QueſtioCXVII
deliberalitate ẜm ꝙ ſe habet ad dationes. nō enī d̓r aliquis liberalis ex hoc ꝙ ſibi aliquid donat.Ad quartum ſic procedit̉Uidetur ꝙ ad liberalitatē non maxime ꝑtineat dare. Liberalitas enī a prudentia dixigitur ſicut ⁊ q̄libet alia virtus moralis. ſed maxime videtur ad prudētiā ꝑtinere diuitias ꝯſeruare. vnde ⁊ phūs dicit in. iiij. ethi. ꝙ illi qͥ nōacquiſierūt pecuniā ſed ſuſceperunt acquiſitā ab alijs. liberalius eā expendūt qꝛ ſunt in exꝑti indigētie. ergo videtur ꝙ dare non maxime ꝑtineat ad liberalē. ¶ Pre. Dehoc ꝙ aliquis maxime intendit nullus triſtat neqꝫ ab eoceſſat. ſed liberalis qn̄qꝫ triſtatur de his q̄ dedit neqꝫ etiādat omnibus. vt d̓r in. iiij. ethi. ergo ad liberalem nō maxime ꝑtinet dare. ¶ Pre. Ad illud implendū qd̓ qͥs maxime intendit hō vtitur vijs quibus pōt. ſed liberalis nōeſt petitiuus vt phūs dicit in. iiij. ethi. cū per hoc poſſet ſibi preparare facultatem alijs donādi. ergo videtur ꝙ maxime non intendat ad dandum. ¶ Pre. Magis hō obligatur ad hoc ꝙ prouideat ſibi qͣꝫ alijſ. ſed expendendo aliquid ꝓuidet ſibi. dando autem prouidet alijs. ergo ad liberalem magis ꝑtinet expendere qͣꝫ dare. ¶ Sed contraeſt qd̓ phūs dicit in. iiij ethicoꝝ ꝙ liberalis eſt ſuꝑabundare in datione ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ꝓprium eſt liberalis vtipecunia. vſus autem pecunie eſt in emiſſione ip̄ius. namacquiſitio pecunie magis aſſimiſatur generationi qͣꝫ vſuicuſtodia vero pecunie inquantum ordinatur ad facultatēvtendi aſſimilatur habitui emiſſio aūt alicuius rei quātoſit ad aliquid diſtantius tanto a maiori virtute procedit.ſicut patet in his que proijciuntur. ⁊ ideo ex maiori virtute procedit ꝙ aliquis emittat pecuniam dando eā alijs.qͣꝫ expendendo eam circa ſeip̄m. proprium eſt aūt virtutis vt preciſe tendat in id quod perfectius eſt. nam virtꝰeſt perfectio quedam vt dicitur in. vij. phyficoꝝ. ⁊ ideo liberalis maxime laudatur ex datione. ¶ Ad. i. ergo dd̓mꝙ ad prudentiam pertinet cuſtodire pecuniam ne ſurripiatur aut inutiliter expendatur. ſed vtiliter eam expendere non eſt minoris prudentie qͣꝫ vtiliter eam conſeruare.ſed maioris. quia plura ſunt attendenda circa vſum pecunie qui aſſimilatur motui qͣꝫ circa conſeruationeꝫ que aſſimilatur quieti. ꝙ autē illi qui ſuſceperunt pecunias abalijs acquiſitas liberalius expendunt quaſi exiſtentes inopīe inexꝑti ſi propter ſolam hanc inexperientiam liberaliter expenderent non haberent virtutem liberalitatis.ſed quandoqꝫ hmōi inexperientia ſe habet ſolum ſicut tollens impedimentum liberalitatis. ita etiā ꝙ promptiꝰ liberaliter agant. timor enim inopie eſt eius experientia ꝓcedens impedit quandoqꝫ eos qui acquiſierunt pecuniaꝫne eam conſummāt liberaliter agendo. ⁊ ſil̓r amor quoˡ eāamant tanqͣꝫ ꝓpriū effectū vt ph̓s dicit in. iiij. ethi. ¶ Adij. dd̓ ꝙ ſicut dictū eſt. ad liberalitatē ꝑtinet conueniētervti pecunia ⁊ ꝑ ꝯſequens conueniēter dare qd̓ eſt quidāpecunie vſus. quilibet aūt virtus triſtatur de ꝯtrario ſuiactus ⁊ vitet eius impedimenta. ei aūt quod eſt conuenienter dare duo opponuntur .ſ. nō dare qd̓ conuenienter ēdandū ⁊ dare aliquid inconuenienter. vn̄ de vtroqꝫ triſtatur liberalis. ſed de prīo magis. qꝛ plus opponit̉ ꝓprioactui. ⁊ ideo non dat omnibus. impediret̉ enī actus eiꝰ fiquibuſlibet daret. non enī haberet vnde alijs daret quibꝰdare conuenit. ¶ Ad iij. dd̓ ꝙ dare ⁊ accipere habent ſeſicut agere ⁊ pati. nō ē aūt idē principiū agendi ⁊ patiēdivn̄ qꝛ liberalitas eſt principiū dationis non ꝑtinet ad li-
