatio etquicqͥd aliud parentibꝰ debetur. ¶ Ad. iiij. dd̓m ꝙ lōgeuitas ꝓmittitur honorantibus parentes non ſolū qͣꝫtuꝫad futuram vitam. ſed etiam qͣꝫtum ad p̄ſentē. ẜm illudapl̓i. i. ad Thimo. iiij. Dietas ad omnia vtilis ē ꝓmiſſionem habens vīte que nunc ē ⁊ future. ⁊ hoc rationabiliter. qui enī ē gratus bn̄ficio meretur ẜm quādā ꝯgruētiāvt ſibi bn̄ficium ꝯſeruetur. ꝓpter ingratitudinē aūt meretur aliquis bn̄ficiū ꝑdere. bn̄ ficium autē vite corporalispoſt deum a parentibꝰ habemus. ⁊ ideo ille qui honoratparentes tanqͣꝫ gratus meretur vite ꝯferuationem quaſipeneficio gratus. qui autem non honorat parentes tāqͣꝫingratus meretur vita priuari. qꝛ tn̄ p̄ſentia bona vel mala non cadunt ſub merito vel demerito niſi inqͣꝫtum ordināt̉ ad futurā remunerationē vt dictū eſt. ⁊ ideo qn̄qꝫẜm occultam rationē diuinoꝝ iudicioꝝ q̄ maxime futuram remunerationem reſpiciūt aliqui qui ſunt pij in parentes citius vita priuantur. alij vero qui ſunt impij ī parentes diutius viuūt.Ad ſextum ſic procedit̉.Uidetur ꝙ alia ſex precepta decalogi inconuenienter tradantur. Non enī ſufficit ad ſalutem ꝙ aliquis ꝓximo ſuonō noceat. ſꝫ reqͥritur ꝙ ei debitū reddat. ẜm illud ad Roma. xiij. Reddite omnibꝰ debita. ſed in ſex vltimis preceptis ſolum ꝓhibetur nocumentū ꝓximo inferendū. ergoincōueniēter predicta precepta tradūtur. ¶ Pre. In p̄dictis p̄ceptis ꝓhibetur homicidium. adulteriū. furtum⁊ falſum teſtimonium. ſed multa alia nocumēta poſſuntꝓximo inferri. vt patet ex his q̄ ſupra determīata ſunt. er
go videtur ꝙ incōuenienter ſint tradita hmōi precepta.P. e. Cōcupiſcētia dupliciter pōt capi. vno modo ẜmꝙ ē actꝰ volūtatis vt d̓r Sap̄. vi. Cōcupiſcētia ſapientieꝑducit ad regnū ꝑpetuū. alio mō ẜm ꝙ ē actꝰ ſenſualitatꝭſicut d̓r Iaco. iiij. Un̄ bella ⁊ lites ī vobis. nōne ex cōcupiſcētijs q̄ militāt ī membris veſtris. ſed ꝑ p̄ceptū decalogi nō ꝓhibetur ꝯcupiſcentia ſenſualitatis. qꝛ ẜm hoc primi motꝰ eſſent peccata mortalia. vtpote ꝯtra p̄ceptum decalogi exiſtētes. ſil̓iter etiā nō ꝓhibet̉ ꝯcupiſcētia voluntatis. qꝛ hoc īcluditur ī quolibet p̄cepto. ergo inter p̄ceptadecalogi īcōuenienter ponūtur q̄dā ꝯcupiſcentie ꝓhibitiua. ¶ Pre. Homicidiū ē grauius peccatuꝫ qͣꝫ adulteriūvel furtū. ſꝫ nō ponitur aliqd̓ p̄ceptū ꝓhibitiuū ꝯcupiſcētie homicidij. ergo īcōuenienter ponūtur q̄dā p̄cepta ꝓhibitiua ꝯcupiſcētię furti ⁊ adulterij. Sꝫ in ꝯtrariū ē auctoritas ſcripture. