QueſtioCXVII
Ad primuꝫ ſic procediturUidetur ꝙ litigium non opponat̉ ꝟtuti amicitie vl̓ affabilitatis. Litigiū enī ad diſcordiam ꝑtinere videtur ſicut⁊ contētio. ſed diſcordia opponit̉ charitati ſicut dictū eſt.ergo ⁊ litigiū. ¶ Pre. Prouer. xxvi. d̓r. Homo iracūdꝰincendit litē. ſed iracundia opponitur māſuetudini. ergo⁊ lis ſiue litigium. ¶ Pre. Iaco. iiij. d̓r. Unde bella ⁊ lites in vobis. nōne ex concupiſcētijs veſtris q̄ militant inmēbris veſtris. ſed ſequi concupiſcentias videtur opponitemꝑantie. ergo videtur ꝙ litigiū non opponat̉ amicitie.ſed tēperantie ¶ Sed ꝯtra eſt ꝙ phūs in. iiij. ethi. litigium opponit̉ amicitie. ¶ Rn̄. dd̓ ꝙ ꝓprie litigiū in verbisconſiſtit. cū .ſ. vnus verbis alterius ꝯtradicit. In qua qͥdem ꝯtradictione duo poſſunt atrendi. Qn̄qꝫ enī contingit contradictio ꝓpter ꝑſonam dicentis cui ꝯtradicēs cōſentire recuſat ꝓpter defectū amoris aīos vnientis. ⁊ hocvidet̉ ad diſcordiā ꝑtinere charitati ꝯtrariā. Qn̄qꝫ veroꝯtradictio oritur rōne ꝑſone quā aliqͥs coutriſtare nō veretur. ⁊ ſic fit litigiū qd̓ p̄dicte amicitie vel affabilitati opponit̉ ad quā ꝑtinet delectabiliter alijs conuiuere. Undephūs dicit in. iiij. ethi. ꝙ illi qui ad oīa cōtrariant̉ cā eiusqd̓ eſt cōtriſtare neqꝫ quoſcunqꝫ curātes. diſcoli ⁊ litigioſi vocant̉. ¶ Ad .i. ergo dd̓ ꝙ ꝯtentio magis ꝓprie ꝑtinetad ꝯtradictionē diſcordie. litigiū aūt ad ꝯtradictionē queſit intentione contriſtādi. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ directa oppoſitōvitioꝝ ad virtutes nō attendit̉ ẜm cauſas. cū ꝯtingat vnūvitiū ex diuerſis cauſis oriri. ſed attendit̉ ẜm ſpēm actꝰ.licet aūt qūqꝫ litigium ex ira oriat̉. pōt tn̄ ex multis alijscauſis oriri. vn̄ non oportet ꝙ directe opponatur māſuetudini. ¶ Ad. iij. dd̓ ꝙ Iacobus loquit ibi de ꝯcupiſcentia ẜm ꝙ eſt generale pctm̄ ex quo oīa vitia oriūtur ꝓutdicit glo. ad Ro. vij. bona eſt lex que dū ꝯcupiſcentiamꝓhibet. omne malum prohibet.Ad ſecundū ſic procedit̉Uidetur ꝙ litigiū non ſit minus pctm̄ qͣꝫ ꝯtrariū vitiumſcꝫ placiditas vel adulatio. Quāto enī aliqd̓ pctm̄ plusnocet tanto peius eſſe videt̉. ſed adulatio plus nocet qͣꝫlitigiū. d̓r enī Eſa. iij. Popule meus qͥ beatū te dicūt ip̄ite decipiūt ⁊ viā greſſuū tuorum diſſipāt. ergo adulatioeſt grauius pctm̄ qͣꝫ litigiū. ¶ Pre. In adulatōne videt̉eſſe quedā doloſitas. qꝛ aliud adulator dicit ore aliud hꝫin corde. litigioſus aūt caret dolo. quia manifeſte ꝯtradic̄.ille aūt qui cū dolo peccat turpior eſt vt phūs dicit in. vijethi. ergo grauius pctm̄ eſt adulatio qͣꝫ litigiuꝫ. ¶ Pre.Uerecundia eſt timor de turpi vt pꝫ ꝑ phm̄ in. iiij. ethi.ſed magis verecūdatur hō eſſe adulator qͣꝫ litigioſus. ergo litigiū eſt minus pctm̄ qͣꝫ adulatio. ¶ Sed ꝯtra ē qd̓tanto aliquod pctm̄ videtur eſſe grauiꝰ quanto ſpūali ſtatui magis repugnat. ſed litigiū magis repugnare videt̉ſtatui ſpūali. d̓r enī. i. ad Thimo .iiij. ꝙ oportet ep̄m nōlitigioſum eſſe. ⁊. ij. ad Thimo. iij. Seruū dei nō oportetlitigare. ergo litigiū videtur eſſe grauius pctm̄ qͣꝫ adulatio. ¶ Rn̄. dd̓ ꝙ de vtroqꝫ iſtoꝝ peccatorū loqui poſſumꝰdupl̓r. Uno mō ꝯſiderando ſpem vtriuſqꝫ peccati. ⁊ ẜmhoc tanto aliq uod vitiū eſt grauius quanto magis repugnat oppoſite. virtuti virtus aūt amicitie principaſius tēdit ad delectandū qͣꝫ ad contriſtandū. ⁊ ideo litigioſus qͥſuperabundat in contriſtando grauius peccat qͣꝫ placidusvel adulator qui ſuperabundat in delectādo. Alio modopoſſunt conſiderari ẜm exteriora motiua ⁊ ẜm hoc qn̄qꝫ
