Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioCXVIII

Largitas maxime claros facit phūs dicit in. iiij. ethicoꝝ inter ꝟtuoſos maxime liberales amantur. ergo liberalitas eſt maxima virtutū. Sed ꝯͣ eſt qd̓ Ambro. dicit in li.de officijs iuſticia excelſior videtur liberalitatē. ſed liberalitas gratior. phis etiam dicit in .i. rhetoricoꝝ fortes iuſti maxīe honorantur poſt eos liberales Rn̄. dd̓ que libet ꝟtꝰ tendit in aliqd̓ bonū. vn̄ quāto aliqͣ ꝟtusin maius bonum tendit tanto melior eſt. Liberalitas aūttendit in aliqd̓ bonū dupliciter. vno primo ſe. aliomodo ex conſequenti. primo quidē per ſe tendit ad ordinandū propriā affectionē circa poſſeſſionē pecuniarumvſum. ſic ẜm hoc p̄fertur liberalitati tꝑantia moderatur concupiſcentias delectationes ꝑtinentes ad propriū corpꝰ. fortitudo iuſticia que ordinantur quodammodo in bonum cōe. vna quidem tꝑe pacis. alia tꝑe belli omnibꝰ p̄feruntur ꝟtutes ordinant in bonum diuinum. nam bonū diuinū p̄eminet cuilibet bono humano. in bonis humanis bonum publicū p̄eminet bono priuato in quibꝰ bonum corꝑis p̄eminet bono exterioꝝ rerūAliomō ordinatur liberalitas ad aliqd̓ bonū ex conſequēti. ẜm hoc liberalitas ordinatur in oīa bona predicta. exhoc enim non eſt amatiuꝰ pecunie ſequitur de facili vtatur ea ad ſeipſum ad vtilitatē alioꝝ ad honorem dei. ẜm hoc hꝫ quandā excellentiā ex hoc vtiliseſt ad ml̓ta. qꝛ tn̄ vnūquodqꝫ magis iudicatur ẜm id qd̓primo ſe cōpetit ei qͣꝫ ẜm id qd̓ ꝯſequenter ſe hꝫ dicendū eſt liberalitatem non eſſe maximā virtutem. Ad. ergo dd̓ datio diuina ꝓuenit ex eo amat hominesquibꝰ dat. non aūt ex eo afficiat̉ ad ea dat. magiſvidet̉ ꝑtinere ad charitatem eſt maxima ꝟtutū qͣꝫ ad liberalitatē. Ad. ij. dd̓ quelibꝫ ꝟtus ꝑticipat rōeꝫ boniqͣꝫtū ad emiſſionē ꝓprij actꝰ. actꝰ aūt quarūdaꝫ aliaꝝ ꝟtu meliores ſunt qͣꝫ pecūia quā emittit liberal̓. Ad. iij.dd̓ liberales maxime amant̉. quideꝫ amicitia honeſti qͣſi ſint meliores. ſꝫ amicitia vtil̓. qꝛ ſunt viliores in exterioribꝰ bonis coīter hoīes maxīe cupiūt. etiā ꝓptereandē cāꝫ clari reddūt̉. CXVILIEinde ꝯſideradumeſt vitijs liberalitati oppoſitis. Et primoauaricia. ſecundo de ꝓdigalitate. Circa primuꝫ querunt̉octo. primo vtꝝ auaricia ſit pctm̄. ſecundo vtꝝ ſit ſpeciale pctm̄. tertio cui ꝟtuti opponat̉. quarto vtrū ſit peccatuꝫmortale. quinto vtꝝ ſit grauiſſimū peccatoꝝ. ſexto vtrumſit carnale vel ſpūale pctm̄. ſeptimo vtꝝ ſit vitiū capitaleoctauo de filiabus eius.Ad prmū ſic proceditur.Uidet̉ auaricia non ſit pctm̄. Dicit̉ enim auaricia quaſi eris auiditas. qꝛ .ſ. in appetitu pecunie ꝯſiſtit quā omnia exteriora bona intelligi pn̄t. ſed appetere exteriora bona non eſt peccatum. naturaliter enim homo ea appetit.tum quia ſubiecta ſunt homini naturaliter. tum quiaea vita hoīs conſeruat̉. vn̄ ſubſtātia hoīs dicunt̉. ergoauaricia eſt pctm̄. Pre. Omne pctm̄ aūt eſt in deum aūt in ꝓximū aūt in ſeip̄m vt ſupra habitū eſt. ſꝫ auaricia eſt ꝓprie pctm ꝯͣ deū. non enim opponit̉ neqꝫ religioni neqꝫ ꝟtutibꝰ theologicis quibꝰ ordinat̉ in deū.neqꝫ etiā ē pctm̄ in ſeip̄m. hoc enī ꝓprie ꝑtinet ad gulaꝫſuxuriā. de apl̓s dicit. i. ad Coꝝ. vi. qui fornicat̉ in corpus ſuū peccat. ſil̓iter etiā videt̉ eſſe pctm̄ in ꝓximū.qꝛ hoc retinet ſua nulli fac̄ iniu

