Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioCXIIII

nequiter vocem ſuam ſubmittit. Queſtio. CXIIII.Einde ꝯſiderandūeſt de amicitia que affabilitas dicitur. et deeius vicijs oppoſitis que ſunt adulatio litigium. Crca amicitiam aūt ſeu affabilitatem querunturduo. primo vtrum ſit ſpecialis virtus. ſecundo vtruꝫ ſitpars iuſticie.Ad primuꝫ ſic procedit̉Uidetur amicitia non eſt ſpālis virtus. Dicit enī ph̓sin. viij. ethicoꝝ. amicitia ꝑfecta eſt que eſt propter virtutem. quelibet autem virtus eſt amicitie cauſa. qui bonūomnibus eſt amabile. vt dicit Diony. iiij. ca. de diui. no.ergo amicitia non eſt ſpecialis virtus. ſed cōſequēs oēmvirtutem. Pre. Philoſophus dicit in. iiij. ethicoꝝtali amico non in amando vel etiā in vitādo recipit ſingulos vt oportet. ſed aliquis ſignaᵉ amicitie oſtendatad eos quos non amat videtur pertinere ad ſimulationeque repugnat virtuti. ergo huiuſmodi amicitia eſt virtus. Pre. Uirtus immediate conſtituitur ꝓut ſapiēedeterminabit. ſicut dicitur. ij. ethicoꝝ. ſed Eccl̓iaſtes. vijdicitur. Cor ſapientū vbi triſticia. cor ſtultoꝝ vbi leticia. vnde ad virtuoſum pertinet maxime a delectatōe ſibicauere. vt dicitur. ij. ethicoꝝ. hec aūt amicitia per ſe quidēdeſiderat condelectare. contriſtare aūt reueretur vt phūsdicit in. iiij. ethicoꝝ. ergo amicitia non eſt virtus. Scontra. Precepta legis dantur de actibus virtutum. ſedEccl̓. iiij. dicitur. Congregatione pauperū affabilem te facito. ergo affabilitas que hic amicitia dicitur eſt quedamſpālis virtus Rn̄. dd̓m ſicut dictum eſt. cum virtꝰordinetur ad bonū. vbi occurrit ſpālis ratio boni. ibi oportet eſſe ſpālem rōnem virtutis. bonum aūt in ordine conſiſtit ſicut ſupra dictū eſt. oportet autem hominē conueniēter ad alios homines ordinari in cōmuni conuerſatiōein factis qͣꝫ in dictis. vt .ſ. ad vnumqnēqꝫ ſe habeat ẜmdecet. ideo oportet eſſe quandam ſpālem virtutem quehanc conuenientiam ordinis obſeruet. hec vocatur amicitia ſiue affabilitas. Ad .i. ergo dd̓ phūs in li. ethi.de duplici amicitia loquitur quarum vna conſiſtit principaliter in affectu quo vnus alium diligit. hec pōt conſequi quācunqꝫ virtutem. que aūt ad hanc amicitiam pertinent ſupra de charitate dicta ſunt. aliam vero amicitiamponit que conſiſtit in ſolis exterioribus verbis vel factis.que quidem non habet perfectam rōnem amicitie. ſꝫ quādam eius ſimilitudinē inquantum aliquis decenter habrſe ad illos quibus conuerſatur. Ad. ij. dd̓ omnishomo naturaliter omni homini eſt amicus quodā generali amore. ſicut etiā dicitur Eccl̓. xiij. omne animal diligit ſimile ſibi. hunc amorem rep̄ſentant ſigna amicitieque qͦs exterius oſtendit in verbis vel factis. etiā extraneis vel ignotis vn̄ non eſt ibi ſimulatio. non enī oſtēdit eisſigna perfecte amicitie. qꝛ eodem ſe habet famulariter ad extraneos ſicut ad eos qui ſunt ſibi ſpāli amicitiaiuncti. Ad. iij. dd̓ cor ſapientū dicit̉ eſſe vbi triſticia.non quidē vt ip̄e ꝓximo triſticiam inferat. dicit enī apl̓sad Ro. xiiij. Si ꝓpter cibum frater tuus contriſtat̉ iaꝫẜm charitate ambulas. ſed vt contriſtantibus conſolatiōferat. ẜm illud Eccl̓. vij. deſis plorantibꝰ in ꝯſolatōe lugentibꝰ ambula. cor aūt ſtultoꝝ eſt vbi leticia.quidē vt ip̄i alios letificent. ſed vt ip̄i aliorum leticia perfruant̉. ꝑtinet ergo ad ſapientē vt ꝯdelectationeꝫ afferat

