QueſtioCIX

Ad. iij. dd̓ ꝙ qn̄ ſimul cū culpa innoteſcit ⁊ pena vl̓ mortis vel quecūqꝫ alia quā hō horret. ex hoc ipſo voluntaseius a peccando abſtrahit̉. qꝛ plus terret pena qͣꝫ alliciatexempſuꝫ culpe.Ad quartum ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ vindicta ſit exercenda in eos qui inuoluntariepeccauerunt. Uoluntas enī vnius non conſequit̉ voluntatem alterius. ſed vnus punit̉ ꝓ alio ẜm illud Exo. xx.Ego ſum deꝰ zelotes viſitans iniquitatē patꝝ in filios intertiam ⁊ quartā generationē vn̄ ꝓ peccato Cham Chanaan filius eius maledictus ē. vt habet̉. Gen̄. ix. Gieri etiam peccāte lepra tranſmittit̉ ad poſteros. vt habetur. iiij.Regū. v. Sanguis etiā xp̄i pene reddit obnoxios ſucceſſores iudeoꝝ qui dixerūt Matth. xxvij. Sanguis eiusſuꝑ nos ⁊ ſuꝑ filios nr̄os. legit̉ etiā ꝙ ꝓ peccato Achanppl̓s iſrl̓ traditus ē in manu hoſtiū. vt habet̉ Ioſue. vij. ⁊pro peccato filioꝝ Heli idem ppl̓s corruit in ꝯſpectu philiſtinoꝝ. vt habet̉. jͣ. Regū. iiij. ergo aliquis inuoluntariꝰeſt puniendus. ¶ Pre. Illud ſolū eſt voluntariū qd̓ ē inpoteſtate hoīs ſed qn̄qꝫ pena infert̉ ꝓ eo qd̓ non ē in eiuspoteſtate. ſic̄ ꝓpter vitiū lepre aliquis remouet̉ ab adminiſtratione eccleſie. ⁊ propter paupertatē aut maliciaꝫ ciuiū eccleſia ꝑdit cathedrā ep̄aleꝫ. ergo non ꝓ peccato volūtario vīdicta inferr̄. ¶Pre. Ignorātia cauſat inuolūtariū. ſꝫ vindicta qn̄qꝫ exercet̉ in aliqͦs ignorātes. ꝑuuli enīſodomitaꝝ licꝫ haberēt ignorantiā īuincibilē. cū ꝑentibꝰtn̄ ꝑierunt. vt legit̉. Gen̄. xix. ſimiliter etiā ꝑuuli ꝓ peccato Dathā ⁊ Abiton ꝑiter cū eis abſorti ſūt vt habet̉ Numeri. xvi. Gruta etiā animalia q̄ carent rōne iuſſa ſunt interfici ꝓ peccato amalechitarū. vt habet̉ j. Regū. xv. ergo vindicta qūqꝫ exercet̉ in inuoluntarios. ¶ Pre. Coactio maxime repugnat voluntario. ſed aliquis qui timore coactus aliqd̓ pctm̄ cōmittit. nō ꝓpter hoc reatum peneeuadit. ergo vīdicta exercet̉ etiā ī inuoluntarios. ¶ Pre.Ambro. dicit ſuper Lucā ꝙ nauicula in qua erat Iudasturbatur. vn̄ ⁊ Petrus qui erat firmꝰ meritis ſuis turbatur alienis. Petrus ſ̄ volebat pctm̄ Iude. ergo qn̄qꝫ inuolūtarius punit̉. ¶ Sed ꝯͣ eſt ꝙ pena debet̉ peccato. ſꝫomne pctm̄ ē voluntariū vt dicit Aug. ergo in ſolos volūtarios exercenda eſt vindicta. ¶ Rn̄. dd̓ ꝙ pena dupliciter pōt ꝯſiderari. Unomō ẜm rōnem pene. ⁊ ẜm hoc pena. nō debet̉ niſi pctō. qꝛ ꝑ penaꝫ reꝑat̉ equalitas iuſticieinquantū ille qui peccando nimis ſecutus eſt ſuam volūtatem aliquid ꝯͣ ſuam voluntatē patit̉. vn̄ cum omne peccatū ſit voluntariū etiaꝫ originale vt ſupra habitum eſt.conſequens eſt ꝙ nullus punit̉ hoc mō niſi ꝓ eo ꝙ volntarie factū eſt. Aliomō poteſt conſiderari pena inquantūeſt medicina non ſolum ſanatiua peccati p̄teriti. ſed etiaꝫpreſeruatiua a peccato futuro. vl̓ etiam ꝓmotiua in aliqd̓bonū. ⁊ ẜm hoc aliquis interdū punitur ſine culpa. nontn̄ ſine cā. Sciendū tn̄ ꝙ nunqͣꝫ medicina ſubtrahit maius bonū vt ꝓmoueat minus bonū. ſic̄ medicina carnalisnunqͣꝫ cecat oculū vt ſanet calcaneū. qn̄qꝫ tamē infert nocumentū in minoribꝰ vt melioribꝰ auxiliuꝫ p̄ſtet. ⁊ qꝛ bona ſpūalia ſunt maxima bona. bona aūt tꝑalia ſunt minima. iō qn̄qꝫ punit̉ aliquis in tꝑalibꝰ bonis abſqꝫ culpa.cuiuſmodi ſunt plures pene pn̄tis vite diuinitus inflictead humiliationē vel ꝓbationē. nō aūt punit̉ aliquis ī ſpirituaſibꝰ bonis ſine propria culpa. neqꝫ in pn̄ti neqꝫ in futuro. qꝛ ibi pene nō ſunt medicine. ſed ꝯſequunt̉ ſpūaleꝫdānationē. ¶ Ad. jͣ. ergo dd̓ ꝙ vnꝰ hō pena ſpūali nūqͣꝫ

