QueſtioCXVIII

Ad ſeptimū ſic ꝓceditur.Uidet̉ ꝙ auaricia nō ſit vitium capitale. Auaricia enimopponit̉ liberalitati ſic̄ medio ⁊ ꝓdigalitati ſic̄ extremo. ſꝫneqꝫ liberalitas eſt principal̓ virtus neqꝫ prodigalitas vitium capitale. ergo etiam auaricia non debet poni vitiuꝫcapitale. ¶ Pre. Sicut ſupra dictum ē. illa dicunt̉ eſſevitia capitalia q̄ habent principales fines ad qͦs ordinant̉fines alioꝝ vitioꝝ. ſed hoc non cōpetit auaricie. qꝛ diuitie non hn̄t rationem finis. ſed magis rōneꝫ eius qd̓ ē adfinem vt dr̄ in. j. ethicoꝝ. ergo auaricia non ē vitiū capitale. ¶ Pre. Grego. dicit. ij. moral̓. ꝙ auaritia qn̄qꝫ orit̉ex elatione qn̄qꝫ ꝑ timorē. dum enim quidā deficere ſibiad ſumptū neceſſaria eſtimant mentem ad auariciaꝫ relaxant. ſunt alij qui dū potentiores videri appetunt ad alienaꝝ reꝝ ambitu ſuccendunt̉. ergo auaricia magis orit̉ abalijs vitijs qͣꝫ ipſa ſit vitium capitale reſpectu alioꝝ. Scontra eſt ꝙ Grego. xxxi. moral̓. ponit auariciaꝫ inter vicia capitalia. ¶ Rn̄. dd̓ ꝙ ſicut ſupra dictū eſt. vitiū capitale dr̄ ex qͦ alia vitia oriunt̉ ẜm rōnem finis qui cum ſitmultum apperibil̓ ꝓpter eius appetitū hō ꝓcedit ad multa facienda vel bona vel mala. finis aūt maxime appetibilis. eſt beatitudo vel felicitas q̄ eſt vltimꝰ finis hūanevite vt ſupra habitū eſt. ⁊ iō quanto aliquid magis ꝑticipat ꝯditiones felicitatis tanto magis eſt appetibile. ē aūtvna de ꝯditionibꝰ felicitatis vt ſit ꝑ ſe ſufficiens. alioquīnon quietaret appetitū tanqͣꝫ vltimꝰ finis. ſed ꝑ ſe ſufficiētiam maxime repromittūt diuitie vt Doetiꝰ dic̄ ī. iij. deconſol̓. cuius rō eſt. qꝛ ſicut phūs dicit in. v. ethicoꝝ. denario vtimur quaſi fideiuſſore ad oīa habēda. ⁊ dr̄ Ecc̄.x. ꝙ pecunie obediunt oīa. ⁊ iō auaricia q̄ ꝯſiſtit in appetitu pecunie eſt vitiū capitale. ¶ An. j. ergo dd̓ ꝙ ꝟtꝰ ꝑficitur ẜm rōnem. vitium aūt ꝑficit̉ ẜm inclinationē appetitus ſenſitiui non aūt ad idem genꝰ principaliter reſpicit rō ⁊ appetitus ſenſitiuꝰ. ⁊ iō non oportet ꝙ principalevitium opponat̉ principali ꝟtuti. vn̄ licet liberalitas nōſit principal̓ ꝟtus. qꝛ non reſpicit ad principale bonū rōnis. auaricia tn̄ eſt principale vitiū. qꝛ reſpicit ad pecuniāque hꝫ quandam principalitateꝫ inter bona ſenſibilia rōne iaꝫ dicta. ꝓdigalitas aūt non ordinat̉ ad aliquem finēprincipaliter appenbilem. ſed magis videt̉ ꝓcedere ex defectu rōnis. Un̄ phūs dicit in. iiij. ethicoꝝ ꝙ ꝓdigꝰ magis dr̄ vanꝰ qͣꝫ malus. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ pecunia ordinat̉quidē ad alium finē. inquantū tn̄ vnlis eſt ad omnia ſenſibilia acquirenda ꝯtinet quodammō ꝟtute omnia. ⁊ iōhabet quandam ſimilitudinē felicitatis vt dictū ē. ¶ Adiij. dd̓ ꝙ nihil ꝓhibet vitium capitale interdum a quibuſdam alijs oriri vt dictuꝫ eſt. dum tamen ex eo alia vitia ſoleant plerunqꝫ oriri.Ad octauumſic procedit̉Uidetur ꝙ non ſint auaricie filie que dicuntur ſcilicꝫ ꝓditio. fraus. fallacia. ꝑiuria. inquietudo. violentie. cōtramiſericordiam obduratio. Auaricia enim opponit̉ liberalitati vt dictum eſt. ꝓditio aūt fraus ⁊ fallacia opponunt̉prudentie. ꝑiuria religioni. inquietudo ſpei vel charitatique quieſcit in amato. violentie opponunt̉ iuſticie. obduratio milericordie. ergo hmōi vitia non ꝑtinent ad auariciam. ¶ Pre. Proditio dolus ⁊ fallacia ad idem ꝑtinere vident̉ .ſ. ad ꝓximi deceptionem. ergo non debent omnia enumerari tanqͣꝫ diuerſe filie auaricie. ¶ Pre. Iſidorꝰ ponit nouem filias. videlicet mendacium. fraus fur