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut ꝑ partes iuſticie debitum redditur aliquibꝰ determinatis ꝑſonis quibꝰ homo ex aliqua ſpeciali rōne obligatur. ita etiā ꝑ iuſticiamꝓprie dictā aliqͦs debitū reddit cōiter oībꝰ. ⁊ ideo poſt p̄cepta tria ꝑtinētia ad religionē qua redditur debitum deo.⁊ poſt quartū p̄ceptū qd̓ eſt pietatis qua redditur parētibus debitū. in quo īcluditur omne debitum qd̓ ex aliqnaſpeciali rōne debet̉. neceſſe fuit ꝙ ponerent̉ ꝯſequēter aliqua p̄cepta ꝑtinentia ad iuſticiā ꝓprie dictā q̄ indifferenter oībꝰ debitū reddit. ¶ Ad. j. ergo dd̓m ꝙ cōiter ad hocobligatur homo vt nulli inferat nocumentuꝫ. ⁊ ideo p̄cepta negatiua qͥbus ꝓbibētur nocumēta q̄ pn̄t ꝓximis inferri tanqͣꝫ cōmunia fuerūt ponēda inter p̄cepta decalogiea vero q̄ ſunt ꝓximis exhibenda diuerſimode exhibentur diuerſis. ⁊ ideo nō fuerūt īter p̄cepta decalogi ponenda d̓ his affirmatiua p̄cepta. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ oīa alia nocumēta q̄ ꝓximis inferūtur pn̄t ad iſta reduci q̄ his p̄ceptis ꝓhibētur tanqͣꝫ ad q̄dā cōmuniora et principaliora.nā oīa nocumēta q̄ in ꝑſonā ꝓximi inferūtur ītelligūturꝓhiberi ī homicidio ſicut ī principaliori. que vero in ferūtur ī ꝑſonā ꝯiunctā ⁊ maxime ꝑ modū libidinis ītelligūtur ꝓhiberi ſimul cū adulterio. que vero ꝑtinent ad damna ī rebus illata ītelliguntur ꝓhiberi ſimul cum furto. q̄aūt ꝑtinent ad locutiōes. ſicut detractiones. blaſfemie. etſi qua hmōi ītelligūtur ꝓhiberi in falſo teſtimonio qd̓ directius ꝯtrariatur. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ ꝑ p̄cepta ꝓhibitiuaꝯcupiſcētie nō ītelligitur ꝓhiberi primꝰ motꝰ ꝯcupiſcentie qͥ ꝯſiſtit infca limites ſenſualitatis. ſꝫ ꝓhibetur directeꝯſenſus voluntatis qui eſt in opꝰ vel delectationē. 7 Adiiij. dd̓m ꝙ homicidiū ẜm ſe nō ē cōcupiſcibile ſꝫ magishorribile. qꝛ nō habet de ſe rōnem alicuiꝰ boni. ſꝫ adulteriū habet rōnem alicuiꝰ boni .ſ. delectabilis. furtū etiamhabet rōnem alicuiꝰ boni .ſ. vtilis. bonū autē de ſe habetrationem cōcupiſcibilis. et ideo fuit ſpecialibus p̄ceptisꝓhibenda concupiſcentia furti ⁊ adulterij. non autem cōcupiſcentia homīcidij.Queſtio CXXIII.¶ Onſequeter poſt iuſticiā ꝯſiderādū ē de fortitudine. Et primo dejpſa virtute fortitudinis. ſcd̓o de ꝑtibus eius.tertio de dono ei correſpōdente. quarto de p̄ceptis ad ip̄aꝫꝑtinētibꝰ. Circa fortitudinē aūt ꝯſiderāda ſunt tria. primo qͥdē de ip̄a fortitudine. ſcd̓o de actu p̄cipuo eiꝰ. ſcꝫ demartyrio. tertio de vitijs oppoſitis. Eirca primū q̄runturdnodecim. pximo vtꝝ fortitudo ſit virtus. ſcd̓o vtꝝ ſit virtus ſpecialis. tertio vtꝝ fortitudo ſit ſoluꝫ circa timores ⁊