Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioCXVII

Ad primuꝫ ſic procediturUidetur litigium non opponat̉ ꝟtuti amicitie vl̓ affabilitatis. Litigiū enī ad diſcordiam ꝑtinere videtur ſicut contētio. ſed diſcordia opponit̉ charitati ſicut dictū eſt.ergo litigiū. Pre. Prouer. xxvi. d̓r. Homo iracūdꝰincendit litē. ſed iracundia opponitur māſuetudini. ergo lis ſiue litigium. Pre. Iaco. iiij. d̓r. Unde bella lites in vobis. nōne ex concupiſcētijs veſtris militant inmēbris veſtris. ſed ſequi concupiſcentias videtur opponitemꝑantie. ergo videtur litigiū non opponat̉ amicitie.ſed tēperantie Sed ꝯtra eſt phūs in. iiij. ethi. litigium opponit̉ amicitie. Rn̄. dd̓ ꝓprie litigiū in verbisconſiſtit. .ſ. vnus verbis alterius ꝯtradicit. In quadem ꝯtradictione duo poſſunt atrendi. Qn̄qꝫ enī contingit contradictio ꝓpter ꝑſonam dicentis cui ꝯtradicēsſentire recuſat ꝓpter defectū amoris aīos vnientis. hocvidet̉ ad diſcordiā ꝑtinere charitati ꝯtrariā. Qn̄qꝫ veroꝯtradictio oritur rōne ꝑſone quā aliqͥs coutriſtare veretur. ſic fit litigiū qd̓ p̄dicte amicitie vel affabilitati opponit̉ ad quā ꝑtinet delectabiliter alijs conuiuere. Undephūs dicit in. iiij. ethi. illi qui ad oīa cōtrariant̉ eiusqd̓ eſt cōtriſtare neqꝫ quoſcunqꝫ curātes. diſcoli litigioſi vocant̉. Ad .i. ergo dd̓ ꝯtentio magis ꝓprie ꝑtinetad ꝯtradictionē diſcordie. litigiū aūt ad ꝯtradictionē queſit intentione contriſtādi. Ad. ij. dd̓ directa oppoſitōvitioꝝ ad virtutes attendit̉ ẜm cauſas. ꝯtingat vnūvitiū ex diuerſis cauſis oriri. ſed attendit̉ ẜm ſpēm actꝰ.licet aūt qūqꝫ litigium ex ira oriat̉. pōt tn̄ ex multis alijscauſis oriri. vn̄ non oportet directe opponatur māſuetudini. Ad. iij. dd̓ Iacobus loquit ibi de ꝯcupiſcentia ẜm eſt generale pctm̄ ex quo oīa vitia oriūtur ꝓutdicit glo. ad Ro. vij. bona eſt lex que ꝯcupiſcentiamꝓhibet. omne malum prohibet.Ad ſecundū ſic procedit̉Uidetur litigiū non ſit minus pctm̄ qͣꝫ ꝯtrariū vitiumſcꝫ placiditas vel adulatio. Quāto enī aliqd̓ pctm̄ plusnocet tanto peius eſſe videt̉. ſed adulatio plus nocet qͣꝫlitigiū. d̓r enī Eſa. iij. Popule meus beatū te dicūt ip̄ite decipiūt viā greſſuū tuorum diſſipāt. ergo adulatioeſt grauius pctm̄ qͣꝫ litigiū. Pre. In adulatōne videt̉eſſe quedā doloſitas. qꝛ aliud adulator dicit ore aliud hꝫin corde. litigioſus aūt caret dolo. quia manifeſte ꝯtradic̄.ille aūt qui dolo peccat turpior eſt vt phūs dicit in. vijethi. ergo grauius pctm̄ eſt adulatio qͣꝫ litigiuꝫ. Pre.Uerecundia eſt timor de turpi vt pꝫ phm̄ in. iiij. ethi.ſed magis verecūdatur eſſe adulator qͣꝫ litigioſus. ergo litigiū eſt minus pctm̄ qͣꝫ adulatio. Sed ꝯtra ē qd̓tanto aliquod pctm̄ videtur eſſe grauiꝰ quanto ſpūali ſtatui magis repugnat. ſed litigiū magis repugnare videt̉ſtatui ſpūali. d̓r enī. i. ad Thimo .iiij. oportet ep̄mlitigioſum eſſe.. ij. ad Thimo. iij. Seruū dei oportetlitigare. ergo litigiū videtur eſſe grauius pctm̄ qͣꝫ adulatio. Rn̄. dd̓ de vtroqꝫ iſtoꝝ peccatorū loqui poſſumꝰdupl̓r. Uno ꝯſiderando ſpem vtriuſqꝫ peccati. ẜmhoc tanto aliq uod vitiū eſt grauius quanto magis repugnat oppoſite. virtuti virtus aūt amicitie principaſiusdit ad delectandū qͣꝫ ad contriſtandū. ideo litigioſusſuperabundat in contriſtando grauius peccat qͣꝫ placidusvel adulator qui ſuperabundat in delectādo. Alio modopoſſunt conſiderari ẜm exteriora motiua ẜm hoc qn̄qꝫ

