QueſtioCIII

dicenduꝫ ꝙ ad eos qui ſunt in dignitate conſtituti ꝑtinetgubernare oēs ſubditos. gubernare aūt eſt mouere aliqͦsin debitū finem: ſicut nauta gubernat naueꝫ ducendo eāad portū. omne aūt mouens hꝫ excellentiam quandam ⁊virtutem ſupra id qd̓ mouet̉: vn̄ oportet ꝙ in eo qui ē indignitate conſtitutus. Primo ꝯſideret̉ excellentia ſtatuſcū quadā poteſtate in ſubditos. Secundo ipſum gubernationis officiū. tōne igitur excellentie debet̉ ei honor qͥeſt quedā recognitio excellentie alicuius. rōne aūt officijrubernationis debet̉ ei cultus qui in quodā obſequio cōſiſtit: dum .s. aliquis eorū obedit imꝑio: ⁊ viceꝫ bn̄ficijseoꝝ ꝓ ſuo modo repēdit. ¶ Ad. j. ergo dd̓ ꝙ in cultu nōſolū intelligit̉ honor: ſed etiā quecunqꝫ alia q̄ ꝑtinent addecentes actus quibꝰ hō ad aliū ordinat̉. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙſicut ſupra dictū eſt: duplex eſt debitū. Unū quidē legale ad qd̓ reddenduꝫ hō lege compellit̉: ⁊ ſic debet hō honorem ⁊ cultū his qui ſunt in dignitate conſtituti prelationem ſuꝑ ipſum hn̄tes. Aliud aūt eſt debitum moraleqd̓ ex quadā honeſtate debet̉. et hoc modo debemus cultum ⁊ honorem his qui ſunt in dignitate ꝯſtituti etiaꝫ ſinon ſimus eis ſubiecti. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ excellentie eoruꝫqui ſunt in dignitate conſtituti debet̉ honor pro rationeſublimioris gradus. timor ant rōne poteſtatis quam hn̄tad coercendū. officio vero gubernationis ipſoꝝ debet̉ obedientia ꝑ quā ſubditi mouent̉ ad imperiū preſidentium⁊ tributa q̄ ſunt quedam ſtipendia laboris ipſoꝝ.Ad tertium ſic procedit̉.Uidet̉ ꝙ obſeruantia ſit potior virtus qͣꝫ pietas. Princeps enī cui cultus ꝑ obſeruantiā exhibet̉ cōparat̉ ad patrem qui pietate colit̉: ſic̄ vniuerſal̓ gubernator ad ꝑticl̓arem. nā familia quā pater gubernat eſt ꝑs cinitatis q̄ gubernat̉ a principe. ſed vniuerſal̓ virtus potior ē et magisei inferiora ſubdunt̉. ergo obſeruantia eſt potior virtꝰ qͣꝫpietas. ¶ Pre. Illi qui ſunt in dignitate ꝯſtituti curamgerunt boni coīs. conſanguinei aūt pertinent ad bonumpriuatū qḋ eſt ꝓpter bonū cōe contemnendū: vn̄ laudabiliter aliqui ꝓ bono cōi ꝑiculo mortis ſeipſos exponuntergo obſeruantia ꝑ quā exhibetur cultus his qui ſunt indignitate ꝯſtituti ē potior virtus qͣꝫ pietas q̄ exhibet cultum ꝑſonis ſanguine ꝯiunctis. ¶ Pre. Honor ⁊ reuerentia maxime debetur virtuoſis poſt deū. ſed virtuoſisexhibetur honor ⁊ reuerentia ꝑ obſeruantie virtutem vtdictū eſt. ergo obſeruantia eſt precipua poſt religionem¶ Sed ꝯͣ eſt ꝙ precepta legis dant̉ de actibꝰ virtutumimmediate aūt poſt p̄cepta religionis q̄ pertinent ad primam tabulā ſubditur preceptū de honoratione parentūqd̓ ꝑtinet ad pietatē. ergo pietas īmediate ſequit̉ religionem ordine dignitatis. ¶ Rn̄. dd̓ ꝙ ꝑſonis in dignitate conſtitutis pōt aliquid exhiberi dupliciter. Unomō inordine ad bonū cōe: puta cum aliquis ei ſeruit in adminiſtratione rei publice ⁊ hoc iam non ꝑtinet ad obſeruantiam: ſed ad pietatem q̄ cultū exhibet nō ſolū patri ſed etiāpatrie. Aliomō exhibetur aliquid ꝑſonis in dignitate cōſtitutis ꝑtinens ſpecialiter ad ꝑſonalē eoꝝ vtilitatē ⁊ gloriam: ⁊ hoc proprie ꝑtinet ad obſeruantiaꝫ ẜm ꝙ a pietate diſtinguit̉. ⁊ iō comꝑatio obſeruantie ad pietatem neceſſe eſt ꝙ attendat̉ ẜm diuerſas habitudines diuerſarūꝑſonaꝝ ad nos quas reſpicit vtraqꝫ virtus. manifeſtuꝫ ēaūt ꝙ perſone parentū ⁊ eoruꝫ que ſunt nobis ſanguineconiuncti ſubſtantialius nobis ꝯiunguntur qͣꝫ perſone q̄ſunt in dignitate conſtitute. magis enim ad ſubſtantiam