beralem vt ſit promptus ad recipiendū. ⁊ multo minꝰ adpetendū. verſus. Siqͥs in hoc mūdo vult multis gratushaberi. Det capiat querat plurima pauca nihil. Ordinat aūt ad dandū ali qͣ ẜm conuenientiā liberalitatis. ſcꝫfructus ꝓpriaꝝ poſſeſfionū quos ſollicite ꝓcurat vt eis liberaliter vtatur. ¶ Ad. iiij. dd̓ ꝙ ad expendendū in ſeip̄mnatura inclinat. vn̄ hoc ꝙ pecuniaꝫ quis ꝑfundat in aliosꝑtinet proprie ad virtutem.Ad quintuꝫ ſic procedit̉Uidetur ꝙ liberalitas non ſit pars iuſticie. iuſticia enī reſpicit debitum. ſed quanto eſt aliquid magis debitū tantominus liberaliter datur. ergo liberalitas nō eſt pars iuſticie ſed ei repugnat. ¶ Pre. Iuſticia eſt circa oꝑationesvt ſupͣ habitū eſt. ſed liberalitas eſt precipue circa amorē⁊ ꝯcupiſcentiam pecuniaꝝ que ſunt paſſiones ergo magꝭvidet̉ liberalitas ad temperantiā ꝑtinere qͣꝫ ad iuſticiam¶ Pre. Ad liberalitate ꝑtinet precipue ꝯuenienter dare vt dictū eſt. ſed conueniēter dare ꝑtinet ad bn̄ficentiaꝫ⁊ miſericordiā que ꝑtinent ad charitatē vt ſupra dictū eſtergo liberalitas magis eſt ꝑs charitatis qͣꝫ iuſticie ¶ Sꝯtra eſt quod Ambro. dicit in. i. de officijs. Iuſticia ad ſocietatē generis humani refertur. ſocietatis enī rō diuidit̉in duas ꝑteſ iuſticiā .ſ. ⁊ bn̄ficientiā quā eandē liberalitatem aut benignitatē vocant. ergo liberalitas ad iuſticiaꝫꝑtinet. ¶ Rn̄. dd̓ ꝙ liberalitas non eſt ſpēs iuſticie. quiaiuſticia exhibet alteri qd̓ ē eiꝰ. ſed liberalitaſ exhibet id qd̓ſuum eſt. hr̄ tn̄ quandā conuenientiā cū iuſticia in duoboprīo quidē qꝛ principaliter ē ad alterū. ſicut ⁊ iuſticia. ſecūdo quia eſt circa res exteriores ſicut ⁊ iuſticia. lꝫ ẜm aliaꝫrōnem vt dictum eſt. ⁊ ideo liberalitas a quibuſdā ponit̉ꝑs iuſticie ſicut virtus annexa ei vt principali. ¶ Ad. i.ergo dicendum ꝙ liberalitas ⁊ ſi non attendat debitumlegale quod attendit iuſticia. attendit tamen debitur qd̓dam mortale quod attenditur ex quadam ip̄ius decentia. non ex hoc ꝙ ſit alteri obligatus. vnde minimum hꝫde ratione debiti. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ temperantia eſt circaconcupiſcentias corporalium delectationum. concupiſcētia aūt pecunie ⁊ delectatio non eſt corporalis. ſed magisanimalis. vnde liberalitas non pertinet proprie ad temperantiā. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ datio bn̄ficientie ⁊ miſericordieprocedit ex eo quod homo eſt equaliter affectus circa euꝫcui dat. ⁊ ideo talis datio pertinet ad charitatem ſiue adamicitiā. ſed datio liberalitatis ꝓuenit ex eo ꝙ dans eſtequaliter affectus circa pecuniā dū eam non concupiſcitneqꝫ amat. vnde etiā non ſolū amicis ſed etiā ignotis datqn̄ oportet. vnde non ꝑtinet ad charitatē. ſed magis ad iuſticiam que eſt circa res exteriores.Ad ſextum ſic procedit̉Uidetur ꝙ liberalitas ſit maxima virtutuꝫ. Omnis enīvirtus hoīs eſt quedā ſil̓itudo diuine bonitatis. ſed per liberalitatē hō maxime aſſimilatur deo qui dat omnibus affluenter ⁊ nō improperat. vt dicitur Iaco .i. ergo liberalitas eſt maxima virtutum. ¶ Pre. Scd̓m Aug. in. vi.de trini. In his que nō mole magna ſunt. idē eſt eē maiꝰquod melius. ſed ratio bonitatis maxime videtur ad liberalitatem ꝑtinere. qꝛ bonum diffuſiuum eſt. vt patet perDiony. iiij. ca. de diui. no. vnde ⁊ Ambro. dicit in. i. de officijs ꝙ iuſticia cenſuram tenet. liberalitas bonitatem. ergo liberalitas eſt maxima virtutū. ¶ Pre. Hoīes honorant̉ ⁊ amātur ꝓpter ꝟtutē. ſꝫ Boetiꝰ dicit in li. de conſol̓.