QueſtioCXIX
nō dicuntur illiberales ſed iniuſti ¶ Qō. CXIXEinde ꝯſiderādumeſt de prodigalitate. et circa hoc querunturtria. primo vtrum prodigalitas auaricie opponatur. ſecundo vtrum prodigalitas ſit peccatum. tertio vtrum ſit grauius peccatum qͣꝫ auaricia.Ad primū ſic procediturUidetur ꝙ prodigalitas non opponatur auaricie. Oppoſita enim non poſſunt ſimul eſſe in eodem ſed aliqui ſuntprodigi ⁊ illiberales. ergo prodigalitas non opponitur ſimul auaricie. ¶ Pre. Oppoſita ſunt circa idem. ſed auaricia ẜm ꝙ opponitur liberalitati eſt circa paſſiones quaſdam quibus homo afficitur ad pecuniaꝫ. prod igalitas autem non videtur eſſe circa aliquas anime paſſiones. nonenꝫ afficitur circa pecunias nec circa aliquid aliud hmōi.non ergo prodigalitas opponitur auaricie. ¶ Pre. Peccatum principaliter reapit ſpeciem a fine vt ſupra habitum eſt. ſed prodigalitas ſemper videtur ordinari ad aliquem finem illicitum propter quem ſua bona expendat.⁊ precipue propter voluptates. vnde ⁊ Luce. xv. diciturde filio ꝓdigo ꝙ diſſipauit ſubſtantiam ſuam luxurioſeviuendo. ergo videtur ꝙ prodigalitas magis opponaturtēperātie ⁊ inſenſibilitati qͣꝫ auaricie et liberalitati. Sedſcontra eſt ꝙ philoſophus in. ij. et. iiij. ethicoꝝ ponit ꝓdigalitatem oppoſitam liberalitati ⁊ illiberalitati quam nūcauariciam dicimus. ¶ Rn̄. dd̓ ꝙ in moralibꝰ attendituroppoſitio vitiorum ad inuicem ⁊ ad virtutem ẜm ſuperabundantiam ⁊ defectum. differunt autem au aricia ⁊ ꝓdigalitas ẜm ſuperabundantiā ⁊ defectum diuerſimodenam in affectione diuitiarum auarus ſuperabundat plꝰdebito eas diligens. ꝓdigus autem deficit minus debito earum ſollicitudineꝫ gerens. circa exteriora vero ad ꝓdigalitatem pertinet excedere quidem in dando. deficereautem in retinendo ⁊ acqui rendo. ad auariciam autempertinet econtrario deficere quidem in dando. ſuperabūdare autem in accipiendo ⁊ retinendo. vnde patet ꝙ prodigalitas auaricie opponitur. ¶ Ad. j. ergo dd̓ ꝙ prodigalitas attendit̉ circa poſſeſſiones pecunie. non ſicut ſuperabundans in eis. ſed ſicut deficiens. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙnihil prohibet eideꝫ ineſſe oppoſita ẜm diuerſa. ab illo tamen aliquid magis denominatur qd̓ ineſt principalius.ſicut autem in liberalitate que medium tenet precipua eſtdatio ad quam acceptio ⁊ retentio ordinantur. ita etiamauaricia ⁊ prodigalitas precipue attenduntur ẜm dationem. vnde ille qui ſuperabundat in dando vocatur prodigus. qui autem deficit in dando vocatur auarus. contingit autem quandoqꝫ ꝙ aliquis deficit in dando qui tamen non accedit in accipiendo vt philoſophus dicit ī. iiijethicoꝝ. ſimiliter etiaꝫ contingit ꝙ aliquis excedat in dādo. ⁊ ex hoc eſt prodigus. ⁊ ſimul cum hoc excedat in accipiendo vel ex quadam neceſſitate. quia dum ſuperabūdat in dando deficiunt ei propria bona. vnde cogitur indebite acquirere quod pertinet ad auariciam. vel etiaꝫ ꝓpter animi inordinationem. dum ſcilicꝫ non dat propterbonum. quaſi contempta virtute non curat vnde ⁊ qualitercunqꝫ accipiat. ⁊ ſic non ẜm idem eſt prodigus ⁊ auarꝰ¶ Ad. iij. dd̓ ꝙ prodigus non ſuperabundat in dando ſꝫpropter voluptates circa quas eſt intemꝑantia. ſed qn̄qꝫquidem ex eo ꝙ totaliter diſponitur vt diuitias nō curetquandoqꝫ autem propter aliquid aliud vt frequentiuſ ta
