QueſtioM

nocet. dicit eniꝫ philoſophus in. iiij. ethicoꝝ. ꝙ corruptōdiuitiarum per quas homo viuit eſt quedam ipſius eſſeperditio. grauius autem peccat qui ſibiipſi nocet. ẜm illd̓Eccleſiaſtici. xiiij. Qui ſibi neqͣꝫ eſt cui bonus erit: ergoprodigalitas eſt grauius peccatum qͣꝫ auaricia. ¶ Pre.Inordinatio que prouenit cuꝫ aliqua conditione laudabili minus eſt vitioſa. ſed inordinatio auaricie quandoqꝫeſt cum aliqua laudabi li conditione vt patet in illis quinolunt ſua expendere nec aliena acciꝑe. ꝓdigalitatis aūtinordinatio ꝓuenit cū ꝯditione vituꝑabili. vn̄ ⁊ ꝓdigalitatem attribuimus intēperatis hoībꝰ vt phūs dic̄ ī .iiij.ethicoꝝ. ergo ꝓdigalitas ē grauius peccatuꝫ qͣꝫ auariciaPre. Prudentia pręcipua eſt inter morales virtutesvt ſupra habitū eſt. ſed ꝓd igalitas magis oppouit̉ prudētie qͣꝫ auaritie. dr̄ enim ꝓuer. xxi. Theſaurus deſiderabilis ⁊ oleum in habitaculo iuſti ⁊ imprudens hō diſſipabit illud. ⁊ phūs dicit in. iiij. ethicoꝝ ꝙ inſipientis eſt ſuperabundanter dare ⁊ non accipere. ergo ꝓdigalitas eſtgrauius pctm̄ qͣꝫ auaricia. Sꝫ ꝯtra eſt ꝙ phūs dic̄ in. iiijethicoꝝ ꝙ ꝓdigus multū videt̉ melior illiberali. ¶ Rn̄.dd̓ ꝙ ꝓdigalitas ẜm ſe ꝯſiderata minꝰ pctm̄ eſt qͣꝫ auaricia ⁊ hoc triplici rōne. primo quideꝫ quia auaricia magisdiffert a ꝟtute oppoſita. magis enī ad liberalem ꝑtinꝫ dare in qͦ ſuperabundat ꝓdigus. qͣꝫ acciꝑe vel retinere in qͦſuꝑabundat auarus. ſecundo qꝛ ꝓdigus eſt multis vtil̓quibꝰ dat. auaruſ aūt nulli ſꝫ nec ſibiipſi vt dr̄ in. iiij. ethicoꝝ. tertio qꝛ ꝓdigalitas eſt facile ſanabil̓. ⁊ ꝑ hoc ꝙ declinat ad etatē ſenectutis que eſt ꝯtraria ꝓdigalitati. et ꝑhoc ꝙ ꝑuenit ad egeſtatē de facili dū multa inutiliter cōſumit ⁊ ſic pauꝑ factꝰ non pōt in dando ſuꝑabundare. ⁊etiaꝫ qꝛ de facili ꝑducit̉ ad ꝟtutē ꝓpter ſimilitudinē quaꝫhꝫ ad ipſaꝫ. ſed auarus nō de facili ſanat̉ rōne ſupradicta¶ Ad. j. ergo. dd̓ ꝙ differentia ꝓdigi et auari non attenditur ẜm hoc qd̓ eſt peccare in ſeipſum ⁊ in alium. nā ꝓdigus peccat in ſeipſum dum bona ſua ꝯſumit vn̄ viuere debent. peccat etiā in alteꝝ ꝯſumendo bona ex quibusalijs deberet ꝓuidere. ⁊ p̄cipue hoc apparet in clericis quiſunt diſpenſatores bonoꝝ eccleſie q̄ ſunt paupeꝝ qͦs defraudant ꝓdige expendendo. ſil̓iter etiam auarus peccatin alios inquantū deficit in dationibꝰ. peccat et in ſeip̄minquantū deficit in ſumptibꝰ. Unde dr̄ Eccleſiaſtes. vi.Uir cui deꝰ dedit diuitias nec tribuit ei poteſtatē vt cōmedat ex eis. ſed tn̄ in hoc ſuꝑabundat ꝓdigus. qꝛ ſic ſibi ⁊ quibuſdā alijs nocet ꝙ tn̄ aliquibꝰ ꝓdeſt. auarus autem nec alijs nec ſibi ꝓdeſt qꝛ nō audet vti etiaꝫ ad ſuamvtilitatē bonis ſuis. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ cū de diuitijs coīterloquimur. iudicamꝰ de eis ẜm ꝓpriaꝫ rationē ipſaꝝ ſic̄ circa ꝓdigalitatē attendimꝰ ꝙ ſuꝑflue ꝯſumit diuitias. circa auaritiā ꝟo ꝙ ſuꝑflue eas retinet. ꝙ aūt quis ꝓpter intemꝑantiaꝫ ſuꝑflue ꝯſumat hoc iam noīat ſimul peccatamulta. qn̄ ⁊ tales ꝓdigi ſunt peiores vt dr̄. iiij. ethicoꝝ.ꝙ aūt illiberal̓ ſiue auarus abſtineat ab accipiendis alienis. ⁊ ſi in ſe laudabile videat̉. tn̄ ex cauſa propter quamfacit vituꝑabile eſt dum iō non vult ab alijs accipere necogat̉ alijs dare. ¶ Ad. iij. dd̓ ꝙ omnia vitia prudentieopponunt̉. ſicut et oēs ꝟtutes a prudentia dirigunt̉. et iōvitium ex hoc ipſo ꝙ opponitur ſoli prudentie leuius reputatur. Queſtio. CXXEinde ꝯſiderandūeſt de epicheia. Circa quaꝫ querunt̉ duo. primo vtruꝫ epicheia ſit virtus. ſecundo vtꝝ ſit ꝑs iuſticie.

