QueſtioCVII

quandoqꝫ non eſt in poteſtate peccantis ingratitudinē vitare. puta cum non habeat vnde reddat. obliuio etiam nōeſt in poteſtate nō ſtra. cum tamen Seneca dicit in. iij. debeneficijs ꝙ ingratiſſimus omnium eſt qui oblitus eſt.ergo ingratitudo non ſemper eſt peccatum. ¶ Pre. Nōvidetur recompenſare qui non vult aliquid debere. ẜm illud apl̓i ad Ro. iij. Nemini quicqͣꝫ debeatis. ſed qui inuitus debet ingratus eſt. vt Seneca dicit in. iiij. de beneficijs. ergo non ſemper ingratitudo eſt peccatum. ¶ Sedcontra eſt ꝙ. ij. ad Thimo. iij. ingratitudo cōmuneratur.alijs peccatis. cum dicitur. Parentibus non obedientesingrati. ſceleſti. ¶ Rn̄. dicendum ꝙ ſicut dictum eſt. debitum gratitudinis eſt quoddam debitū boneſtatis quāvirtus requirit. ex hoc autem aliquid eſt peccatum ꝙ repugnat virtuti. vnde manifeſtum eſt ꝙ omnis ingratitudo eſt peccatum. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ gratitudo reſpicitbeneficium. ille autem qui alicui auxiliatur ad peccandūnon confert beneficium ſed magis nocumentum. ⁊ ideonon debetur gratiaꝝactio. niſi forte propter voluntatem ſiſit deceptus dum credidit adiuuare ad bonuꝫ adiuuit adpeccandum. ⁊ tunc non debetur talis recompenſatio viadiuuetur ad peccandum. quia hoc non eſſet recompenſare bonum ſed malum. quod contrariatur gratitud ini.¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ nullus propter impotentiam reddendiab ingratitudine excuſatur. ex quo ad debitum gratitudinis reddendum ſufficit ſola voluntas vt dictum eſt. obliuio autem beneficij ad ingratitudinem pertinet. non quidem illa que prouenit ex naturali defectu qui non ſubiacet voluntati. ſed illa que ex negligentia prouenit. vt. enīdicit Seneca in. iij. de beneficijs. Apparet illum non ſepe de reddendo cogitaſſe cui obrepſerit obliuio. ¶ Adiij. dd̓m ꝙ debitum gratitudinis ex debito amoris deriuatur a quo nullus debet velle abſolui. vn̄ ꝙ aliquis inuitus hoc debituꝫ debeat videtur prouenire ex defectu amoris ad eum qui beneficium dedit.Ad ſecundū ſic ꝓcediturUidetur ꝙ ingratitudo non ſit ſpeciale peccatum. Quicunqꝫ enim peccat. contra deum agit qui eſt ſummus bene actor. ſed hoc pertinet ad gratitudinem. ergo ingratitudo eſt ſpeciale peccatum. ¶ Pre. Allum ſpeciale pctm̄ſub diuerſis peccatorum generibus continetur. ſed ſubdiuerſis peccatorum generibus poteſt aliquis eſſe ingratus. puta ſiquis benefactori detrahat. ſiquis furetur vl̓ aliquid aliud huiuſmodi contra eum cōmittat. ergo ingratitudo non eſt ſpeciale peccatum. ¶ Pre. Seneca dicitin. iij. de beneficijs. Ingratus eſt qui diſſimulat. ingratꝰeſt qui non reddit. ⁊ ingratiſſimus omnium qui oblituseſt. ſed iſta non videntur ad vnam peccati ſpeciem pertinere. ergo ingratitudo non eſt ſpeciale peccatum. ¶ Econtra eſt ꝙ ingratitudo opponitur gratitudini ſiue gratie que eſt ſpecialis virtus. ergo eſt ſpeciale peccatum. ¶Rn̄. dd̓m ꝙ omne vitium ex defectu virtutis nominat̉quod magis virtutio pponitur. ſicut illiberalitas magisopponitur liberalitati qͣꝫ prodigalitas. poteſt aūt ꝟtuti gratitudinis aliquod vitiū opponi per exceſſum. puta ſi recompenſatio beneficij fiat. vel ꝓ quibus non debet vel citius qͣꝫ debet vt ex dictis patet. ſed magis opponitur gratitudini vitium quod eſt ꝑ defectū. quia virtus gratitudinis. vt ſupra habitum eſt in aliquid amplius tendit. ⁊ideo proprie ingratitudo noīatur ex gratitudinis defectuoīs aut defectus ipſius a tus ſeu priuatio ſpeciē ſorititur