punit̉ ꝓ peccato alterius. qꝛ pena ſpūalis ꝑtinet ad aīamẜm quā quilibet eſt liber ſui. Pena aūt tꝑali qn̄qꝫ vnꝰ punit̉ ꝓ peccato alterius triplici rōne. Primo quidē qꝛ vnꝰhō tꝑaliter eſt res alterius. ⁊ ita in penā eius etiā ipſe punitur. ſic̄ filij ẜm corpus ſunt quedā res pr̄is. ⁊ ſerui quedam res dn̄oꝝ. Aliomō inquantū pctm̄ vnius deriuat̉ inalteꝝ vel ꝑ imitationē. ſic̄ filij imitant̉ peccata parentuꝫ. etſerui peccata dn̄oꝝ vt audacius peccēt. vel ꝑ modū meriti. ſic̄ peccata ſubditoꝝ merent̉ peccatorē p̄latū ẜm illudIob .xxxiij. Qui regnare facit hoīeꝫ hypocritā ꝓpter peccata ppl̓i. vn̄ ⁊ ꝓ peccato Dauid ppl̓m numerantis ppl̓siſrl̓ punitus eſt. vt habet̉. ij. Regū. vl. ſiue etiā ꝑ aliqualēcōſenſum ſeu ſimulationē. ſic̄ etiā interdū boni ſimul puniunt̉ tꝑaliter cū mal̓. qꝛ eoꝝ peccata nō redarguerūt vtAug. dicit in. j. de ciui. dei. Tertio ad cōmendandū vnitatē hūane ſociētatis ex qͣ vnus debꝫ ꝓ alio ſollicitus eſſe ne peccet. ⁊ ad deteſtationē peccati dū pena vnius redundat in oēs quaſi oēs eſſent vnū corpus vt Aug. dic̄de peccato Achan. qd̓ aūt dn̄s dic̄. viſitās peccata parentū in filios in tertiā ⁊ quartā generationē. magis videt̉ admiſcd̓iaꝫ qͣꝫ ad ſeueritatē ꝑtinere. dū nō ſtatim vindictaꝫadhibet. ſed expectat in poſteꝝ vt vel ſaltē poſteri corrigatur. ſed creſcente malicia poſteroꝝ qͣſi neceſſe ē vltionē inferri. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ ſic̄ Aug. dicit. iudiciū humanū debꝫimitari diuinū iudiciū in manifeſtis dei iudicijs quibushoīes ſpūaliter dānat ꝓ proprio peccato. occulta ꝟo deiiudicia quibꝰ tꝑaliter aliqͦs punit abſqꝫ culpa. nō pōt humanū iudiciū imitari. qꝛ hō non pōt cōprehendere hoꝝ iudicioꝝ rōnes vt ſciat quid expediat vnicuiqꝫ et iō nunqͣꝫẜm hūanum iudiciū aliquis debet puniri ſine culpa penaflagelli vt occidat̉ vel mutilet̉ vel ꝟberet̉. Pena aūt dānipunit̉ aliquis etiā ẜm hūanum iudiciū etiā ſine culpā ſednō ſine cā. ⁊ hoc tripliciter. Tnomō ex hoc ꝙ aliquis ineptus reddit̉ ſine ſua culpa ad aliqd̓ bonū habendū vl̓ cōſequendū. ſic̄ propter vitiū lepre aliquis remouet̉ ab adminiſtratione eccl̓ie. ⁊ propter bigamiā vel iudicium ſanguinis aliquis īpedit̉ a ſacris ordinibꝰ. Secundo qꝛ bonum in qͦ dānificat̉ nō eſt propriū bonū ſed cōe. ſicut ꝙaliqͣ eccl̓ia habeat ep̄atū ꝑtinet ad bonū totius ciuitatis n̄aūt ad bonū clericoꝝ tm̄. Tertio qꝛ bonū vnius dependetex bono alterius. ſic̄ in crimīe leſe maieſtatis filius amittit hereditatē ꝓ peccato ꝑentis. ¶ Ad. iij. dd̓ ꝙ ꝑuuli diuino iudicio ſimul puniunt̉ tēporaliter cū parentibꝰ. tū qꝛſunt res parentū ⁊ in eis etiā parentes puniuntur. tū etiam qꝛ hoc in eoꝝ bonū cedit. ne ſi reſeruarētur eſſent imitatores pr̄ne malicie. ⁊ ſic grauiores penas mererentur. inbruta ꝟo aīalia ⁊ quaſcūqꝫ alias irrōna les creaturas vindicta exercetur. qꝛ per hoc puniūtur illi quoꝝ ſunt. ⁊ iterū propter deteſtationē peccati. ¶ Ad. iiij. dd̓ ꝙ coactiotimoris nō facit ſimpl̓r inuoluntariū ſed habet volūtariūmixtū vt ſupra hītum eſt. ¶Ad. v. dd̓ ꝙ hoc mō ꝓ pctōIude ceteri apl̓i turbabātur. ſic̄ ꝓ peccato vnius puniturml̓titudo ad vnitatē cōmēdanda vt dcm̄ ē. ¶ Qō. CIXEinde ꝯſiderandūeſt de veritate ⁊ vitijs oppoſitis. Circa veritatem autē queruntur quattuor. Primo vtrūveritas ſit virtus. Secundo vtrum ſit ſpecialis virtus.Tertio vtrum ſit pars iuſticie. Quarto vtrum magisdeclinet in minus.Ad primuꝫ ſic procedit.