QueſtioCXXII

Ad tertium ſic procedit̉.Uidetur ꝙ ſcd̓m preceptū decalogi nō ꝯneniēter tradatur. Hoc enim p̄ceptum. non aſſumes nomen dei tui invanū. ſic exponitur in glo. Exo. xx. Non exiſtiuies creaturam eſſe filiū dei ꝑ qd̓ ꝓhibetur error ꝯtra fidē. ⁊ Deut.v. exponitur. Nō aſſumes nomē dei tui in vanū .ſ. nomēdei ligno vel lapidi attribuēdo. per qd̓ ꝓhibetur falſa ꝓfeſſio que eſt actus infidelitatis ſicut ⁊ error. actus auteꝫinfidelitatis ē prior ſuꝑſtitione ſicut ⁊ fides religione. ergo hoc p̄ceptum debuit premitti ī quo ꝓhibetur ſuperſtitio. ¶ Pre. Nomē dei ad multa aſſumitur. ſicut ad laudādum. ad miracula faciendū. ⁊ vniuerſaliter ad omniaque dicūtur vel fiunt a nobis. ẜm illud ad Col̓. iij. Om̄equodcūqꝫ facitis verbo vel oꝑe in noīe dn̄i facite. ergo p̄ceptum quo prohibetur nomen dei aſſumi in vanū. videtur vniuerſaliꝰ eſſe qͣꝫ preceptum quo ꝓbibetur ſuperſritio. et ita debuit ei premitti. ¶ Pre. Exo. xx. exponitur illud verbum. Non aſſumes nomen dei tui in vanum iurando .ſ. ꝓ nihilo. vnde videtur per hoc ꝓhiberi vana iuratio que eſt .ſ. ſine iudicio. ſꝫ multo grauior ē falſa iuratio que ē ſine veritate ⁊ iniuſta iuratio que ē ſine iuſticiaergo magis debuerunt illa prohiberi per hoc preceptum¶ Pre. Multo grauius peccatū ē blaſſemia. vel qͥcquidfiat verbo vel facto ī ꝯtumeliā dei qͣꝫ ꝑiurium. ergo blaſfemia ⁊ alia hmōi debuerūt magis ꝑ hoc preceptum ꝓhiberi. ¶ Pre. Multa ſunt dei noīa. ergo non debuit indeterminate dici. Non aſſumes nomen dei tui in vanum.¶ Sed ī ꝯtrarium eſt auctoritas ſcripture. ¶ Rn̄. dd̓mꝙ oportet prius impedimēta vere religionis excludere īeo qui inſtruitur ad virtutē. qͣꝫ eū in vera religione fūdare. Opponit̉ autē vere religioni aliquid dupliciter. Unomodo ꝑ exceſſum qn̄ .ſ. id qd̓ eſt religionis alteri indebite exhibetur qd̓ ꝑtinet ad ſuꝑſtitionē. Alio modo quaſiper defectū reuerentie. cum .ſ. deus cōtemnit̉. qd̓ pertinetad vitiū irreligioſitatis. vt ſupra habitū eſt. ſuꝑſtitio aūtimpedit religionem qͣꝫtum ad hoc ne ſuſcipiatur deus adcolendū. ille aūt cuius animus implicatꝰ eſt alicui cultuiindebito nō pōt ſimul debitum dei cultum ſuſciꝑe. ẜm illud Eſa. xxviij. Coanguſtatū eſt ſtratum ita vt alter decidat .ſ. deus verus vel falſus a corde hoīs. ⁊ pallium breuevtrūqꝫ operire nō poteſt. per irreligioſitatem aūt impeditur religio qͣꝫtum ad hoc ne deus poſtqͣꝫ ſuſceptꝰ eſt honoretur. prius aūt eſt deū ſuſcipere ad colendū qͣꝫ ad eum ſuſceptum honorare. ⁊ ideo p̄mittitur p̄ceptuꝫ quo ꝓhibetſuꝑſtitio ſcd̓o p̄cepto quo prohibet̉ ꝑiurium ad irreligiotatem ꝑtinēs. ¶ Ad primū ergo dd̓m ꝙ ille expoſitionesſunt myſtice. lr̄alis auteꝫ expoſitio eſt que habet̉ Deut. vNon aſſumes nomen dei tui ī vanū .ſ. iurando ꝓ re quenon eſt. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ nō prohibet̉ quelibet aſſumptiodiuini noīs ꝑ hoc p̄ceptum. ſꝫ ꝓprie illa qua aſſumit̉ diuinum nomen ad ꝯfirmationē humani verbi per modumiuramenti. qꝛ iſta aſſumptio diuini nominis ē frequētiorapud hoīes. poteſt tn̄ ex ꝯſequēti intelligi ꝙ ꝑ hoc ꝓhibeatur oīs inordinata diuini noīs aſſumptio. ⁊ ẜm hoc ꝓcedunt oēs ꝓpoſitiōes de quibus ſupra dictū ē. ¶Ad. iij.dd̓m ꝙ ꝓ nihilo iurare dicit̉ ille qui iurat ꝑ eo qd̓ nō eſtqd̓ ꝑtinet ad falſam iurationem que principaliter ꝑiuriūnoīatur. vt ſupra dictū eſt. qn̄ enim aliquis falſum iurattunc iuratio ē vana ẜm ſeip̄am. qꝛ nō habet firmamentūveritatis. qn̄ aūt aliquis iurat ſine iudicio ex aliqua leuitate ſi verum iurat non ē vanitas ex parte ipſiꝰ iuramēti