Ad primū ſic procediturUidetur ꝙ epicheia non ſit virtus. Nulla enim ꝟtꝰ aufert aliam virtutem. ſed epicheia aufert aliam virtutem.quia ⁊ tollit id qd̓ iuſium eſt ẜm legeꝫ. ⁊ opponi videturſeueritati. ergo epicheia non eſt virtus. ¶ Pre. Augꝰ dicit in libro de vera religioneⁱ. In iſtis tꝑalibus legibusquanqͣꝫ de his homines iudicent cum eas inſtituunt. tamen cum fuerint inſtitute ⁊ firmate non licebit iudici d̓ipſis iudicare. ſed ẜm ipſas. ſed epiches videtur iudicarede lege quando eam eſtimat non eſſe ſeruandam in aliqͦcaſu. ergo epicheia magis eſt vitium qͣꝫ virtus. ¶ Pre.Ad epicheiam videtur pertinere vt attendat ad intentionem legiſlatoris vt philoſophus dicit in. iiij. ethicoꝝ. ſꝫinterpretari intentionem legiſlatoris ad ſolum principeꝫpertinet. vnde imperator dicit in codice de legibus et deconſtitutione principum. Inter equitatem iuſqꝫ interpoſitam interpretationem nobis ſolum et oportet ⁊ licet inſpicere. ergo actus epicheie eſt illicitus. ergo epicheia nōeſt virtus. Sed contra eſt ꝙ philoſophus in. v. ethicoꝝponit eam virtutem. ¶ Rn̄. dd̓ ꝙ ſic ut ſupra dictum ēcum de legibus ageretur. quia humani actus de quibusleges dantur in ſingularibus contingentibus conſiſtuntque infinitis modis variari poſſunt. non fuit poſſibile aliquam regulam legis inſtitui que in nullo caſu deficeret.ſed legiſlatores attendūt ad id quod in pluribus acciditẜm hoc legem ferentes. quam tamen in aliquibus caſibꝰſeruare eſt contra equalitatem iuſticie. ⁊ contra cōmunebonum qd̓ lex intendit. ſicut lex inſtituit ꝙ depoſita reddantur. quia hoc vt in pluribus iuſtum eſt. contingit tamen aliquando eſſe nociuū puta ſi furioſus depoſuit gladium et eum repoſcat dum eſt in furia. vel ſi aliquis repoſcat depoſitum ad patrie impugnationem. in his ergo ⁊ ſimilibus caſibus malum eſt ſequi legem poſitam.bonum eſt autem pretermiſſis verbis legis ſequi id qd̓poſcit iuſticie ratio ⁊ cōmunis vtilitas. et ad hoc ordinatur epicheia que apud nos dicitur equitas. vnde patet ꝙepicheia eſt virtus. ¶ Ad .i. ergo dd̓ ꝙ epiches non deſerit iuſtum ſimpliciter. ſed iuſtum qd̓ eſt lege determīatum. nec etiaꝫ opponitur ſeueritati que ſequitur veritateꝫlegis in quibus oportet. ſequi autem verba legis in quibus non oportet vitioſum eſt. Unde dicitur in codice delegibus et conſtitutionibus principum. ¶Non dubiuꝫeſt in legem cōmittere eum qui verba legis amplexus cōtra legis nititur voluntatem. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ ille de legeiudicat qui dicit eam non eſſe bene poſitam. qui vero dicit verba legis non eſſe in hoc caſu ſeruanda. non iudicatde lege ſed de aliquo negocio particulari quod occurrit.¶ Ad. iij. dd̓ ꝙ interpretatio locum habet in dubijs inquibus non licet abſqꝫ determinatione principis a verbis legis recedere. ſed in manifeſtis non eſt opus interp̄tatione ſed executione.Ad ſecundū ſic ꝓcediturUidetur ꝙ epicheia non ſit pars iuſticie. Ut enim ex ſupradictis patet duplex eſt iuſticia. vna particularis. alialegalis. ſed epicheia nō eſt pars iuſticie particularis. quiaſe extendit ad omnes virtutes ſicut et iuſticia legalis.ſimiliter etiam non eſt pars iuſticie legalis. quia operat̉preter id quod lege poſitum eſt. ergo videtur ꝙ epicheianon ſit pars iuſticie. ¶ Pre. Uirtus principalior nō aſſignatur virtuti minus principali vt ꝑs. cardinalibꝰ enim