QueſtioCX

mendaciū qd̓ ꝓdeſt alicui ad pecuniam conſeruandam.vel eſt vtile corꝑi. ⁊ hoc eſt ſeptimū mendaciū qͦ impedit̉mors hoīs. vel etiam vtile eſt ad hone ſtatem virtutio. ethoc eſt octauuꝫ mendacium in qͦᶠ impedit̉ illicita pollutiocorꝑalis. patet ergo ꝙ qͣꝫto bonum intentū eſt melius tāto magis minuit̉ culpa mendacij. et iō ſi quis diligenterconſideret. ſcd̓m ordinem p̄dicte enumerationis eſt ordograuitatis culpe in iſtis mendacijs. nam bouū vtile p̄fertur delectabili. ⁊ vita corꝑalis prefert̉ pecunie. honeſtasaūt ipſi corꝑali vite. Et ꝑ hoc patet rn̄ſio ad obiecta.Ad tertiū ſic proceditur.Cidet̉ ꝙ non omne mēdaciū ſit pctm̄. Manifeſtum enīeſt ꝙ euangeliſte ſcribendo euangeliū non peccauerunt.vident̉ tn̄ aliquid falſum dixiſſe. qꝛ verba xp̄i ⁊ etiaꝫ aliorum frequenter aliter vnus ⁊ aliter retulit alius. vn̄ videtur ꝙ alter eoꝝ dixerit falſum. non ergo omne mendaciūeſt pctm̄. ¶ Pre. Nullꝰ remunerat̉ a deo ꝓ peccato ſedobſtetrices egypti remunerate ſunt a deo ꝓpter mendaciūdicit̉ enī. Exo. i. ꝙ edificauit illis deus domos. ergo mēdaciū non eſt pctm̄. ¶ Pre. Geſta ſanctoꝝ narrāt̉ in ſacra ſcriptura ad informationē vite hūane. ſed de quibuſdaꝫ ſanctiſſimis viris legit̉ ꝙ ſunt mētiti ſic̄ legit̉ Gen̄.xij. et. xx. ꝙ abraaꝫ dixit de vxore ſua ꝙ ſoror ſua eſſꝫ. Iacob etiam mentitꝰ eſt dicens ſe eſſe Eſau. ſed tn̄ benedictionē adeptus eſt. vt habet̉ Gen̄. xxvij. Iudithetiā cōmendat̉ que tn̄ Holoferni mentita ē. non ergo omne mēdaciū eſt pctm̄. ¶ Pre. Minus maluꝫ eſt eligendum vivitet̉ maius malum. ſicut medicus preſcindit membruꝫne corrumpat̉ totū corpꝰ. ſed minus nocumentū ē ꝙ aliquis generet falſam opinionem in animo alicuius qͣꝫ ꝙaliquis occidat vel occidat̉. ergo licite pōt homo mentirivt vnum p̄ſeruet ab homicidio ⁊ alium p̄ſeruet a morte.Pre. Mendaciū eſt ſi quis non impleat qḋ promiſit.ſed non omnia ꝓmiſſa ſunt implenda. dicit enim IſidorꝰIn mal̓ ꝓmiſſis reſcinde fideꝫ. ergo non omne mendacium eſt pctm̄. ¶ Pre. Vendaciū ob hoc videt̉ eſſe pctm̄qꝛ ꝑ ipſum hō decipit ꝓximū. Un̄ Aug dicit in li. ꝯͣ mendaciū. Quiſquis eſſe aliqd̓ genꝰ mendacij qd̓ peccatumnon ſit putauerit. decipiet ſeip̄m turpiter cum honeſturſe deceptorē arbitret̉ alioꝝ. ſed non omne mendaciuꝫ eſtdeceptionis cā. qꝛ ꝑ mendacium iocoſum nullus decipitur. non enī ad hoc dicunt̉ hmōi mendacia vt credant̉. ſedpropter delectationem ſolā. vn̄ ⁊ hyperbolice locutionesqn̄qꝫ etiā in ſcriptura ſacra inueniunt̉. non ergo omne mēdaciū eſt pctm̄. Sed ꝯͣ eſt qḋ dr̄ Ecc̄. vij. Noli velle mentiri omne mendaciū. ¶ Rn̄. dd̓ ꝙ illud qd̓ eſt ẜm ſe malum ex genere. nullomō pōt eſſe bonum ⁊ licitū. qꝛ ad hocꝙ aliquid ſit bonū requirit̉ ꝙ omnia recte ꝯcurrāt. bonūenim eſt ex integra cā. malum ꝟo eſt ex ſingularibꝰ defectibꝰ vt Dionyſiꝰ dicit. iiij. ca. de diui. no. mēdaciuꝫ aūteſt malū ex genere. eſt enī actus cadens ſuꝑ indebitaꝫ materiam. cū enim voces ſint ſigna naturaliter intellectuuꝫ.innaturale eſt ⁊ indebitū ꝙ aliquis voce ſignificet id qd̓non hꝫ in mente. Un̄ phus dicit in. iiij. ethic oꝝ. ꝙ mendaciū eſt ꝑ ſe prauum ⁊ fugiendū. veꝝ aūt eſt bonum etlaudabile. vn̄ omne mendaciū eſt pctm̄ ſicut etiaꝫ Aug.aſſerit in libro contra mendaciū. ¶ Ad. j. ergo dd̓ ꝙ necinⁱ euangelio nec in aliqua ſcriptura canonica phas ē opinari aliqd̓ falſum aſſeri. nec ꝙ ſcriptores eaꝝ mendaciumdixerint. qꝛ ꝑiret fidei certitudo q̄ auctoritati ſacre ſcripture innitit̉. in hoc ꝟo ꝙ in euāgelio ⁊ in alijs ſcriptulis ſa