men ad intemperantias declinant. tum quia ex quo ſuꝑflue expendunt in alijs etiam rebus voluptuoſis expēdere non verent̉ ad quas magis inclinat concupiſcentia carnis. tum etiam quia non delectantur in bonis virtutumquerunt ſibi corporales delectationes. ⁊ inde eſt ꝙ philoſophus in. iiij. ethicoꝝ dicit ꝙ multi prodigorum fiuntintemperati.Ad ſecundū ſic ꝓcediturUidetur ꝙ prodigalitas non ſit peccatum. Dicit enimapoſtolus. jͣ. ad Thimo. vl. Radix omnium malorum ēcupiditas. ſed non eſt radix prodigalitatis que ei opponitur. ergo prod igalitas non eſt peccatum. ¶ Pre. Apoſtolus. jͣ. ad Chimo. vl. dicit. Diuitibus huius ſeculi p̄ciꝑe facile retribuere cōmunicare. ſed hoc maxime faciūtprodigi. ergo prodigalitas non eſtpeccatū. ¶ Pre. Adprodigalitatem pertinet ſuperabundare in datione ⁊ deficere in ſollicitudine diuitiarum. ſed hoc maxime conuenit viris perfectis implentibus qd̓ dominꝰ dicit O latth.vi. Nolite ſolliciti eſſe in craſtinum. ⁊ Matthei. xix. Uēde omnia que habes ⁊ da pauperibus. ergo prodigalitaſnon eſt peccatum. ¶ Sed contra eſt ꝙ filius prodigusvituperatur de ſua prodigalitate Luce. xv. ¶ Rn̄. dd̓ ꝙſicut dictum eſt. prodigalitas opponitur auaricie ẜm oppoſitionem ſuperabundantie ⁊ defectus. medium auteꝫvirtutis per vtrunqꝫ horum corrumpitur. ex hoc autemeſt aliquid vitioſum ⁊ peccatum qd̓ corrumpit bonū virtutis. vnde relinquitur ꝙ ꝓdigalitas ſit peccatuꝫ. ¶ Adjͣ. ergo dd̓ ꝙ illud verbum apoſtoli quidaꝫ exponunt nōde cupiditate actuali. ſed de quadam habituali cupiditate que eſt concupiſcētia fomitis ex qua omnia peccata oriuntur. Alij vero dicunt ꝙ loquitur de cupiditate generali reſpectu cuiuſcunqꝫ boni. ⁊ ſic manifeſtum eſt ꝙ prodigalitas ex cupiditate oritur. prodigus enim aliqd̓ bonuꝫtemporale cupit conſequi inordinate vel placere alijs velſaltem ſatiſfacere ſue voluntati in dando. ſed ſi quis recteconſideret apoſſolus loquitur ibi ad lr̄aꝫ decupiditate diuitiarum. nam ſupra premiſerat. Qui volunt diuites fieri ⁊cͣ. ⁊ ſic dicitur eſſe auaricia radix omnium maloruꝫ. nōquia omnia mala ſemper ex auaricia oriantur. ſed qꝛ nullum malum eſt qd̓ non interdum oriatur ex auaricia. vnde ⁊ prodigalitas quandoqꝫ ex auaricia naſcitur. ſicut cūaliquis prodige multa conſumit intentione captādi fauorem aliquorum a quibus diuitias accipiat. ¶ Ad. ij. dd̓ꝙ apoſtolus monet diuites vt facile tribuant et cōmunicent ſua ẜm ꝙ oportet. quod non faciunt prodigi quia vtphiloſophus dicit in. iiij. ethicoꝝ. dationes eoꝝ non ſuntbone neqꝫ boni gratia neqꝫ ẜm ꝙ oportet. ſed quandoqꝫdant multa illis quos oporteret pauperes eſſe ſcꝫ hiſtrionibus ⁊ adulatoribus. bonis auteꝫ nihil dant. ¶ Ad. iij.dicendum ꝙ ſuperexceſſus prodigalitatis non attenditur principaliter ẜm quantitatem dati. ſed magis inquātum excedit id quod fieri oportet. vnde quandoqꝫ liberalis maiora dat qͣꝫ prodigus ſi neceſſariuꝫ ſit. Sic ergo dicenduꝫ ē ꝙ illi qui intentione ſequendi chriſtum omniaſua dant. ⁊ ab animo ſuo omniuꝫ temporalium ſollicitudinem remouent non ſunt prodigi ſed ꝑfecti liberales.Ad tertiū ſic proceditur.Uidetur ꝙ prodigalitas ſit grauius peccatuꝫ qͣꝫ auariciaPer auaritiam enim aliquiſ nocet proximo cui bona ſuanon cōmunicat. per prodigalitatem autem quis ſibiipſi