Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioCXV

adulationem queruntur duo. primo vtrum adulatio ſitpeccatum. ſecundo vtrum ſit peccatum mortale.Ad primū ſic procediturUidetur adulatio non ſit peccatum. Adulatio enī conſiſtit in quodam ſermone laudis alteri exhibito intentiene placendi. ſed laudare aliquem non eſt malum ẜm illd̓Prouer. vlti. Surrexerunt filij eius beatiſſimam predicauerunt. vir eius laudauit eam. ſimiliter velle placere alijs non eſt malum. ẜm illud. i. ad Coꝝ. x. Per oīaomnibus placeo. ergo adulatio non eſt peccatuꝫ. Pre.Bonum malo eſt contrarium. ſimiliter vituperium laudi. ſed vituperare malum non eſt peccatum. ergo neqꝫ laudare bonum quod videtur ad adulationeꝫ percinere. ergoadulatio non eſt peccatum. Pre. adulationi detracnocontrariatur. vnde Greg. dicit remedium ꝯtra adulationem eſt detractio. Sciendum eſt inquit ne īmoderatis laudibus eleuemur plerumqꝫ noſtri rectoris moderamine detractionibus lacerari permittimur. vt quos voxlaudantis eleuat. lingua detrahentis humuliet. ſed detractio eſt malum. vt ſupra habitum eſt. ergo adulatio eſt bonum. Sed contra eſt quod ſuꝑ illud Ezech. xiij. Teconſumunt puluillos ſub omni cupito manus. dic̄ glo.i. ſuauem adulationem. ergo adulatio eſt peccatum.Rn̄. dd̓m ſicut ſupra dictum eſt. amicitia predicta vl̓affabilitas ſi principaliter delectare intendat eos quibꝰconuiuit. tamen vbi neceſſe eſt propter aliquod bonū exequendum vel malum vitandum non veretur contriſtareSi ergo aliquis in omnibus velit ad delectationem alteri loqui. excedit modum in delectando. ideo peccat perexceſſum. ſi quidem hoc faciat ſola intentione delectandi vocatur placidus ẜm phūm. ſi autem faciat hoc intentione alicuius lucri conſequendi vocatur blanditor ſiueadulator. cōmuniter tamen nomē adulationis attribui ſolet omnibus qui ſupra debitum modum virtutis volūtalios verbis vel factis delectare in cōmuni conuerſatōne Ad .i. ergo dd̓m laudare aliquem contingit bene male. prout ſcilicet debite circumſtantie vel ſeruantur.vel pretermittuntur. ſi enim aliquis aliquem velit delectare laudando vt ex hoc eum conſoletur ne in tribulationibus deficiat vel etiam vt in bono proficere ſtudeat alijſdebitis circumſtantijs obſeruatis. pertinebit hoc ad predictam virtutem amicitie. pertinet autem ad adulationēſiquis velit aliquem laudare in quibus non eſt laudandꝰquia forte mala ſunt. ẜm illud. Laudatur peccator in deſiderijs anime ſue. vel quia non ſunt certa ẜm illud. Ecc̄.xxvij. Ante ſermonem non laudes virum. iterum Eccl̓.xi. Non laudes virum in ſpecie ſua. vel etiam ſi timerepoſſit ne humana laude ad inanem gloriem prouocetur.Unde dicitur Eccle. xi. Ante mortem ne laudes hominēſimi liter etiam velle placere hominibus propter charitatem nutriendam. vt in eis homo ſpūaliter proficere poſſit laudabile eſt. autem aliquis velit placere hominibꝰpropter inanem gloriam vel proptet lucrum vel etiaꝫ inmalo hoc eſſet peccatum. ẜm illud pͣs. Deus diſſipauitoſſa eorum qui hominibus placent Apoſtolus dicit adGal. i. Si adhuc hominibus placereꝫ chriſti ſeruus noneſſem. Ad. ij. dd̓m etiam vituperare malum ſi nonadhibeantur debite circumſtantie eſt vitioſum. ſimilit̓laudare bonum. Ad. iij. dd̓m nihil prohibet duo vtia eſſe contraria. ideo ſicut detractio eſt malū. ita adulatio que contrariatur ei quantū ad ea que dicuntur.