cris ꝟba aliqͦꝝ diuerſimode recitant̉ nō ē mēdaciū. Un̄Aug. dic̄ in li. de ꝯſenſu euāgeliſtaꝝ. Nullomō laborādū eſſe iudicat qͥ prudenter intelligit ipſas ſnīas eē neceſſarias cognoſcēde veritati quibuſlibet ꝟbis fuerint explicate. ⁊ in hoc apparet vt ibidē ſubdit. non debere nos arbi trari mētiri quenqͣꝫ ſi pluribꝰ reminiſcentibꝰ rem quāaudierunt vel viderūt non eodem mō atqꝫ eiſdē verbiseadem res fuerit indicata. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ obſterices nonſunt remunerate ꝓ mendacio. ſed ꝓ timore dei ⁊ beniuolentia ex qua ꝓceſſit mendaciū. Un̄ ſignanter dr̄ Exo. j.Et qꝛ timuerunt obſtetrices deū. edificauit illis domosmendaciū vero poſtea ſequens non fuit meritoriū. ¶ Adiij. dd̓ ꝙ in ſacra ſcriptura vt Aug. dicit inducunt̉ aliqͦꝝgeſta quaſi exempla ꝑfecte virtutis de quibꝰ non eſt eſtimandū eos fuiſſe mentitos. ſi qua tn̄ in eoꝝ dictis appareant q̄ mendacia videant̉. intelligendum eſt ea figuraliter ⁊ ꝓphetice dicta eſſe. Un̄ Aug. dicit in li. ꝯͣ mendaciū.Credendū eſt illos hoīes qui propheticis tꝑibꝰ digni auctoritate fuiſſe cōmemorant̉. oīa q̄ ſcripta ſunt de ill̓ prophetice geſſiſſe atqꝫ dixiſſe. Abraaꝫ tn̄ vt Aug. dicit in qͣonibꝰ ſuꝑ Gen̄. dicens Saram eſſe ſuā ſororem veritateꝫvoluit celari. ⁊ nō mendacium dici. ſoror enim dr̄ qꝛ filiafratris erat. vn̄ et ipſe Abraam dicit Gen̄. xx. Uere ſorormea eſt filia patris mei ⁊ non matris mee filia. qꝛ .ſ. ex ꝑtepatris eī attinebat. Iacob ꝟo myſtice dixit ſe eſſe Eſauprimogenitū Iſaac. qꝛ videlicet primogenita illius de iure ei debebant̉. vſus aūt eſt hoc modo loquendi ꝑ ſpm̄ ꝓphetie ad deſignandū myſteriū. qꝛ videlicꝫ minor ppl̓s .ſ.gentilium ſubſtituendus erat in locuꝫ primogeniti .ſ. inlocum iudeoꝝ. quidā vero cōmendant in ſcriptura nō ꝓpter perfectam virtutē. ſed propter quandam virtutis indolem .ſ. quia apparebat in eis aliquis laudabilis affectuſex quo mouebantur ad quedam indebita facienda. ⁊ hocmodo Iudith laudatur. non quia mētita eſt Holoferniſed propter affectum quem habuit ad ſaluteꝫ populi proqua periculis ſe expoſuit. quamuis etiaꝫ dici poſſit ꝙ verba eius veritatem habent ẜm aliquem myſticum intellectum. ¶ Ad. iiij. dd̓ ꝙ mendacium non ſolum habet rationē peccati ex damno quod infertur proximo ſed ex ſuainordinatione vt dictum eſt. non licet autem aliqua illicita vti inordinatione ad impediendum nocumentum etdefectus aliorum. ſicut non licet furari ad hoc ꝙ homoelemoſynam faciat. niſi forte in caſu neceſſitatis in qͦ omnia ſunt cōmunia. ⁊ ideo non eſt licitum mendacium dicere ad hoc ꝙ aliquis alium a quocunqꝫ periculo liberet.licet tamen veritatem occultare prudenter ſub aliqua diſſimulatione vt Augu. dicit in libro contra mendacium.Ad. v. dd̓ ꝙ ille qui aliquid promittit ſi habeat animūfaciendi quod promittit non mentitur. quia nō loquiturcontra id quod gerit in mente. ſi vero non faciat quod ꝓmiſit tunc videtur infideliter agere per hoc ꝙ animū mutat. Poteſt tamen excuſari ex duobus. Unomodo ſi promiſit id quod manifeſte eſt illicitum. quia prominendopeccauit. mutando auteꝫ propoſitum bene facit. Aliomōſi ſunt mutate conditiones perſonarum et negocioruꝫ vtSeneca dicit in libro d̓ beneficijs. ad hoc ꝙ homo teneatur facere qd̓ promiſit requirit̉ ꝙ omnia immutata ꝑmaneant. alioquin nec fuit mendax in ꝓmittendo qd̓ promiſit qd̓ habebat in mente ſubintellectis debitis ꝯditionibꝰnec etiam eſt infidelis non implēdo qd̓ ꝓmiſit. qꝛ eedemconditiones non extant. vn̄ ⁊ apoſtolꝰ nō eſt mentitꝰ quinō iuit Corinthum qͦ ſe ituruꝫ eſſe ꝓmiſerat vt dicitur. ⁊