Que ſtioCVIII

pctō mortali habet ꝑfectam ingratitudinis rōneꝫ. illa ꝟoq̄ ꝓuenit ex pctō veniali imꝑf ectam. ¶ Ad i. ergo dd̓m ꝙꝑ peccatū veriale non eſt aliquis ingratus deo ẜm ꝑfectāingratitudinis rōnem. habet tn̄ aliquid ingratitudinis inquantū pctm̄ veniale tollit aliquē actū virtutis ꝑ quē deohō obſequitur. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ ingratitudo q̄ eſt cū pctōveniali non eſt ꝯtraria charitati ſed eſt preter ip̄am. qꝛ nōtollit habitum charitatis. ſed aliquē actū ip̄ius excludit.¶ Ad. iij. dd̓ ꝙ ideꝫ Seneca dicit in. vij. de bn̄ficijs. Etrat ſiquis eſtimat cū dicimus eū qui beneficiū dedit obliuiſci oportere excutere nos illi memoriā rei. p̄ſertim honeſtiſſime. cū ergo dicimus meminiſſe non dꝫ. hoc volumuſintelligi predicare non dꝫ nec iactare. ¶ Ad. iiij. dd̓ ꝙ illequi ignorat beneficiū non eſt ingratꝰ ſi bn̄ficiū nō recōpēſet. dūmō ſit paratus recōpenſare ſi noſſet. Eſt aūt laudabile qn̄qꝫ vt ille cui ꝓuidetur bn̄ficiū ignoret. tū ꝓpter inanis glorie vitationē. ſicut beatus Nicolaus aurum furtīin domū ꝓijciens vitare voluit humanū fauorē. tū etiamqꝛ in hocip̄o amplius beneficiū facit ꝙ conſulit verecundie eius qui beneficium accepit.Ad quartuꝫ ſic procedit̉Uidetur ꝙ ingratis ſint beneficia ſubtrahēda. Hicit̉ enīSap̄. xvi. Ingrati ſpes tanqͣꝫ hybernalis glacies tabeſcetnon aūt eius ſpes tabeſceret ſi non eſſet ei bn̄ficiū ſubtrahendū. ergo ſunt ſubtrahenda benefica ingratis. ¶ Pre.Nullus dꝫ alteri prebere occaſionē peccandi. ſed ingratꝰbn̄ficium recipiens ſumit occaſione ingratitudinis. ergonon eſt ingrato beneficiū dandū. ¶ Pre. In quo qͥs peccat ꝑ hoc ⁊ torq̄tur vt d̓r Sap̄. xi. ſed qui ingratus eſt bn̄ficio accepto peccat ꝯtra beneficiū. ergo eſt bn̄ficio priuandus ¶ Sed eſt ꝯͣ qd̓ d̓r Lu. vi. ꝙ altiſſimus benignus eſtſuper ingratos ⁊ malos. ſed eius ꝑ imitationē nos filioseſſe oportet vt ibidē d̓r. ergo non debemꝰ ingratis bn̄ficiaſubtrahere. ¶ Rn̄. dd̓ ꝙ circa ingratum duo conſideranda ſunt. primo quidē quod ip̄e dignus ſit pati. ⁊ ic certuꝫeſt ꝙ meretur beneficij ſubtractionē. Alio mō conſiderandū eſt quid oporteat bn̄ficium facere. primo nāqꝫ oportetꝙ bn̄ faciens non dꝫ eſſe facilis ad ingratitudinē iudicādāqꝛ frequenter aliquis vt Seneca dicit qͥ nō reddidit gratus eſt. qꝛ forte non ocurrit ei facultas aut debita oportunitas reddendi. ſcd̓o debet tēdere ad hoc ꝙ d̓ ingrato gratuꝫ faciat quod ſi non pōt prīo beneficio ſatiſfacere fortefaciet ſcd̓o. ſi vero ex bn̄ficijs multiplicatis ingratitudinēaugeat ⁊ peior fiat debet a bn̄ficioꝝ exhibitione ceſſare. ¶Ad .i. ergo dd̓m ꝙ auctoritas illa loquit̉ quātū ad id qd̓ingratus dignus eſt pati. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ ille qui ingrato beneficium exhibet non dat ei occaſione peccandi. ſedmagis gratitudinis ⁊ amoris. ſi ꝟo ille qui accipit ingratitudinis exinde occaſioneꝫ ſumat non eſt dāti imputādū¶ Ad. iij. dd̓ ꝙ ille qui bn̄ficiū dat nō ſtatim ſe dꝫ exhibere punitorē ingratitudinis prius ſed piū medicū. vt .ſ.iteratis beneficijs ingratitudinem ſanet.¶ Queſtio. CVIII.Einde ꝯſiderādumeſt de vindicatōe. Et circa hoc queruntur qͣttuor. primo vtꝝ vindicatio ſit licita. ſcd̓o vtꝫſit ſpālis virtus. tertio de modo vindicandi. quarto in qͦsſit vindicta exercenda.Ad primū ſic proceditur