eſt pctm̄. Pre. Ea que naturaliter adueniunt ſuntpeccata ſed auaricia naturaliter ꝯſequitur ſenectutem qͣſi quemlibet defectum vt philoſophus dicit in. iiij. ethicoꝝ. ergo auaricia non eſt peccatum. Sed contra eſt qd̓dicitur ad Hebre. vlt̓. Sint mores ſine auaric ia. cōtentipreſentibꝰ. Rn̄. dd̓ in quibuſcunqꝫ bonum conſiſtit in debita menſura. neceſſe eſt exceſſum vel diminutioneꝫ illius menſure malum proueniat. in omnibꝰautem que ſunt propter fineꝫ bonum conſiſtit in quadāmenſura. nam ea que ſunt ad finem neceſſe eſt cōmenſurari fini ſicut medicina ſanitati. vt patet philoſophumin. i. politi. bona autem exteriora habent rationem vtiliuꝫad finem ſicut dictum eſt. vnde neceſſe eſt bonum hominis circa ea cōſiſtat in quadam menſura. dum .ſ. homoẜm aliquam menſuraꝫ querit habere exteriores diuitiasprout ſunt neceſſarie ad vitam eius ẜm ſuam conditiōeꝫ.et in exceſſu huius mēſure conſiſtit peccatum. dum ſcꝫaliquis ſupra debitum modum vult eas acquirere vel retinere qd̓ pertinet ad rationem auaricie que diffinitur eſſe immoderatus amor habendi. vn̄ patꝫ auaricia ē peccatum. Ad .i. ergo dd̓ appetitus rerum exteriorum ēhomini naturalis vt eorum que ſunt propter finem. etintantum vitio caret inquantū continet̉ ſub regula ſumpta ex ratione finis. auaricia autem hanc regulam excedit ideo eſt peccatum. Ad. ij. dd̓ auaricia poteſt īportare immoderantiā circa res exteriores dupliciter Unomodo immediate quantum ad acceptioneꝫ vel conſeruationem ipſarum. vt ſcilicet homo plus debito modo easacquirat vel conſeruet. ẜm hoc eſt directe peccatum inproximum. quia in exterioribꝰ diuitijs non poteſt vnushomo ſuperabundare niſi alteri deficiat. quia bona temporalia non pn̄t ſimul poſſideri a multis. Aliomō poteſtimportare īmoderantiā circa interiores affectiones quasquis ad diuitias hꝫ. puta īmoderate aliquis diuitiasamet aut deſideret aut delectet̉ in eis. ſic auaricia ē peccatum hoīs in ſeipſum. qꝛ per hoc deordinant̉ eiꝰ affectꝰlicet deordinet̉ corpꝰ ſicut vitia carnalia. ex ꝯſequēti autem eſt pctm̄ in deum ſicut omnia peccata mortaliainquantum ꝓpter bonum tꝑale contemnit eternum. Ad. iij. dd̓ inclinationes naturales ſunt regulandeẜm rationem principatum tenet in natura humana. et quamuis ſenes propter nature defectum auidius exterioꝝ rerū inquirant ſubſidia. ſicut oīs indigens queritſue indigentie ſupplementum. non tn̄ a peccato excuſant̉ſi debitā rōnis menſuram circa diuitias excedant.Ad ſecundū ſic ꝓcediturUidet̉ auaricia non ſit ſpeciale pctm̄. Dicit enī Aug.in li. de libe. ar. Auaricia grece philargiria dr̄ in ſoloargento veī in nūmis. ſed in oībꝰ rebꝰ immoderate capiunt̉ intelligēda ē ſed in pctōⁱ ē cupiditas īmoderataa licuiꝰ rei qꝛ pctm̄ eſt ſpreto bono incōmutabili bonismutabilibꝰ inherere vt ſupra habitū ē. ergo auaricia ē generale pctm̄. Pre. ẜm Iſido. in li. ethimologiaꝝ. auarꝰdr̄ qͣſi auidꝰ eris .i. pecunie. vn̄ in greco auaricia philatgiria noīat̉ .i. amor argēti. ſꝫ ſub argēto qd̓ pecūia ſignificat̉. ſignificātur oīa bona exteriora qͦꝝ p̄ciū pōt nūmiſmate mēſurari vt ſupra habitū eſt. ergo auaricia conſiſtitin appetitu cuiuſlibet exterioris rei. ergo videtur eſſe generale pctm̄. Pre. Suꝑ illud ad Ro. vij. cōcupīaꝫneſciēbam ⁊c̄. dicit glo. Dona ē lex dum concupiamprohibet maluꝫ ꝓhibet. videt̉ aūt lex ſpāliter ꝓhibere

s 5