his quibus ꝯuerſat̉. non quidē laſciuā quā virtus cauet. ſed honeſtā ẜm illud p̄s. Ecce qͣꝫ bonū qͣꝫ iocundūhabitare frēs in vnum. qn̄qꝫ tn̄ ꝓpter aliquod bonumſequens vel ꝓpter aliquod malū excludendū refugietvirtuoſos eos quibꝰ ꝯuiuit contriſtare vr̄ phūs dicit in.iiij. ethi. Un̄ apl̓s dicit. ij. ad Coꝝ. vij. Si contriſtauivos in epl̓a. non me penitet. poſtea. gaudeo non qꝛ contriſtati eſtis. ſed qꝛ contriſtati eſtis ad pnīam. ideo hisqui ſunt ꝓni ad peccandum non debemus hilarem vultūoſtendere ad eos delectandum. ne videantur eorum peccato conſentire. quodammō peccati audaciam miniſtrare. Unde dicitur Eccl̓. vij. filie tibi ſunt. ſerua corpus earum. ideo non oſtendas hilarem faciem tuam ad illasAd ſecundū ſic procedit̉Uidetur hmōi amicitia non ſit pars iuſticie. Ad iuſticiam enim pertinet reddere debitum alteri. ſed hoc nontinet ad hanc virtutem. ſed ſolum delectabiliter alijsuiuere. ergo huiuſmodi virtus non eſt pars iuſticie.Pre. Secundū phm̄ in. iiij ethicoꝝ huiuſmodi virtus ꝯͣſi ſtit cum delectatione vel triſticia que eſt in conuictu.ſed moderari maximas delectationes pertinet ad temꝑantiam vt ſupra habitum eſt. ergo hec virtus eſt magis ꝑstemperantie qͣꝫ iuſticie. Pre. Equalia in equalibus exhibere. contra iuſticiam eſt vt ſupra habitum eſt. ſed ſicutphūs dicit in. iiij. ethicoꝝ hec virtus ſimiliter ad notosignotos conſuetos oꝑatur. hec ergo virtus non eſt ꝑsiuſticie. ſed magis ei contrariatur Sed ꝯtra eſt Macrobius ponit amiciam partem iuſticie. Rn̄. dd̓mhec virtus eſt pars iuſticie inquantum adiungitur ei ſicutprincipali virtuti. conuenit enī cum iuſticia ī hoc adalterum eſt ſicut iuſticia. deficit aūt a ratione iuſticie. quianon habet plenam debiti rationem prout aliquiſ alteri obligatur vel debito legali ad cuius ſolutionem lex cogit. vl̓etiā aliquo debito proueniente ex aliquo beneficio ſuſcepto ſed ſolum attendit quoddam debitum honeſtatis qd̓magis eſt ex parte ipſius virtuoſi qͣꝫ ex parte alterius. vtſcilicet faciat alteri quod deceat euꝫ facere. Ad i. ergodd̓m ſicut ſupra dictum eſt. quia homo naturaliter eſtanimal ſociale. debet ex quadam honeſtate veritatis manifeſtationem alijs hominibus ſine qua ſocietas hominūdurare non poſſet. ſicut autem non poſſet homo viuere inſocietate ſine veritate. ita nec ſine delectatione. quia ſicutphūs dicit in. viij. ethico. nullus poteſt per diem moraricum triſti neccum non delectabili. ideo homo tenetur exquodam debito honeſtatis naturali vt alijs delectabiliterconuiuat. niſi propter aliquam cauſam neceſſe ſit aliquādo alios vtiliter contriſtare. Ad. ij. dicendū ad temperantiā pertinet effrenare de lectationes ſenſibiles. ſꝫ hecvirtus conſiſtit circa delectationes in conuictu que ex ratione proueniunt inquantum vnus ad alterum decenterſe habet. has delectationes non oportet refrenare tāqͣꝫnoxias. Ad. iij. dicendū verbum illud philoſophinon eſt intelligendum aliquis eodeꝫ modo debeat colloqui conuenire notis ignotis. quia vt ip̄e ibidem ſubdit. non ſimiliter conuenit conſuetos extraneos curareaut triſtare. ſed. in hoc attenditur ſimilitudo ad omnesoportet facere quod decet. Queſtio. CXV.Einde cōſiderādumeſt de vicijs oppoſitis predicte virtuti. Et primo de adulatione. ſecundo de litigio. Circa