adulatio eſt grauior. puta qn̄ intendit per deceptionem indebitum honorē vel lucrum acquirere. qn̄qꝫ vero litigiūeſt grauius. puta qn̄ homo intendit vel veritatē impugnare vel dicentē in contemptū adducere. Ad .i. ergo dd̓ꝫ ſicut adulator pōt nocere occulte decipiendo. ua litigioſus poteſt interdū nocere manifeſte impugnādo. grauiꝰaūt eſt ceteris paribꝰ manifeſte alicui nocere quaſi violentiam qͣꝫ occulte. vndę rapina ē grauiꝰ pctm̄ qͣꝫ furtumvt ſupra dictum eſt. Ad. ij. dd̓ ſꝑ in actibus humanis illud eſt grauius qd̓ eſt turpius. decor enī hoīſ eſt exratione. ideo turpiora ſunt peccata carnalia quibꝰ carodn̄atur qͣꝫuis pctā ſpūalia ſint grauiora. quia proceduntex maiori contēptū. ſimiliter pctā que fiunt ex dolo ſuntturpiora inquantū videntur ex quadā infirmitate ꝓcedere ex quadā falſitate rationis. tn̄ pctā manifeſta qn̄qꝫſint ex maiori contēptu. ideo adulatio quaſi dolo exſiens videtur eſſe turpior. ſed litigium quaſi ex maioritemptū ꝓcedens videtur eſſe grauiꝰ. Ad. iij. dd̓mſicut dictū eſt verecundia reſpicit turpitudinem peccati.vn̄ non ſꝑ magis verecūdatur de grauiori peccato. ſedde magis turpi peccato. inde eſt magis verecūdaturhomo de adulatione qͣꝫ litigio. qͣꝫuis litigium ſit grauius Queſtio. CXVII.Einde ꝯſiderāduꝫeſt de liberalitate vitijs oppoſitis .ſ. auaricia ꝓdigalitate. Circa liberalitatē querunt̉ſex. primo vtꝝ liberalitas ſit virtus. ſcd̓o que ſit materiaeius. tertio de actu ip̄ius. quarto vtꝝ magis ad eum dareqͣꝫ accipere ꝑtineat. quinto vtꝝ liberalitas ſit ꝑs iuſticie.ſexto de comparatione eius ad alias virtutes.Ad primuꝫ ſic procediUidetur liberalitas non ſit virtus. Nulla enī virtꝰtrariatur naturali inclinationi. incliuatio aūt natural̓ eſtad hoc vt aliquis plus ſibi qͣꝫ alijs ꝓuideat. cuius ꝯtrariūꝑtinet ad liberalē. qꝛ vt phus dicit in. iiij. ethi. liberalis ē reſpicere ad ſeip̄m ita ſibi minora derelinquit. ergoliberalitas non eſt virtus. Itē diuitias ſuā vitā ſuſtentat. ad felicitatē diuitie organice deſeruiunt. vt d̓rin .i. ethi. ergo omnis virtus ordinet̉ ad felicitatē. videt̉ liberal̓ eſt virtuoſus de quo phūs dicit in. iiij. ethi.non eſt acceptiuus pecunie neqꝫ cuſtoditiuꝰ ſed emiſſiuꝰ. Pre. Uirtutes habent cōnexionē ad inuicem. ſed liberalitas videtur cōnexa alijs virtutibus. multi enī ſūtvirtuoſi qui poſſunt eſſe liberales quia non habentdent. multiqꝫ liberalit̓ dant vel expendūt qui tn̄ al̓ ſunt vitioſi. ergo liberalitas non eſt virtus Sed ꝯtra eſt qd̓Ambr. dicit in. i. de officijs in euāgelio multas doctrinas accipimus iuſte liberalitatiſ. ſed in euangelio non docentur niſi ea que ad virtutem ꝑtinent. ergo liberalitaseſt virtus. Rn̄. dd̓ ſicut Aug. dicit in li. de libe. ar.bn̄ vti his quibus mali vti poſſumus ꝑtinet ad virtuteꝫpoſſumus aūt bn̄ male vti non ſolū his intra nos ſūtputa potentijs paſſionibꝰ aīe. ſed etiā his que extra nosſunt .ſ. rebus huius mūdi conceſſis nobis ad ſuſtentatōeꝫvite. bn̄ vti his rebꝰ ꝑtineat ad liberalitatē. ꝯn̄s ē liberalitaſ virtus ſit. Ad i. ergo dd̓ ſicut Ambr. Baſilius dicunt. ſuꝑabundantia diuitiaꝝ dat̉ aliquibꝰa deo vt meritū bone diſpenſationis acquirat. pauca auteꝫvni ſufficiūt. ideo liberalis plura laudabiliter in aliosexpendit qͣꝫ in ſe ip̄m. dꝫ aūt ſꝑ magis ſibi ꝓuidere in