QueſtioCIX
Uidet̉ ꝙ ꝟitas nō ſit virtꝰ. Prima enī virtutū eſt fidescuius obiectū eſt veritas. cū ergo obiectū ſit prius habitu⁊ actu. videt̉ ꝙ ꝟitas nō ſit virtus ſed aliquid prius virrute. ¶ Pre. Sicut phūs dicit in. iiij. ethicoꝝ. ad ꝟitateꝫꝑtinet ꝙ aliquis cōfiteat̉ extrema circa ſeipſū. ⁊ neqꝫ maiora neqꝫ minora. ſed hoc non ſꝑ eſt laudabile. neqꝫ in bonis. qꝛ vt dr̄ Prouer .xxvij. Laudet te alienus ⁊ nō os tuum. nec etiaꝫ in mal̓. qꝛ contra quoſdā dr̄. Eſa. iij. Peccatum ſuū quaſi ſodoma p̄dicauerunt nec abſconderuntergo ꝟitas non eſt virtus. ¶ Pre. Omnis virtus aut ētheologica aut intellectualis aut moral̓. ſed ꝟitas nō eſtvirtus theologica. qꝛ nō hꝫ deū ꝓ obiecto. ſed res tꝑalesdicit enī Tullius ꝙ veritas eſt ꝑ quā īmutata ea q̄ ſuntaut fuerunt aut futura ſunt dicunt̉. ſimiliter etiam non eſtvirtus intellectualis. ſed finis eaꝝ. nec etiaꝫ eſt virtꝰ moralis. qꝛ non conſiſtit in medio inter ſuꝑfluuꝫ ⁊ diminutūquanto enim aliquis plus dicit veꝝ tanto melius eſt. ego veritas nō eſt virtus. ¶ Sꝫ contra eſt ꝙ phūs in. ij.⁊ .iij. ethicoꝝ ponit veritatē inter ceteras virtutes. ¶ Rn̄.dd̓ ꝙ veritas dupliciter accipi pōt. Unomō ẜm ꝙ ꝟitate aliquis dicit veꝝ. ⁊ ſic veritas nō ē virtus. ſed obiectūvel finis virtutis. ſic enī accepta veritas non eſt habitusqui eſt genus virtutis. ſed equalitas quedaꝫ intellectusvel ſigni ad rem intellectam ⁊ ſignataꝫ. vel etiam rei adſuam regulā vt in primo habituꝫ eſt. Aliomō pōt dici veritas qua aliquis veꝝ dicit ẜm ꝙ ꝑ eam aliquis dr̄ verax⁊ talis veritas ſiue veracitas neceſſe eſt ꝙ ſit virtuſ. quiahoc ipſum qd̓ eſt dicere veꝝ eſt bonus actus. virtus aūteſt qui bonū facit habentē. ⁊ opus eiꝰ bonū reddit. ¶ Adjͣ. ergo dd̓ ꝙ rō illa ꝓcedit de veritate primo modo dictaAd. ij. dd̓ ꝙ confiteri id qd̓ eſt circa ſeipſum inquantuꝫ ēconfeſſio veri eſt honum ex genere. ſed hoc non ſufficit adhoc ꝙ ſit virtutis actus. ſed ad hoc requirit̉ ꝙ vlteriꝰ debitis circūſtantijs veſtiat̉. q̄ ſi nō obſeruent̉ erit actus vitioſus. ⁊ ẜm hoc vitioſuꝫ eſt ꝙ aliquis ſine debita cauſalaudet ſeipſum etiaꝫ de vero. vitioſum eſt etiā ꝙ aliquispctm̄ ſuum publicet quaſi ſe de hoc laudando vel qualitercunqꝫ inutiliter manifeſtādo. ¶ Ad. iij. dd̓ ꝙ ille quidicit veꝝ ꝓfert aliqua ſigna conformia rebꝰ .