QueſtioCXII

ſanctitate. non tn̄ ſemꝑ ip̄a ſimulatio eſt ei pctm̄ mortaleſed qn̄qꝫ veniale. quod diſcernendū eſt ex fine. qui ſe repugnat charitati dei vel proximi erit peccatum mortale. putacum ſimulat ſanctitatem vt falſam doctrinā diſſeminetvel vt adipiſcatur eccleſiaſticam dignitatē indignus velq̄cunqꝫ alia tꝑalia bona in quibus finem conſtituit. Sꝫvero finis intentus non repugnet charitati erit peccatumveniale. puta cum aliquis in ip̄a fictione delectatur. de qͦdicitur. iiij. cthi. ꝙ magis videtur vanus qͣꝫ malꝰ. Eadēenī ratio eſt de mendacio ⁊ ſimulatione. contingit tn̄ qn̄qꝫ ꝙ aliquis ſimulat ꝑfectionē ſanctitatis que non eſt deſalutis neceſſitate. ⁊ talis ſimulatio nec ſemꝑ eſt peccatūmortale. nec ſemꝑ eſt cum peccato mortali. Et per hoc ptꝫQueſtio. CXII.rn̄ſio ad obiecta.¶Einde ꝯſiderandūeſt de iactura ⁊ ironia que ſunt partes mendacij ẜm phūm in. iiij. ethicoꝝ. primo autemcirca iactantiam queruntur duo. primo cui virtuti opponatur. ſecundo vtrum ſit peccatū mortale.Ad primū ſic procediturUidetur ꝙ iactantia non opponatur ꝟ:uti veritatis. Ueritati enī opponitur mendacium. ſed qn̄qꝫ pōt eſſe iactantia etiam ſine mendacio. ſicut cū aliquis ſuam excellentiāoſtēdat. d̓r enī Heſter .i. ꝙ aſſuerus fecit grande cōuiuiūvt oſtenderet diuitias glorie ſue ac regni ſui. ac magnitudinem atqꝫ iactantiā potentie ſue. ergo iactantia non opponitur virtuti veritatis. ¶ Prete. Iactantia ponitur aGrego. xxi. moral̓. vna de quattuor ſpēbus ſuperbie. cūſcꝫ quis iactat ſe habere quod non habet. Un̄ d̓r Hiere.xiiiij. Audiuimus ſuperbiā Uoab. ſuperbꝰ eſt valde ſublimitatem eius ⁊ arrogantiam ⁊ ſuꝑbiam ⁊ altitudinemcordis eius ego ſcio ait dn̄s. iactantiam eiuſ eo ꝙ non ſitiuxta eam virtus eius. ⁊. xxxi. moral̓. Gregoriꝰ dicit ꝙ iactantia oritur ex inani gloria. ſuperbia aūt ⁊ inanis gloria opponuntur virtuti humilitatis. ergo iactantia non opponitur veritati ſed humilitati. ¶ Pre. Iactantia ex diuicijs cauſari videtur. Sap̄. v. Quid nobis ꝓfuit ſuperbia aut quid diuitiaꝝ iactantia. contulit nobis? ſed ſupetfiuitas diuitiarū videtur pertinere ad peccatum auariciequod opponitur iuſticie vel liberalitati. non ergo iactātiaopponitur veritati. ¶ Sed contra eſt ꝙ phūs dicit in. ij.⁊ .iiij. ethi. iactantiam opponi veritati. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ iactantia proprie importare videtur ꝙ homo verbis ſe extollat. illa enī que vult homo longe iactare. in altum eleuat.tunc aūt ꝓprie aliquis ſe extollit qn̄ de ſe ſupra ſe aliquiddicit. Quod quidē contingit dupl̓r. Quādoqꝫ enī aliqͥsloquitur de ſe nō quidem ſupra illud qd̓ in ſe eſt ſed ſupͣillud qd̓ de eo hoīes opinātur. quod apl̓s refugiens dicitij. ad Coꝝ. xij. Parco ne quis exiſtimet me ſupra id qd̓ videt in me. aut audit aliquid ex me. Alio mō aliquis ꝑ verba ſe extollit loquens de ſe ſupra id qḋ in ſe eſt ẜm rei veritatem. ⁊ quia magiſ eſt aliquid iudicandū ẜm ꝙ in ſe eſtqͣꝫ ẜm quod eſt in opinione aliorum. inde eſt ꝙ magisꝓprie dicitur iactantia quando aliquis effert ſe ſupra idquod in ipſo eſt qͣꝫ quando effert ſe ſupra id quod eſt inopinione aliorum. qͣꝫuis vtroqꝫ modo iactantia dici poſſit. ⁊ ideo iactantia ꝓprie dicta opponitur veritati per modum exceſſus. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ ratio illa procedit d̓iactantiai ẜm ꝙ excedit opinionē. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ iactātie peccatū ꝯſiderari p̄t dupl̓r. Uno modo ẜm ſpēm actꝰ.