ſed ſolum ex parte iurātis. ¶ Ad quartū dicēdū ꝙ ſicutei qui inſtruitur in aliqua ſciētia primo ꝓponunt̉ quedācōmunia documēta. ita etiam lex que inſtiruit hominemad virtutem ī preceptis decalogi que ſunt prima ꝓpoſuitea vel ꝓhibendo vel mādando que cōmunius in curſu vite humane ſolent accidere. ⁊ ideo inter precepta decalogiprohibetur ꝑiurium quod frequentius accidit qͣꝫ blaſfemia in quā homo rarius prolabitur Ad. iij. dd̓m ꝙ nominibus dei debet̉ reuerentia ex ꝑte rei ſignificate que ēvna. nō autē ratione vocū ſignificantiū que ſunt multe.⁊ ideo ſingulariter dixit. Non aſſumes nomen dei tui invanum. qꝛ non differt per quodcunqꝫ nomen dei periurium cōmittaturAd quartuꝫ ſic procedit̉Uidetur ꝙ incōueniēter tertiū preceptū decalogi tradatſcꝫ de ſanctificatione ſabbati. Hoc enī preceptū ſpūaliterintellectū ē generale. dicit enī Ambro. ſuꝑ illud Luc̄. xiij.archiſynagogus indignans ꝙ ſabbato curaſſet. Lex inqͥtnon hoīem curare in ſabbato. ſꝫ ſeruilia oꝑa facere .i. peccatis grauari ꝓhibet. ẜm aūt lr̄alem ſenſum eſt preceptūcerimoniale. dicitur enī Exo. xxxi. Uidete vt ſabbatū meum cuſtodiatis. qꝛ ſignum eſt inter me ⁊ vos in generationibus vr̄is. precepta aūt decalogi ⁊ ſunt p̄cepta ſpūalia⁊ ſunt precepta moralia. incōueniēter ergo ponitur interp̄cepta decalogi. ¶ Pre. Cerimoni alia legis precepta cōtinēt ſacra ſacrificia ſacr̄a ⁊ obſeruātias. vt ſupra habitūeſt. ad ſacra aūt ꝑtinebant non ſolū ſacri dies. ſed etiaꝫ ſacra loca ⁊ ſacra vaſa ⁊ alia hmōi. ſil̓iter etiam erant multiſacri dies preter ſabbatū. incōueniēs eſt ergo ꝙ p̄termiſſis alijs omnibus cerimonialibꝰ d̓ ſola obſeruātia ſabbati fit mentio. ¶ Pre. Quicūqꝫ tranſgreditur preceptumdecalogi peccat. ſed ī veteri lege aliqui trāſgrediētes obſeruantiā ſabbati non peccabant. ſicut circūcidentes puerosoctaua die. ⁊ ſacerdotes ī templo ſabbatis operantes. etHelias cū quadraginta diebus ꝑueniſſet ad monteꝫ deioreb. ꝯſequens eſt ꝙ in ſabbato itinerauit. ſil̓iter etiā ſacerdotes dum ſepte diebus circūferrent arcam dn̄i vt legitur Ioſue. vi. intelligūtur ſabbato circūtuliſſe. diciturenī Luc̄. xiij. Nonne vnuſquiſqꝫ veſtꝝ ſoluit bouē ſuumaut aſinū ⁊ ducit adaquare: ergo incōueniēter ponit̉ īterprecepta decalogi. ¶ Pre Precepta decalogi ſunt etiā innoua lege obſeruanda. ſꝫ in noua lege nō ſeruatur hoc p̄ceptum. nec qͣꝫtum ad diem ſabbati. nec qͣꝫtum ad diē dominicā in qua ⁊ cibi coquūtur ⁊ itinerātur ⁊ piſcāt̉ hoīes⁊ alia multa hmōi faciunt. ergo incōueniter traditur preceptum de obſeruatione ſabbati. ¶ Sed ꝯtra ē ſcriptureauctoritas. Rū. dd̓m ꝙ remotis impedimentis vere religionis per primū ⁊ ſcd̓ꝫ preceptum decalogi. vt ſupra dictum eſt. ꝯſequens fuit vt tertiū preceptum poneretur vthoīes in vera religione fundarentur. ad religionē aūt ꝑtinet cultū deo exhibere. ſicut aūt in ſcriptura diuina traditur nobis cultus iuterior ſub aliquibꝰ corporaliū rerū ſimilitudinibꝰ. ita cultus exterior deo debetur ꝑ aliqd̓ ſenſibile ſignum. ⁊ qꝛ ad interiorem cultū qui ꝯſiſtit in or̄one⁊ deuotione magis inducitur homo ex interiori ſpūſſancti inſtinctu. preceptū legis dandū fuit de exteriori cultuẜm aliqd̓ ſenſibile ſignū. ⁊ qꝛ p̄cepta decalogi ſunt quaſiquedam prima ⁊ cōmunia legis principia. ideo in tertiop̄cepto decalogi precipitur exterior dei cultꝰ ſub ſigno cōmunis būficij qd̓ ꝑtinet ad hoīes .ſ. ad rep̄ſentandū opꝰcreatiōis mūdi a quo requieuiſſe dicitur deꝰ ſeptima die.