ſ. vel verbavel aliqͣ facta exteriora aut quaſcūqꝫ res exteriores circahmōi aūt res ſunt ſole virtutes morales ad quas etiaꝫ ꝑtinet vſus exterioꝝ mēbroꝝ ẜm ꝙ fit per imperiū voluntatis. vn̄ veritas voluntatis nō ē virtus theologica neqꝫintellectual̓. ſed moral̓. Eſt aūt in medio inter ſuꝑflunm⁊ diminutū dupliciter. vno quideꝫ modo ex ꝑte obiectialiomō ex ꝑte actꝰ. Ex ꝑte quidē obiecti. qꝛ veꝝ ẜm ſua:rationē importat quandā equalitatē. equale aūt eſt medium inter maius ⁊ minꝰ. vn̄ ex hoc ipſo ꝙ aliquis dic̄ verum de ſeipſo mediū tenet inter eū qui maiora dic̄ de ſeipſo. ⁊ inter eū qui minora. Ex ꝑte aūt actus medium tenet inquantū veꝝ dicit qn̄ oportet ⁊ ẜm ꝙ oportet. ſuꝑfluum autem conuenit illi qui importune ea que ſua ſuntmanifeſtat. defectus auteꝫ competit illi qui occultat quādo manifeſtare oportet.Ad ſecundū ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ veritas nō ſit ſpālis ꝟtꝰ. Ueꝝ enī ⁊ bonū conuertunt̉. ſed bonitas nō eſt ſpālis ꝟtꝰ. quinmo oīs ꝟtꝰeſt bonitas. qꝛ bonū facit hn̄teꝫ. ergo ꝟitas nō eſt ſpālisvirtus. ¶ Pre. Manifeſtatio eius qd̓ ad ip̄m hoīeꝫ ꝑtinet eſt actꝰ ꝟitatis de qͣ nunc loquimur. ſed hoc ꝑtinet adquālibet virtutē. quilibet enī ꝟtutis habitꝰ manifeſtatur
ꝑ ꝓpriuꝫ actū. ergo ꝟitas nō eſt ſpālis ꝟtꝰ. ¶ Pre. Ueritas vite dr̄ qͣ quis recte viuit de qͣ dr̄ Eſa. xxxviij. Uem̄to queſo quo ambulauerim corā te in veritate ⁊ in cordeꝑfecto. ſed qualibet virtute recte viuit̉. vt patet ꝑ diffinitionē virtutis ſupra poſitā. ergo veritas nō eſt ſpālis virtus. ¶ Pre. Ueritas videt̉ idē eſſe ſimplicitati. qꝛ vtriqꝫopponit̉ ſimulatio. ſed ſimplicitas nō eſt ſpālis virtus. qꝛfacit intentionē rectam qd̓ requirit̉ in omni virtute. ergoetiā veritas nō eſt ſpālis virtꝰ. Sed ꝯͣ eſt ꝙ in. ij. ethicoꝝcōnumerat̉ alijs virtutibus. Rn̄. dd̓ ꝙ ad rōneꝫ virtutishūane ꝑtinet ꝙ opꝰ hoīs bonū reddat. vn̄ vbi in actu hominis inuenit̉ ſpālis rō bonitatis. neceſſe ē ꝙ ad hoc diſponat̉ hō ꝑ ſpāleꝫ virtutē. cū aūt bonū ẜm Aug. in li. denatura boni cōſiſtit in ordīe neceſſe ē ſpecialē rōneꝫ bonicōſiderari ex determinato ordīe. eſt aūt quidā ſpālis ordoẜm ꝙ exteriora nr̄a vl̓ verba vl̓ facta debite ordinant̉ adaliquid ſic̄ ſignū ad ſignatū. ⁊ ad hoc ꝑficit̉ hō ad virtuteꝫveritatis. vn̄ manifeſtū ē ꝙ veritas ē ſpālis virtꝰ. ¶ Adi. ergo dd̓ ꝙ veꝝ ⁊ bonū ſubiecto quidē ꝯuertunt̉. quiaomne veꝝ ē bonū ⁊ omne bonū ē veꝝ. ſed ẜm rōneꝫ inuicem ſe excedūt. ſic̄ intellectꝰ ⁊ voluntas