pertinet generatio et educatio cuius principiū ē pater ꝙͣexterior gubernatio cuius principiū ſunt illi qui in dignitate conſtituunt̉: ⁊ ẜm hoc pietas obſeruantie preeminetinquantū cultū reddit ꝑſonis magis ꝯiunctis quibꝰ magis obligamur. ¶ Ad .i. ergo dd̓ ꝙ princeps cōparat̉ adpatrem ſicut vniuerſal̓ virtus ad particularem quantuꝫad exteriorē gubernationē: non aūt quantū ad hoc ꝙ pater eſt principiū generationis. ſic enim comꝑat̉ ad ipſumvirtus diuina q̄ eſt omnium productiua in eſſe. ¶ Ad. ij.dd̓ ꝙ ex ea ꝑte qua perſone in dignitate conſtitute ordinantur ad bonū cōe: non pertinet eaꝝ cultus ad obſeruātiam: ſed ad pietatē vt dictuꝫ eſt. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ exhibitio honoris vel cultus non ſolum eſt proportionāda perſone cui exhibetur ẜm ſe conſiderate: ſed etiam ẜm ꝙ adexhibētes comparatur. quamuis ergo virtuoſi ẜm ſe cōſiderati ſunt magis digni honore qͣꝫ ꝑſone parentū: tn̄ filij magis obligantur propter bn̄ficia ſuſcepta ab ipſis parentibꝰ ⁊ coniunctionem naturalē ad exhibendum cultū⁊ honorē ꝑentibꝰ qͣꝫ extraneis ꝟtuoſis. ¶ Qō CIII.Einde ꝯſiderandūeſt de ꝑtibꝰ obſeruantie. Et primo de duliaque exhibet honorē ⁊ cetera ad hoc ꝑtinētiaꝑſonis ſuperioribꝰ. Secundo de obedientia ꝑ quam eaꝝobedit̉ imꝑio. Circa primuꝫ querunt̉ quattuor. Primovtꝝ honor ſit aliqd̓ ſpūale vel corꝑale. Secundo vtrumhonor debeat̉ ſolis ſuꝑioribꝰ. Tertio vtꝝ dulia cuius eſtexhibere honorē et cultuꝫ ſuꝑioribꝰ ſit ſpālis ꝟtꝰ a latriadiſtincta. Quarto vtꝝ ꝑ ſpecies diſtinguatur.Ad primuꝫ ſic procedit̉.Uidetur ꝙ honor non importet aliquid corꝑale. Honorenim eſt exhibitio reuerentie in teſtimoniū ꝟtutis vt poteſt accipi a philo. in i. ethicoꝝ. ſed exhibitio reuerentie ēaliquid ſpirituale. reuereri enim eſt actus timoris vt ſupra habitū eſt. ergo honor eſt aliquid ſpirituale ¶ Pre.ẜm phūm in. iiij. ethicorum honor eſt premium virtutisvirtus autem principaliter in ſpiritualibus conſiſtit. premium vero eſt aliquid corporale cum premium ſit potiꝰmerito. ergo honor non conſiſtit in corporalibꝰ. Pre.Honor a laude diſtinguitur et etiaꝫ a gloria. ſed laus etgloria in exterioribus conſiſtunt. ergo honor conſiſtit ininterioribus et ſpiritualibus. Sed contra eſt qd̓ Hieronymus exponens illud. i. ad Thimo. v. Qui bene preſunt preſbyteri duplici honore habeantur ⁊cͣ. dicit. Honor in preſentiarum quidem pro elemoſyna vel munereaccipitur. vtrunqꝫ autem horum ad corporalia pertinet.ergo honor in corporalibus conſiſtit. ¶ Rn̄. dicendumꝙ honor teſtificationem quandam importat de excellentia alicuius. vnde homines qui volunt honorari te ſtimonium ſue excellentie querunt vt per philoſophum patetin. viij. ethicorum. teſtimonium autem redditur vel coram deo vel coram hominibus. Coraꝫ deo qui inſpectoreſt cordium teſtimonium conſcientie ſufficit. et ideo honor quo ad deum poteſt conſiſtere in ſolo interiori motucordis dum ſcilicet aliquis recogitat vel dei excellentiaꝫvel etiam alterius hominis coram deo. Sed quo ad homines aliquis poteſt teſtimonium ferre niſi per aliqua ſigna exteriora: vel ꝟborum puta cū aliquis ore ꝓnunciatexcellentiā alicuius: vel factis ſic̄ inclinationibꝰ: obuiationibꝰ ⁊ alijs hmōi: vel etiā exterioribꝰ rebꝰ: puta in muneꝝoblatione aut imaginum inſtitutione: vel alijs hmōi: et

(