tum ꝑiuriuꝫ ⁊ turpis lucri appetitus. falſa teſtimonia. violentia. inhumanitas. rapacitas. ergo prima aſſignatio filiarum fuit inſufficiens. ¶ Pre. Philoſophꝰ in. iiij. ethicoꝝ ponit multa genera vitioruꝫ ꝑtinentia ad auariciaꝫquam nominat illiberalitatem videlicet parcos. tenaces.chimibiles. illiberales operationes operantes ⁊ de meretricio paſtos. vſurarios. a leatores. ⁊ mortuorum ſpoliatores ⁊ latrones. ergo videtur ꝙ predicta enumeratio ſitinſufficiens. ¶ Pre. Tyranni maxime violentias ſubditis inferunt. dicit autem philoſophꝰ ibidem ꝙ tyrannosciuitates deſolantes ⁊ ſacra predantes non dicimus illiberates id eſt auaros. ergo violentia non debet poni filiaauaricie. ¶ Sed contra eſt ꝙ Grego. xxxi. moral̓. aſſignatalias auaricie filias prius enumeratas. ¶ Rn̄. dicenduꝫꝙ filie auaricie dicunt̉ vitia que ex ipſa oriuntur. ⁊ precipue ẜm appetitum finis quia vero auaricia eſt ſuperfluus amor habendi diuitias in duobus excedit. primo enꝫſuperabundat in retinendo. et ex hac parte oritur ex auaricia obduratio contra miſericordiam. quia ſcilicet cor eiꝰmiſericordia n̄ emollit̉. vt de diuitijs ſuis ſubueniat miſeris. ſecundo ad auariciam pertinet ſupera būdare in accipiendo. ⁊ ẜm hoc auaricia poteſt conſiderari dupliciterUnomodo ẜm ꝙ eſt in affectu. ⁊ ſic ex auaricia oritur inquietudo inquantum ingerit homini ſollicitudinem ⁊ curas ſuperfluas. auarus enim non implebitur pecunia. vtdicitur Eccleſiaſtes. v. Aliomodo poteſt conſiderari ī eſfectu. ⁊ ſic in acquirendo aliena vtitur quandoqꝫ quideꝫvi quod pertinet ad violentias. quandoqꝫ autem dolo.qui quidem ſi fiat in verbo fallacia erit quantum ad ſimplex verbum. periurium autem ſi addatur confirmatō iuramenti. ſi autem dolus cōmittitur in opere ſic quantumad res erit fraus. quantum autem ad perſonas erit proditio vt patet de Iuda qui ex auaricia prodidit chriſtum.¶ Ad j. ergo dicendum ꝙ non oportet filias alicuiꝰ peccati capitalis ad idem genus vitij pertinere. quia ad fineꝫvnius vitij poſſunt ordinari etiam peccata alterius generis. aliud eſt enim peccatum habere filias ⁊ peccatum habere ſpecies. ¶ Ad. ij. dicenduꝫ ꝙ illa tria diſtinguunturſicut dictum eſt. ¶ Ad. iij. dicendum ꝙ illa nouem reducuntur ad ſeptem predicta nam mendacium et falſumte ſtimonium continentur ſub fallacia. falſum enim teſtimonium eſt quedam ſpecificatio mendacij. ſicut ⁊ furtūeſt quedam ſpecificatio fraudis. vnde ſub fraude continetur. appetitus autem turpis lucri pertinet ad inquietudinem. rapacitas autem continet̉ ſub violentia cum ſit ſpecies eius. inhumanitas autem eſt idem qd̓ obduratio cōtra miſericordiam. ¶ Ad. iiij. dicendum ꝙ illa que ponitAꝝ. ſunt illiberalitatis vel auaricie ſpecies magis qͣꝫ filiepoteſt enim aliquis dici illiberalis vel auarus ex eo ꝙ deficit in dando. vt ſi quidē paꝝ det vocat̉ parcꝰ. ſi aūt nihiltenax. ſi cū magna difficultate det vocat̉ chimibil̓ qͣſi chimini venditor. qꝛ de ꝑuis magnā vim fac̄. qn̄qꝫ aūt aliqͥſdr̄ illiberal̓ vel auarꝰ. qꝛ excedit in accipiēdo. ⁊ hoc dupl̓iciter. vnomō qꝛ turpit̉ lucrat̉. vl̓ vilia ⁊ ẜuilia oꝑa exercēdo ꝑ illiberales oꝑationes. vel qꝛ de aliquibꝰ vitioſis actibꝰ lucrat̉. ſic̄ de meretricio vl̓ de aliqͥ hmōi. vl̓ qꝛ lucrat̉de eo qd̓ gratis oportet ꝯcedere ſic̄ vſurarij vl̓ qꝛ lucrat̉ml̓ta cū ꝑuo labore. Aliomō qꝛ miuſte lucrat̉ vel nimisvim inferendo. ſicut latrones. vl̓ mortuos ſpoliando. velab amicis auferendo. ſicut aleatores. ¶ Ad. v. dicenduꝫꝙ ſicut liberalitas eſt circa mediocres pecunias. ita et illiberalitas vnde tyranni qui magna ꝑ violentiam auferūt

¶