QueſtioCIIII
Omnis virtus ſpecialis aut eſt theoloica aut eſt moral̓.ſed obediētia non eſt virtus theoloica. qꝛ neqꝫ continet̉ſub fide neqꝫ ſub ſpe neqꝫ. ſub charitate ſimiliter etiā nōeſt virtus moralis: qꝛ non eſt in medio ſuperflui ⁊ diminuti. quanto enim aliquis eſt magis obediens tanto magis laudat̉. ergo obediētia nō eſt ſpecialis virtꝰ. ¶ PreG rego. dicit vlt. moral̓. ꝙ obediētia tāto magis eſt meritoria ⁊ laudabilis quanto minus habet de ſuo. ſed quelibet ſpecialis virtus tanto magis laudatur quanto magishabet de ſuo: eo ꝙ ad virtutem requiritur vt ſit volens ⁊eligens: ſicut dicit̉ in. ij. ethicoꝝ. ergo obediētia non ē ſpecialis virtus. ¶ Pre. Uirtutes differunt ſpecie ẜm obieta. obiectū autem obediētie eſſe videtur ſuperioris preceptum qd̓ multipliciter diuerſificari videtur ẜm diuerſoſſuꝑioritatis gradus. ergo obediētia eſt virtꝰ generalis ſubſe multas virtutes ſpeciales comprehendēs. ¶ Sed contra ē ꝙ obediētia a quibuſdā ponitur pars iuſticie vt ſupra dictum eſt. ¶ Rn̄. dicendum ꝙ ad omnia opera bona que ſpecialem habent laudis rationem ſpecialis virtꝰdeterminat. hoc enim proprie competit virtuti vt opusbonum reddat. obedire autem ſuperiori qd̓ debitum eſtei ẜm diuinum ordinem rebꝰ inditum eſt: vt oſtenſum ē⁊ perconſequens eſt bonum cum bonum conſiſtat in modo ſpecie ⁊ ordine: vt Aug. dicit in libro de natura boni.habet autem hic actus ſpecialem rationem laudis ex ſpeciali obiecto. cum enim inferiores ſuis ſuperioribꝰ multa debeant exhibere: inter cetera hoc eſt vnum ſpeciale ꝙtenentur eoꝝ preceptis obedire. vnde obediēti a ē ſpecial̓virtus. ⁊ eius ſpeciale obiectum eſt preceptum tacitū velexpreſſuꝫ. voluntas enim ſuperioris quocunqꝫ modo innoteſcat eſt quoddam tacitum preceptum. ⁊ tanto videt̉obediētia promptior quanto expreſſum preceptū obediēdo preueuit: voluntate tamē ſuperioris intellecta. ¶ Adprimū ergo dicendū ꝙ nihil prohibet duas ſpeciales rationes ad quas due ſpeciales virtutes reſpiciunt̉ in vno⁊ eodem materiali obiecto concurrere: ſicut miles defendendo caſtrum regis ⁊ implet opus fortitudinis non refugiens mortis pericula propter bonum: ⁊ opus iuſticiedebitum ſeruitiū dn̄o ſuo reddens. Sicut igitur rō precepti quā attendit obediētia concurrit cū actibꝰ omniumvirtutum: non cum omnibꝰ actibꝰ virtutum: qꝛ non omnes actus virtutum ſunt in precepto vt ſupra habitum ēſimiliter etiam quedaꝫ quandoqꝫ ſub precepto cadunt q̄ad nullam aliam virtutem pertinent: vt patet in his quenon ſunt mala niſi qꝛ prohibita. Sic ergo ſi obediētia ꝓprie accipiatur ẜm ꝙ reſpicit intentionem formalem ratōnis p̄cepti: erit ſpecialis virtus: ⁊ inobediētia peccatū ſꝑciale. ẜm hoc enim ad obediētiā requiritur ꝙ impleat aliquis actum iuſticie vel alterius virtutis intendens implere preceptū: ⁊ ad inobediētiaꝫ requiritur ꝙ actualitercontemnat ſpeciale preceptū. Si vero obediētia large accipiatur pro executione cuiuſcunqꝫ qd̓ poteſt cadere ſubprecepto et inobediētia pro omiſſione eiuſdē ex quacūqꝫintenſiōe: ſic obediētia erit generalis virtꝰ: et inobediētiagenerale peccatum. ¶ Ad. ij. dicendū ꝙ obediētia non ēvirtus theologica non enim per ſe obiectum eius eſt deꝰſed preceptum ſuperioris cuiuſcunqꝫ vel expreſſum veltacitum interpretatiuum .ſ. ſimplex verbum prelati eiusindicans voluntatem cui obedit promptus obediens. ẜmillud ad Titum. iij. Dicto obrdire. Eſt aūt virtus moralis cum ſit pars iuſticie: ⁊ eſt medium inter ſuperfluum ⁊diminutum: attenditur autem eius ſuperfluum non qui