aūt directe quantum ad finem. qꝛ adulator querit delectationē eius cui adulatur. detractor aūt non querit eiustriſtationē cum aliqn̄ occulte detrahat. ſed magis querit̉eius infamiam.Ad ſecundū ſic procedit̉Uidetur adulatio ſit peccatū mortale. quia ẜm Aug.in enchiridion. malū dicitur quia nocet. ſed adulatio maxime nocet ẜm illud pͣs. Qn̄ laudatur peccator in deſiderijs aīe ſue. iniquus bn̄dicetur. exacerbauit dn̄m peccator. ideo Hierony. dicit nihil eſt quod tam facile corrūpat mentes hoīm qͣꝫ adulatio. ſuper illud p̄s. Conuertantur ſtatim erubeſcentes. dicit glo. Plus nocet linguaadulatoris qͣꝫ gladius perſecutoris. ergo adulatō eſt grauiſſimum pctm̄. Pre. Quicūqꝫ verbis alijs nocet.minus nocet ſibi qͣꝫ alijs vnde d̓r in pͣs. Gladius eorumintret in corda ip̄orum ſed ille qui alteri adulatur inducit. ad peccandum mortaliter. vn̄ ſuꝑ illud p̄s. Oleū peccatoris non impinguer caput meū. dicit glo. Falſa lausadulatoris mentes a rigore veritatis emollit ad noxia. exgo multomagis adulator in ſe mortaliter peccat. Prę.In decretis ſcribit̉ diſ. xliij. Clericus qui adulationibꝰ etꝓditionibus vacare deprehendit̉ degtadetur officio. ſedtalis pena non infligit̉ niſi pro peccato mortali. ergo adulatio eſt pctm̄ mortale. Sed contra eſt Aug. in ſermone de purgatorio inter peccata minuta numerat. ſiqͥscuiqͣꝫ maiori ꝑſone aut ex voluntate aut ex neceſſitate adulari voluerit. Rn̄. dd̓m ſicut ſupra dictum eſt pctm̄mortale eſt qd̓ charitati ꝯͣriatur. adulatio aūt qn̄qꝫ quidēcharitati ꝯͣriatur. qn̄qꝫ aūt non ꝯtrariatur ſiquidē charitati dupl̓r. Uno rōne ip̄ius materie. puia cum aliquislaudat alicuius pctm̄. hoc enī ꝯtrariat̉ dilectioni dei cōtracuius iuſticiā loquit̉. ꝯtra dilectionē ꝓximi quem inpctō fouet. vn̄ eſt pctm̄ mortale ẜm illud Eſa. v. Ue dicitis malum bonū. Alio ratione intentionis. puta cuꝫquis alicui adulatur ad hoc fraudulenter ei noceat velcorꝑaliter vel ſpūaliter. hoc etiā eſt pctm̄ mortale. dehoc habet̉ Prouer xxvij. Meliora ſunt vulnera diligentis qͣꝫ fraudulēta odiētiſ oſcula. tertio modo occaſionēſicut laus adulatoris fit alteri occaſio peccandi preteradulatoris intentionē. in hoc conſiderare oportet vtrūſit occaſio data vel accepta. qͣlis ruina ſubſequatur. ſic̄pōt patere ex his ſupra de ſcandalo dicta ſunt. ſi aūt aliquis ex ſola auiditate delectandi alios vel etiā ad euitan aliqd̓ malū. vel cōſequendū aliquid in neceſſitate alicui adulatus fuerit non eſt ꝯtra charitatē. vn̄ eſt pctm̄mortale ſed veniale. Ad .i. ergo dd̓m auctoritates ille ſequūt̉ de adulatore qui laudat pctm̄ alicuius talis enīadulatio d̓r plus nocere qͣꝫ gͦladius ꝑſecutoris. qꝛ in potioribꝰ bonis nocet .ſ. in ſpūalibus. enī nocet ita efficacit̉qꝛ gladius ꝑſecutoris occidit effectiue qͣſi ſufficiēs cauſamortis. nullus aūt pōt eſſe alteri ſufficiens peccandi viex ſupͣ dictis pꝫ. Ad. ij. dd̓ ratio illa ꝓcedit de eoadulatur intentōe docendi. ille enī plꝰ nocet ſibi qͣꝫ alijsqꝛ ſibi nocet tāqͣꝫ ſufficiēſ peccādi. alijs aūt occaſionaliter tm̄. Ad. iij. dd̓ autoritas illa loqͥtur de eo qui proditorie alteri adulat̉ vt decipiat Queſtio. CXvI.Einde ꝯſiderandūeſt de litigio. circa hoc queruntur duo. primo vtrum opponatur virtuti amicitie. ſcd̓sde comparatione eius ad adulationem.

s 3