ẜm habitū oppoſitum. differunt enī cecitas ⁊ ſurditas ẜmdifferentiā viſus. auditus. Unde ſicut gratitudo vel differentia eſt vna ſpālis virtus. ita etiā ingratitudo eſt vnumſpeciale peccatū. hꝫ tn̄ diuerſos gradus ẜm ordineꝫ eoꝝqͥ ad gratitudineꝫ requirūtur. in qͦ primū ē ꝙ hō acceptuꝫbn̄ficium recognoſcat. ſcd̓m eſt ꝙ laudet ⁊ gratias agat.tertiū. eſt ꝙ retribuit pro loco ⁊ tꝑe ẜm ſuam facultatem.ſed qꝛ quod eſt vltimū in generatione eſt primū in reſolutione. ideo primus ingratitudinis gradus eſt vt homobn̄ficium non retribuat. ſecūdus eſt vt d̓ſſimulet quaſi n̄demonſtrans ſe beneficiū accepiſſe. tertiū ⁊ grauiſſimumeſt ꝙ non recognoſcat ſiue per obliuionem ſiue quocūqꝫalio modo. ⁊ qꝛ in affirmatione oppoſita intelligitur negatio. ideo ad primum ingratitudinis gradum pertinētꝙ aliqus retribuat mala pro bonis. ad ſecunduꝫ ꝙ beneficium vituperet. ad tertium ꝙ bene ficium quaſi male ficium reputēt. ¶ Ad i. ergo dd̓m ꝙ in quolibet peccatoeſt materialis ingratitudo ad deū. inquantū .ſ. facit homoaliquid quod poteſt ad ingratitudinem ꝑtinere. formalit̓aūt ingratitudo eſt quando actualiter beneficium ꝯtemnitur. ⁊ hoc eſt ſpedale pctm̄. ¶Ad. ij. dd̓m ꝙ nihil ꝓhibꝫformalem rōnem alicuius ſpālis peccati in pluribus peccatoꝝ generibus materialiter inueniri. ⁊ ẜm hoc in multis generibꝰ peccatoꝝ inuenitur ingratitudinis ratio.Ad. iij. dd̓m ꝙ illa tria nō ſunt diuerſe ſpecies ſed diuerſi gradus vnius ſpālis peccati.Ad tertiuꝫ ſic procediturUidetur ꝙ ingratitudo ſꝑ ſit peccatuꝫ mortale Deo enīmaxime debet aliquis eſſe gratus. ſed peccando venialiter hō non eſt ingratus deo. alioquin oēs homines eſſentingrati. ergo nulla ingratitudo eſt pctm̄ veniale. ¶ Pre.Ex hoc aliquod pctm̄ eſt mortale ꝙ contrariat̉ charitati.vt ſupra dictum eſt. ſed ingratitudo contrariat̉ charitatiex qua procedit debitum gratitudinis vt ſupra dictum eſtergo ingratitudo ſꝑ eſt peccatū mortale. ¶ Pre. Senecadicit in. ij. de beneficijs. Hoc bn̄ficij ē lex. alter ſtatim obliuiſci debet dati. alter memor eſſe accepti. ſed ꝓpter hoc vtvidetur debet obliuiſci vt lateat eū peccatū recipientis ſicontingat eum eſſe ingratū. quod non oporteret ſi ingratitudo eſſet leue pctm̄. ergo ingratitudo ſꝑ eſt peccatū mortale. ¶ Sed ꝯtra eſt ꝙ nulli eſt danda via peccandi mortaliter. ſed ſicut Seneca dicit ibidem. interdū qui iuuat̉fallendus eſt vt habeat. nec a quo acceperit ſciat. qd̓ videt̉viam ingratitudinis recipienti prebere. ergo ingratitudo non ſꝑ eſt pctm̄ mortale. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut ex ſupradictis pꝫ. ingratus dicit̉ aliquis dupl̓r. Uno mō per ſolāomiſſionē puta qꝛ non recognoſcit vel non laudat vel nōretribuit vices ꝓ beneficio accepto. ⁊ hoc non ſꝑ eſt pctm̄mortale. quia vt ſupra dictū eſt. debitū gratitudinis ē vthomo etiā aliquid ſpecialiter tribuat ad quod nō tenetur⁊ ideo ſi illud preterm ittit nō peccat mortaliter. eſt tn̄ peccatū venialē. qꝛ hoc prouenit ex negligentia quadā aut exaliqua indiſpoſitione hoīs ad virtutem. poteſt tn̄ contingere ꝙ etiam talis ingratitudo ſit mortale peccatum vl̓ ꝓpter interiorem contemptū vel etiā propter conditioneꝫeius quod ſubtrahitur quod ex neceſſitate debetur bn̄ficio ſiue ſimpl̓r ſiue in aliquo neceſſita is caſu. Alio mododicitur aliquis ingratus qꝛ non ſolū pretermittit impleregratitudinis debituꝫ. ſed etiā contrariū agit. ⁊ hoc etiamẜm conditionē eius qd̓ agitur qn̄qꝫ eſt peccatuꝫ mortaleqn̄qꝫ veniale. Sciendū tn̄ ꝙ ingratitudo que ꝓuenit ex

r̓ 4