inuicē ſe excludūtnā intellectꝰ intelligit voluntatē ⁊ multa alia. ⁊ volūtasappetit ea q̄ ꝑtinent ad intellectū. ⁊ multa alia. vn̄ veruꝫẜm rōneꝫ ꝓpriaꝫ qua ē ꝑfectio intellectꝰ ē quoddā ꝑticl̓arebonū inquantū appetibile quoddā ē. ⁊ ſimiliter bonū ẜmpropriā rōneꝫ ꝓut eſt finis appetitꝰ ē quoddā veꝝ inquantū ē quoddā intelligibile. qꝛ ergo virtꝰ includit rōneꝫ bonitatis. pōt eſſe ꝙ veritas ſit ſpālis virtus. ſic̄ veꝝ ē ſpālebonū. nō aūt pōt eſſe ꝙ bonitas hoīs ſit ſpālis virtꝰ. cummagis ẜm rōneꝫ ſit genꝰ virtutis. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ habituſvirtutū ⁊ vitioꝝ ſortiunt̉ ſpēm ex eo qd̓ eſt ꝑ ſe intentuꝫ.nō aūt ab eo qd̓ eſt ꝑ accidens ⁊ p̄ter intentionē. ꝙ auteꝫaliquis manifeſtat qd̓ circa ip̄m eſt. ꝑtinet quidem ad vrtute veritatis ſic̄ ꝑ ſe intentū. ad alias aūt virtutes pōt ꝑtinere ex ꝯſequenti p̄ter principaleꝫ intentionē. fortis enīintendit fortiter agere. ꝙ aūt fortiter agendo aliquis manifeſtet fortitudinē quā hꝫ. hoc ꝯſequit̉ p̄ter eiꝰ principalem intentionē. ¶ Ad. iij. dd̓ ꝙ veritas vite ē veritas ẜmquā aliquid eſt veꝝ. non veritas ẜm quā aliquis dic̄ veꝝdr̄ aūt vita vera ſic̄ ⁊ quelibet alia res ex hoc ꝙ attingit ſuam regulā ⁊ menſurā .ſ. diuinā legē ꝑ cuius ꝯformitateꝫrectitudinē hꝫ. ⁊ tal̓ veritas ſiue rectitudo coīs ē ad quālibet virtutē. ¶ Ad. iij. dd̓ ꝙ ſimplicitas dr̄ ꝑ oppoſitumduplicitati qua .ſ. aliquis aliud hꝫ in corde. et aliud on̄ditexterius ⁊ ſic ſimplicitas ad hanc virtutē ꝑtinet. facit aūtintentionē rectā non quideꝫ directe. qꝛ hoc ꝑtinet ad omnem virtutē. ſed excludendo duplicitatē qua hō vnū pretendit ⁊ aliud intendit.Ad tertiū ſic proceditur.Uidet̉ ꝙ veritas non ſit ꝑs iuſticie. Iuſticie enī propriūeſſe videt̉ ꝙ reddat alteri debitū. ſed ex hoc ꝙ aliquis dic̄veꝝ nō videt̉ alteri debitū reddere. ſic̄ fit in oībꝰ p̄miſſisiuſticie ꝑtibꝰ. ergo veritas nō eſt ꝑs iuſticie. ¶ Pre. Ueritas ꝑtinet ad intellectū. iuſticia autē eſt in voluntate viſupra habitū eſt. ergo veritas non eſt ꝑs iuſticie. ¶ Pre.Triplex diſtīguit̉ veritas ẜm Hiero .ſ. veritas vite ⁊ veritas iuſticie ⁊ veritas doctrine. ſed nulla iſtarum eſt ꝑsiuſticie. nam veritas vite continet in ſe omnem virtuteꝫvt dictum eſt. veritas autem iuſticie eſt idem iuſticie. vn̄nō eſt ꝑs eius. veritas aūt doctrine ꝑtinet magis ad virtutes intellectuales. ergo veritas nullomō eſt ꝑs iuſticie