dem ẜm quantum: ſed ẜm alias circūſtantias: inquantūſcꝫ aliquis obedit vel cui non debet: vel in quibꝰ: ſicut etiam ſupra de religione dictum eſt. Poteſt etiam dici ꝙ ſicut iniuſticia ſuperfluum eſt in eo qui retinet alienum: diminutum aūt in eo cui non redditur qd̓ debetur vt phūsdicit in. v. ethicoꝝ. ita etiam obediētia mediū eſt inter ſuperfluum qd̓ attenditur ex parte eius qui ſubtrahit ſuperiori obēdi ētie debituꝫ qꝛ ſuperabundat in implendo ꝓpriam voluntatem: diminutum autem ex parte ſuperioris cui non obedit̉: vnde ẜm hoc obediētia non erit medium duaꝝ maliciaꝝ: ſicut ſupra de iuſticia dictū eſt ¶Adiij. dicendum ꝙ obediētia ſicut ⁊ quelibet virtꝰ debet habere promptam voluntatem in ſuum proprium obiectuꝫ:non autem in id qd̓ repugnans eſt ei proprium aut obiectū obediētie eſt preceptum: qd̓ quidem ex alterius voluntate procedit: vn̄ obediētia reddit promptaꝫ hominisvoluntatem ad implendum voluntatem alterius .s. precipientis. ſi aūt id qd̓ ei precipit̉ ſit propter ſe ei volitumetiam abſqꝫ ratione precepti ſicut accidit in proſperis: iāex propria voluntate tendit in illud: ⁊ non videtur illudimplere propter preceptum: ſed propter voluntatem ꝓpriam: ſed quando illud qd̓ precipitur nullo modo ē ẜmſe volitum ſed eſt ẜm ſe conſideratum ꝓprie voluntati repugnans ſicut accidit in aſperis: tunc omnino manifeſtūeſt ꝙ non impletur niſi propter preceptum. ⁊ iō Grego.dicit in li. moral̓. ꝙ obediētia q̄ habet aliqͥd de ſuo in proſperis: eſt vel nulla vel minor: qꝛ. s. voluntas propria nōvidetur principaliter tendere ad implendum preceptuꝫ:ſed ad aſſequendum proprium volitum: in aduerſis autvel difficilibꝰ eſt maior: quia voluntas ꝓpria in nihil aliud tendit qͣꝫ in preceptum: ſed hoc intelligendum eſt ẜmid qd̓ exterius apparet. ẜm tamē dei iudicium qui cordarimatur poteſt contingere ꝙ etiā in proſperis obediēitaaliquid de ſuo habens non propter hoc ſit minus audabilis. ſi s. propria voluntas obedientis non minus deuote tendat ad impletionem precepti. ¶ Ad. iiij. dicenduꝫꝙ reuerentia directe reſpicit perſonam excellentem. ⁊ iōẜm diuerſam rationem excellentie diuerſas ſpecies habet. obediētia vero reſpicit preceptū perſone excellentis. ⁊dieo non eſt niſi vnius rationis. ſed qꝛ propter reuerentiam perſone obediētia debet̉ eius precepto: cōſequēs eſtꝙ obediētia hominis ſit eadē ſpecie ex diuerſis tamē ſpecie cauſis procedens.Ad tertium ſic procedit̉.Uidetur ꝙ obediētia ſit maxima virtutū. Dicitur enimj. Regū. xv. Melior eſt obediētia qͣꝫ victime. ſed oblatōvictimaꝝ pertinet ad religionem que eſt potiſſima interomnes virtutes morales vt ex ſupra dictis patꝫ. ergo obedientia eſt potiſſima inter omnes virtutes. ¶ Pre. Gregorius dicit vltimo moral̓. ꝙ obediētia ſola virtꝰ eſt quevirtutes ceteras menti inſerit: inſertaſqꝫ cuſtodit. ſed cauſa potior eſt effectu. ergo obedientia eſt potior oībꝰ virtutibꝰ. ¶ Pre. Grego. dicit vlti. mora l̓. ꝙ nunqͣꝫ per obediētiā malum debet fieri: aliqn̄ autem per obedientiambonum qd̓ agimus ītermitti debet. ſed non pretermittit̉aliquid niſi pro meliori. ergo obediētia pro qua pretermittuntur bona aliaruꝫ virtutū ex virtutibꝰ alijs meliorēSed ꝯtra eſt ꝙ obediētia habet laudē ex eo ꝙ ex charitate procedit. dicit enī Grego. vlti. moral̓. ꝙ obediētia nōſeruili metu ſed charitatis affectu ſeruāda eſt: non timore pene: ſed amore in ſticie. ergo charitas eſt potior virtꝰ