QueſtioCXVIII
ẜm illam rōneꝫ qͣ eſt pctm̄ mortale. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ Baſilius loquit̉ in illo caſu in qͦ aliquis tenet̉ ex debito legali bona ſua pauꝑibꝰ erogare. vel ꝓpter ꝑiculū neceſſitatisvel etiā ꝓpter ſuꝑfluitatē habitoꝝ. ¶ Ad. iij. dd̓ ꝙ cupido diuitiaꝝ obtenebrat animaꝫ ꝓprie qn̄ excludit lumencharitatis p̄ferendo amorem diuitiaꝝ amori diuino.Ad quintuꝫ ſic procedit̉Cidet̉ ꝙ auaricia ſit maximum pctōꝝ. Dicit̉ enī Ecc̄. x.Auaro nihil eſt ſce leſtius. ⁊ poſtea ſubdit̉. nihil ē iniquiꝰqͣꝫ amare pecuniā. hic enī ⁊ animā ſuā venalē hꝫ. ⁊ Tullius dicit in. i. de officijs. Nihil eſt tam anguſti aī tanqͣꝫpraui qͣꝫ amare pecuniā. ſed hoc ꝑtinet ad auaritiaꝫ. ergoauaricia eſt grauiſſimuꝫ peccatoꝝ. ¶ Pre. Tanto aliqd̓pctm̄ eſt grauius quanto magis charitati ꝯtrariat̉. ſꝫ auaricia maxime ꝯtrariat̉ charitati. dic̄ enī Aug. in li. lxxxiij.queſtionū ꝙ venenū charitatis ē cupiditas. ergo auaricia eſt maximū pctm̄. ¶ Pre. Ad grauitatē peccati ꝑtinꝫꝙ ſit incurabile. vn̄ ⁊ pctm̄ in ſpm̄ ſctm̄ dr̄ grauiſſimū qꝛeſt itremiſſibile. ſꝫ auaricia ē pctm̄ inſanabile vt dic̄ phūsin. iiij. ethicoꝝ ꝙ ſenectꝰ ⁊ oīs impotentia liberales facit.ergo auaricia eſt grauiſſimū peccatoꝝ. ¶ Pre. Apl̓us dicit ad Ephe. v. ꝙ auaricia eſt idoloꝝ ſeruitꝰ. ſed idolatriacōputat̉ inter grauiſſima peccata. ergo ⁊ auaricia ¶ Sedcontra eſt ꝙ adulterium eſt grauius pctm̄ qͣꝫ furtū vt habetur Prouer. vi. Furtum aūt ꝑtinet ad auariciam. ergoauaricia non eſt grauiſſimū peccatoꝝ. ¶ Rn̄. dd̓ ꝙ omne pctm̄ ex hoc ipſo ꝙ eſt malū ꝯſiſtit in quadā corruptione ſiue priuatione alicuius boni. inquantū eſt voluntarium ꝯſiſtit in appetitu alicuius boni. Dupliciter ergo ordo peccatoꝝ poteſt attendi. Unomō ex ꝑte boni qd̓ perpctm̄ ꝯtemnit̉ vel corrumpit̉. qd̓ quanto maius eſt tā topctm̄ grauius eſt. ⁊ ẜm hoc pctm̄ qd̓ eſt ꝯͣ deuꝫ eſt grauiſſimū pctm̄. ⁊ ſub hoc eſt pctm̄ qd̓ eſt ꝯͣ ꝑſonaꝫ hominis.ſub qͦ eſt peccatum qd̓ eſt ꝯͣ res exteriores q̄ ſunt ad vſuꝫhoīs deputate. qd̓ videt̉ ad auariciā ꝑtinere. Aliomō p̄tattendi gradus peccatoꝝ ex ꝑte boni cui inordinate ſubdit̉ appetitus humanus. qd̓ quantominus eſt tanto peccatum eſt deformius. turpius eſt enī ſubeſſe inferiori bono qͣꝫ ſuꝑiori. bonum aūt exteriorum reꝝ eſt infimū interhumana bona. eſt etiā minꝰ qͣꝫ bonum corꝑis. qd̓ etiamminꝰ eſt qͣꝫ bonum aīe. qd̓ etiam excedit̉ a bono diuino.⁊ ẜm hoc pctm̄ auaricie qͦ appetitus humanꝰ ſubijcit̉ etiāexterioribꝰ rebꝰ hꝫ quodammō deformitatem maiorem.qꝛ tn̄ corruptio vel priuatio boni formaliter ſe hꝫ in peccato. conuerſio aūt ad bonū cōmutabile materialiter magis eſt iudicanda grauitas peccati ex ꝑte boni qd̓ corrumpitur qͣꝫ ex ꝑte boni cui ſubijcit̉ appetitus. ⁊ iō dicendū ꝙauaricia non eſt ſimpliciter maximū peccatoꝝ. ¶ Ad. j. ergo dicendū ꝙ auctoritates ille loquunt̉ de auaricia ex ꝑte boni cui ſubdit̉ appetitus. vn̄ et in eccleſiaſtico ꝓ rōneſubdit̉ ꝙ auarus ſuam aīaꝫ hꝫ venalem. qꝛ videlicet animā ſuam .i. vitā ſuam exponit ꝑicul̓ ꝓ pecunia. ⁊ iō ſubdit. qm̄ in vita ſua ꝓiecit .i. contempſit intima ſua vt. ſcꝫpecuniā lucraret̉. Tullius enim addit hoc eſſe anguſti animi. vt .ſ. velit pecunie ſubijci. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ Aug. ibi accipit cupiditatem generaliter cuiuſcunqꝫ tꝑalis boni n̄ ẜmꝙ accipit̉ ſpecialiter ꝓ auaricia. cupiditas eniꝫ cuiuſcūqꝫtꝑalis boni eſt venenū charitatis inquantuꝫ .ſ. hō ſpernitbonum diuinū ꝓpter hoc ꝙ inheret bono tꝑali. ¶ Ad. iijdicendum ꝙ aliter eſt inſanabile peccatum in ſpiritūſantum. ⁊ aliter auaricia. nam peccatum in ſpiritumſanctuꝫ