Uidetur ꝙ vindicatio non ſit licita. Quicunqꝫ enī vſurpat ſibi quod dei eſt peccat. ſed vindicta pertiuet ad deūdicitur enī Deutr. ij. ẜm aliam litteraꝫ. Mihi vindictā⁊ ego retribuam. ergo oīs vindicatio eſt illicita. ¶ Pre.Ille de quo vindicta ſumitur non tolleratur. ſed mali Attolerandi. quia ſuꝑ illud Cant. ij. Sicut filium inter ſpinas. dicit glo. Non fuit bonus qui malos tolexare nō potuit. ergo vindicta non eſt ſumenda de malis. ¶ Prete.Uindicta per penas fit ex quibus cauſatur timor ſeruilisſed lex noua non eſt lex timoris ſed amoris vt Aug. dicitcontra Adamantium. ergo ad minus in nouo teſtamento vindicta fieri non debet. ¶ Pre. Ille dicitur vindicare ſe qui iniurias ſuas vlciſcitur. ſed vt videtur non licetetiam iudici in ſe delinquentes punire. dicit enim Chryſo. ſuper Matth. diſcamus exemplo chriſti noſtras iniurias magnanimiter ſuſtinere. dei autem iniurias necvſqꝫad auditum ſufferre. ergo vindicatio videtur eſſe illicita¶ Pre. Peccatum multitudinis magis eſt nociuum qͣꝫpeccatum vnius tantum. dicitur enim. Eccl̓. xxvi. A tribus timuit cor meum. delaturam ciuitatis ⁊ collectionēpopuli. ſed de peccato multitudinis non eſt vindicta ſumēda. quia ſuper illud Matth. xiij. Sinite vtraqꝫ creſcerene forte eradicetis triticum. dicit glo. ꝙ multitudo nō eſtexcōmunicanda nec prīceps. ergo nec alia vindicatio eſtlicita. ¶ Sed contra. Nihil eſt expectandum a deo niſiquod eſt bonum ⁊ licitum. ſed vindicta de hoſtibus eſt expectanda a deo. dicitur enī Lu. xviij. Deus non faciet vindictam electorum ſuorū clamantiū ad ſe die ac nocte. qͣſidiceret. īmo faciet. ergo vindieatio non eſt ꝑ ſe mala ⁊ illicita ¶ Rn̄. dd̓ ꝙ vindicatio ſit ꝑ aliquod penale maluminflictum peccanti. Eſt ergo in vindicatione conſiderādūvindicantis animus. Si enī eius intentio feratur principaliter in malum illius de quo vindicta ſumitur ⁊ ibi qͥeſoit. non eſt oīno licitum. qꝛ delectari in malo alterius pertinet ad odium qd̓ charitati repugnat qua oēs hominesdebemus diligere. nec aliquis excuſatur ſi malū intendatillius qui ſibi iniuſte intulit malum. ſicut non excuſaturaliquis per hoc ꝙ odit ſe odientem. non enim debet homoin aliū peccare propter hoc ꝙ ille peccauit prius in ipſuꝫhoc enim eſt vinci a malo. quod apoſtolꝰ prohibet ad Ro.xij. dicens. Noli vinci a malo. ſed vince in bono malumSi vero intentio vindicantis feratur principaliter ad aliquod bonum ad quod peruenitur per penam peccantis.puta ad emendationem peccantis. vel ſaltem ad cohibitionem eius. ⁊ quietem aliorum ⁊ ad iuſticie conſeruationem ⁊ dei honorem. poteſt eſſe vindicatio licita alijs debitis circumſtantijs ſeruatis. ¶ Ad primum ergo dicendūꝙ ille qui ẜm gradum ſui ordinis vindictam exercet inmalos. non vſurpat ſibi quod dei eſt. ſed vtitur poteſtateſibi diuinitus conceſſa. dicitur enim ad Ro. xiij. de principe terreno. ꝙ dei miniſter eſt vindex in iram ei qui maleagit. ſi autem preter ordinem diuine inſtitutōis aliquisvindictam exerceat. vſurpat ſibi quod dei eſt. ⁊ id̓o peccat¶ Ad ſecundum dicendum ꝙ mali tolerantur a bonis inhoc ꝙ ab eis ꝓprias iniurias patienter ſuſtinēt ẜm ꝙ oportet. non autem tolerant eos vt ſuſtineant in inrias dei ⁊ ꝓximorum. dicit enim Chryſo. ſuper Matth. In proprijſiniurijs eſſe quempiam patientem laudabile eſt. iniuriasautem dei diſſimulare nimis eſt impium. ¶ Ad tertiumdicendū ꝙ lex euāgelij eſt lex amoris. ideo illis qͥ ex amore bonū operant̉. qͦ ſolum ꝓprie ad euangelium ꝑtinent nōeſt timor incutiendus ꝑ penas. ſed ſolum illis qͥ ex amore