⁊ ſic opponitur veritati vt dictuꝫ eſt. Alio modo ẜm cāmſuam ex qua ē ⁊ ſi nō ſemꝑ tn̄ frequenter accidit ⁊ ſic procedit quidem ex ſuꝑbia ſicut ex cauſa interiꝰ motiua ⁊ impellente. ex hoc enim ꝙ aliquis interius per acrogantiamſupra ſeip̄m eleuatur. ſequitur plerūqꝫ ꝙ exteriꝰ maioraquedam de ſe iactet. licet qm̄ non ex arrogantia ſed ex quadam vanitate aliquis ad iactantiam procedat. ⁊ in hoc delectetur. quia talis eſt ẜm habitū. ⁊ ideo arrogatia ꝑ quāaliquid ſupra ſeip̄m extollitur eſt ſpecies ſuperbie non tn̄eſt idem iactantie ſed vt frequentius eius cauſa. ⁊ ꝓpterhoc Grego. iactantiam ponit inter ſuperbie ſpēs. tenditenī iactator plerūqꝫ ad hoc ꝙ gloriā conſequatur ꝑ ſuamiactantiam. ⁊ ideo ẜm Grego. ex inani gloria oritur ẜmrōnem finis. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ opulentia etiā iactantiaꝫcauſat dupl̓r. Uno modo occaſionaliter inquantū de diuitijs aliquis ſuperbit. vnde ⁊ ſignāter Prouer. viij. opeſdicuntur ſuperbie. Alio mō per modum finis. qꝛ vt dicit̉in. iiij. ethicoꝝ. aliqui ſeip̄os iactant non ſolum proptergloriam. ſed etiā ꝓpter lucrum. qui de ſeip̄is fingunt ea exquibus lucrari poſſint puta ꝙ ſint medici vel ſapientes⁊ diuini.Ad ſecundū ſic procedit̉Uidetur ꝙ iactantia ſit pctm̄ mortale. Dicit̉ enī Prouer. xxviij. Qui ſe iactat ⁊ dilatat. iurgia concitat. ſed cōcitare ſurgia eſt peccatum mortale. deteſtatur enim deuseos qui ſeminant diſcordias vt habet̉ Prouer. vi. ergoiactantia eſt pctm̄ mortale. ¶ Pre. Omne quod ꝓhibet̉ īlege dei eſt pctm̄ mortale. ſed ſuper illud Eccl̓. vi. Non teextollas in cogitatione anime tue. dicit glo. Iactantiam⁊ ſuperbiam ꝓhibet. ergo iactantia eſt peccatum mortale¶ Pre. Iactantia eſt mendacium quoddam. non ē aūtmendacium officioſum vel iocoſum. quod pꝫ ex fine mēdacij. quia vt philoſophꝰ dicit. ij. ethi. iactator fingit deſe maiora exiſtentibus. qn̄qꝫ nullius gratia. qn̄qꝫ gr̄a glorie vl̓ honoris. qn̄qꝫ aūt gratia agenti. ⁊ ſic patet ꝙ neqꝫ ēmendacium iocoſum neqꝫ officioſum. vnde relinquiturꝙ ſemper ſit pernitioſum. videtur ergo ꝙ ſꝑ ſit pctm̄ inortale. ¶ Sed contra eſt ꝙ iactantia oritur ex inani gloriaẜm Grego. xxxi. moral̓. ſed inanis gloria non ſemper eſtpctm̄ mortale ſed qn̄qꝫ veniale qd̓ vitare eſt valde perfectoꝝ. dicit enī Grego. ꝙ valde eſt perfectoꝝ ſic ex oſtenſoopere auctoris gloriam querere vt deillata lauda priuataneſciant exultatione gaudere. ergo iactantia non ſemꝑ eſtpeccatum mortale. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut ſupra dictum ēpctm̄ mortale eſt quod charitati cōtrariatur. Dupl̓r ergoiactantia ꝯſiderari pōt. Uno modo ẜm ſe prout eſt mendacium quoddam. ⁊ ſic qn̄qꝫ eſt peccatū mortale. qn̄qꝫveniale. mortale quidem qn̄ aliquis iactanter de ſe ꝓfertquod eſt ꝯtra gloriā dei. ſic̄ ex ꝑſona regis Tyri d̓r Ezech.xxviij. Eleuatum eſt cor tuum. ⁊ dixiſti deus ego ſum. vl̓etiā contra charitatem ꝓximi. ſicut cum aliquis iactandoſeip̄m prorumpit in contumelias aliorum ſicut habet̉ Luce. xviij. de phariſeo qui dicebat. non ſum ſicut ceteri hominum. rap. ores iniuſti adulteri velut etiā hic publicanꝰqn̄qꝫ vero eſt peccatum veniale. qn̄ ſcilicet aliquis d̓ ſe taſia iactat que neqꝫ ſunt contra deum neqꝫ contra ꝓximuꝫAlio modo pōt conſiderari ẜm ſuam cām .ſ. ſuꝑbiam velappetitum lucri aut inanis glorie. ⁊ ſic ſi ꝓcedat ex ſuperbia vel inani gloria que ſit pccatū mortale. etiā ip̄a iactātia erit peccatum mortaſe. alioquin erit peccatum veniale. ſed qn̄qꝫ aliquis ꝓrūpit in iactantiam ppier appetitum