eſt inſanabile ex parte contemptus puta ꝙ hō contemnitvel miſericordiam vel iuſticiam diuiuam aut aliquid horum ꝑ que hominis peccata ſanant̉. ⁊ iō talis inſanabilitas ꝑtinet ad maiorem grauitatem peccati. auaricia verohabet inſanabilitatem ex parte defectus humani. inquantum .ſ. ſꝑ procedit humana natura qꝛ quo aliquis eſt magis deficiens eo magis indiget amminiculo exteriorumteꝝ. ⁊ ideo magis in auariciam labit̉. vnde ꝑ talem inſanabilitatem non oſtendit̉ peccatum eſſe grauius. ſed qd̓ammodo ꝑ hoc eſſe periculoſius. ¶ Ad. iiij. dd̓ ꝙ auaricia cōparat̉ idolatrie ꝑ quandam ſimilitudinem quaꝫ habet ad ipſam. qꝛ ſicut idolatra ſubijcit ſe creature exterioriita etiam auarus. non tamen eodē modo. ſed idolatra quidem ſubijcit ſe creature exteriori vt exhibeat ei cultum diuinum. auarus autem ſubijcit ſe creatori exteriori immoderate eam concupiſcendo ad vſum non tamen ad cultū.et ideo non oportet ꝙ auaricia habeat tantam grauitateꝫquantam habet idolatra.Ad ſextum ſic procedit̉.Uidet̉ ꝙ auaricia non ſit peccatum ſpirituale. Peccataenim ſpiritualia videntur eſſe circa ſpiritualia bōa. ſꝫ materia auaricie ſunt bona corporalia .ſ. exteriores diuitie. ergo auaricia non eſt peccatum ſpūale. ¶ Pre. Peccatuꝫſpirituale contra carnale diuiditur. ſed auaricia videtureſſe peccatum carnale. ſequitur enim corruptionem carnis vt patet in ſenibꝰ qui propter nature carnalis defectūin auariciā incidunt. ergo auaricia non eſt pctm̄. ¶ PrePeccatum carnale eſt per qd̓ etiam corpꝰ hominis deordinatur. ẜm illud apoſtoli. jͣ. ad Coꝝ. vi. Qui fornicaturin corpus ſuuꝫ peccat. ſed auaricia etiam corporaliter hominem vexat. vnde ⁊ Chryſo. Mar. v. Cōparat auarumdemoniaco qui in corꝑe vexat̉. ergo auaricia nō videt̉ eē¶ peccatum ſpirituale. Sed contra eſt ꝙ Grego. xxxi. moraliū computat auariciā cum vitijs ſpiritualibꝰ. ¶ Rn̄.dicendum ꝙ peccata precipue in affectu conſiſtunt. omnes autem affectiones anime ſiue paſſiones terminanturad delectationes et triſticias vt patet per philoſophū inij. ethicoꝝ. delectatiōnum autem quedam ſunt carnales.⁊ quedam ſpirituales. carnales quidē delectationes dicunt̉ q̄ in ſenſu carnis complent̉. ſicut delectationes ciborum ⁊ venereoꝝ. delectationes ꝟo ſpirituales dicunturq̄ complent̉ in ſola anime apprehenſione. illa ergo peccata dicunt̉ carnalia q̄ perficiunt̉ in delectatōnibꝰ carnalibꝰilla ꝟo dicunt̉ ſpiritualia q̄ perficiuntur in ſpiritualibusdelectationibꝰ abſqꝫ carnali delectatione. ⁊ hmōi eſt auaricia. delectat̉ enim auarus in hoc ꝙ deſiderat ſe poſſeſſorem diuitiaꝝ ⁊ iō auaricia eſt pctm̄ ſpirituale. ¶ Ad. j. ergo dd̓ ꝙ auaricia circa corporale obiectū non querit delectationē corꝑalem. ſed ſolū animalē. ꝓut .ſ. hō in hoc delectat̉ ꝙ diuitias poſſideat. ⁊ iō non eſt pctm̄ carnale. rōne tn̄ obiecti mediū ē inter peccata pure ſpūalia q̄ querūtdelectationē ſpūalē circa obiecta ſpūalia. ſic̄ ſuꝑbia ē circaexcellentiā ⁊ vitia pure carnalia q̄ querūt delectationē pure corꝑalem circa obiectū corꝑale. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ motuſreſpicit ſpēm ẜm terminū ad quē. nō aūt ẜm terminū a qͦ⁊ iō vitiū dr̄ carnale ex hoc ꝙ tēdit in delectationē carnalem. nō autē ex eo ꝙ ꝓcedat ex aliqͦ defectu carnis. ¶ Adiij. dd̓ ꝙ Chryſo. cōparat auaꝝ demoniaco. nō qꝛ vexet̉ īcarne ſicut demoniacus. ſed per oppoſitum. quia ſicut demoniacus ille de quo legitur Mar. v. ſe denudabat. itaauarus ſe ſuperfluis diuitijs onerat.