adulatio eſt grauior. puta qn̄ intendit per deceptionem indebitum honorē vel lucrum acquirere. qn̄qꝫ vero litigiūeſt grauius. puta qn̄ homo intendit vel veritatē impugnare vel dicentē in contemptū adducere. ¶ Ad .i. ergo dd̓ꝫꝙ ſicut adulator pōt nocere occulte decipiendo. ua litigioſus poteſt interdū nocere manifeſte impugnādo. grauiꝰaūt eſt ceteris paribꝰ manifeſte alicui nocere quaſi ꝑ violentiam qͣꝫ occulte. vndę rapina ē grauiꝰ pctm̄ qͣꝫ furtumvt ſupra dictum eſt. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ ſꝑ in actibus humanis illud eſt grauius qd̓ eſt turpius. decor enī hoīſ eſt exratione. ⁊ ideo turpiora ſunt peccata carnalia quibꝰ carodn̄atur qͣꝫuis pctā ſpūalia ſint grauiora. quia proceduntex maiori contēptū. ſimiliter pctā que fiunt ex dolo ſuntturpiora inquantū videntur ex quadā infirmitate ꝓcedere ⁊ ex quadā falſitate rationis. cū tn̄ pctā manifeſta qn̄qꝫſint ex maiori contēptu. ⁊ ideo adulatio quaſi cū dolo exſiens videtur eſſe turpior. ſed litigium quaſi ex maiori cōtemptū ꝓcedens videtur eſſe grauiꝰ. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙſicut dictū eſt verecundia reſpicit turpitudinem peccati.vn̄ non ſꝑ magis verecūdatur hō de grauiori peccato. ſedde magis turpi peccato. ⁊ inde eſt ꝙ magis verecūdaturhomo de adulatione qͣꝫ litigio. qͣꝫuis litigium ſit grauius¶ Queſtio. CXVII.Einde ꝯſiderāduꝫeſt de liberalitate ⁊ vitijs oppoſitis .ſ. auaricia ⁊ ꝓdigalitate. Circa liberalitatē querunt̉ſex. primo vtꝝ liberalitas ſit virtus. ſcd̓o que ſit materiaeius. tertio de actu ip̄ius. quarto vtꝝ magis ad eum dareqͣꝫ accipere ꝑtineat. quinto vtꝝ liberalitas ſit ꝑs iuſticie.ſexto de comparatione eius ad alias virtutes.Ad primuꝫ ſic procedi t̉Uidetur ꝙ liberalitas non ſit virtus. Nulla enī virtꝰ cōtrariatur naturali inclinationi. incliuatio aūt natural̓ eſtad hoc vt aliquis plus ſibi qͣꝫ alijs ꝓuideat. cuius ꝯtrariūꝑtinet ad liberalē. qꝛ vt phus dicit in. iiij. ethi. liberalis ēnō reſpicere ad ſeip̄m ita ꝙ ſibi minora derelinquit. ergoliberalitas non eſt virtus. Itē ꝑ diuitias hō ſuā vitā ſuſtentat. ⁊ ad felicitatē diuitie organice deſeruiunt. vt d̓rin .i. ethi. cū ergo omnis virtus ordinet̉ ad felicitatē. videt̉ꝙ liberal̓ n̄ eſt virtuoſus de quo phūs dicit in. iiij. ethi. ꝙnon eſt acceptiuus pecunie neqꝫ cuſtoditiuꝰ ſed emiſſiuꝰ.¶ Pre. Uirtutes habent cōnexionē ad inuicem. ſed liberalitas nō videtur cōnexa alijs virtutibus. multi enī ſūtvirtuoſi qui nō poſſunt eſſe liberales quia non habent ꝙdent. multiqꝫ liberalit̓ dant vel expendūt qui tn̄ al̓ ſunt vitioſi. ergo liberalitas non eſt virtus ¶ Sed ꝯtra eſt qd̓Ambr. dicit in. i. de officijs ꝙ in euāgelio multas doctrinas accipimus iuſte liberalitatiſ. ſed in euangelio non docentur niſi ea que ad virtutem ꝑtinent. ergo liberalitaseſt virtus. ¶ Rn̄. dd̓ ꝙ ſicut Aug. dicit in li. de libe. ar.bn̄ vti his quibus mali vti poſſumus ꝑtinet ad virtuteꝫpoſſumus aūt bn̄ ⁊ male vti non ſolū his q̄ intra nos ſūtputa potentijs ⁊ paſſionibꝰ aīe. ſed etiā his que extra nosſunt .ſ. rebus huius mūdi conceſſis nobis ad ſuſtentatōeꝫvite. ⁊ iō cū bn̄ vti his rebꝰ ꝑtineat ad liberalitatē. ꝯn̄s ēꝙ liberalitaſ virtus ſit. ¶ Ad i. ergo dd̓ ꝙ ſicut Ambr.⁊ Baſilius dicunt. ſuꝑabundantia diuitiaꝝ dat̉ aliquibꝰa deo vt meritū bone diſpenſationis acquirat. pauca auteꝫvni ſufficiūt. ⁊ ideo liberalis plura laudabiliter in aliosexpendit qͣꝫ in ſe ip̄m. dꝫ aūt hō ſꝑ magis ſibi ꝓuidere in