CIIQueſtio

parentibus carnalibus ex pietate exhibemus in deum referimus: ſicut ⁊ alia miſericordie opera que quibuſcunqꝫproximis impendimus deo exhibita videntur ẜm illudUſa tthei. xxv. Qd̓ vni ex minimis meis feciſtis: mihi feciſtis. ⁊ iō ſi carnalibꝰ parentibus noſtra obſequia ſint neceſſaria vt ſine his ſuſtentari non poſſit: nec nos ad aliqͥdcontra deum inducant: nō debemꝰ intuitu religionis eosdeſerere. ſi an̄t ſine peccato eoꝝ obſequijs vacare nō poſſumus: vel etiam ſi abſqꝫ noſtro obſequio poſſunt ſuſtētari: licitum eſt eoꝝ obſequia pretermittere ad hoc ꝙ amplius religioni vacemꝰ. ¶ Ad. iiij. dd̓ ꝙ aliud dicenduꝫeſt de eo qui eſt adhuc in ſeculo ꝯſtitutus: ⁊ aliud de eo qͦeſt iam in religione profeſſus. ille enim qui eſt in ſecl̓o cōſtitutus ſi habet parentes qui ſine ipſo ſuſtentari nō pn̄t:non debet eis relictis religionem intrare: qꝛ tranſgrederetur preceptū de honoratione parentū: quamuis quidamdicant ꝙ in hoc caſu licite poſſet eos deſerere: eorū curaꝫdeo cōmittentes. ſed ſi quis recte conſideret: hoc eſſet tēptare deum: cum hn̄s ex humano ꝯſilio quid ageret: periculo ꝑentes exponeret ſub ſpe diuini anxilij. Si vero ſine eo parentes vitam tranſire poſſent: licitum eſſet ei deſertis parentibꝰ religionē intrare: qꝛ filij nō teuent̉ ad ſuſtentationem parentū niſi cā neceſſitatis vt dictū eſt. illevero qui iā eſt in religione ꝓfeſſus reputat̉ iā quaſi mortuus mundo: vn̄ non debet occaſione ſuſtentationio parētum exire clauſtꝝ in quo xp̄o conſepelit̉ et ſe iteꝝ ſecularibus negocijs implicare: tenetur tn̄ ſalua ſui prelati obedientia ⁊ ſue religionis ſtatu piuꝫˡ ſtudiū adhibere qualitereius parentibꝰ ſubueniatur. ¶ Queſtio. CIIEinde ꝯſiderandūF eſt de obſeruantia ⁊ ꝑtibꝰ eius ꝑ que de oppoſitis vitijs erit manifeſtum. ¶ Circa obſeruantiam aūt querunt̉ tria. Primo vtꝝ obſeruantia ſitſpecialis virtus ⁊ ab alijs diſtincta. Secundo quid obſeruantia exhibeat. Tertio de comꝑatiōe eiꝰ ad pietateꝫ.Ad primum ſic ꝓcediturUidet̉ ꝙ obſeruantia non ſit ſpecialis virtus ab alijs diſtincta. Uirtutes enim diſtinguunt̉ ẜm obiecta. ſed obiectum obſeruantie nō diſtinguit̉ ab obiecto pietatis. dicit enim Tullius in ſua rbetorica ꝙ obſeruātia eſt ꝑ quāhomines aliqua dignitate antecedentes quodaꝫ cultu ⁊honore dignāt̉. ſed cultum ⁊ honorem etiaꝫ pietas exhibet parentibꝰ qui dignitate antecedunt. ergo obſeruantianon eſt virtꝰ diſtincta a pietate. ¶ Pre. Sic̄ hominibꝰin dignitate ꝯſtitutis debet̉ honor ⁊ cultus: ita etiam eisqui excellunt ſcīa ⁊ ꝟtute. ſed non eſt aliqua ſpecial̓ virtus ꝑ quā honorem ⁊ cultū exhibeamꝰ hoībꝰ qui ſciētie⁊ virtutis excellentiā hn̄t. ergo etiam obſeruantia ꝑ quācultū ⁊ honorē exhibemus his qui nos in dignitate an̄cedunt non eſt ſpecial̓ virtꝰ ab alijs diſtincta. ¶ Pre. Hominibꝰ in dignitate conſtitutis multa debent̉ ad q̄ ſoluēda lex cogit: ẜm illud ad Ro. xiij. Reddite hoībꝰ debitacui tributū tributuꝫ ⁊cͣ. ea ꝟo ad q̄ ꝑ legem cōpellimur ꝑtinent ad iuſticiam legalē ſeu etiam ad iuſticiam ſpecialem. ergo obſeruantia nō eſt ꝑ ſe ſpecialis virtus ab alijsdiſuncta. Sed ꝯͣ eſt qd̓ Tullius dicit ꝯdiuidendo obſeruantiā alijs iuſticie ꝑtibꝰ q̄ ſunt ſpeciales ꝟtutes ¶ Rn̄.dd̓ ꝙ ſicut ex dictis patet: neceſſe eſt vt eo modo ꝑ quendam ordinatum deſcenſum diſtinguant̉ ꝟtutes: ſic̄ ⁊ excellentia ꝑſonaꝝ quibꝰ eſt aliquid reddendū. ſicut autem

carnalis pater particulariter ꝑticipat rationeꝫ principij q̄vniuerſaliter inuenit̉ in deo: ita etiā perſona q̄ quantumad aliquid prouidentiam circa nos gerit particulariter ꝑticipat ꝓprietatē pr̄is: qꝛ pr̄ eſt principiuꝫ ⁊ generationis⁊ educationis ⁊ diſcipline ⁊ oīm que ad ꝑfectionē humane vite ꝑtinent: ꝑſona aūt in dignitate ꝯſtituta eſt ſic̄ prīcipiū gubernationis reſpectu aliquaꝝ reꝝ: ſicut princepsciuitatis in rebꝰ ciuilibꝰ: dux aūt exercitus in rebꝰ bellicismagiſter aūt in diſciplinis. ⁊ ſimiliter eſt in alijs. ⁊ ideꝫ ēꝙ oēs tales ꝑſone patres appellant̉ ꝓpter ſimilitudiuē cure: ſicut. iiij. Regū. v. ſerui Naaman dixerūt ad eū: pater⁊ ſi rem grandem dixiſſet tibi propheta ⁊cͣ. Et iō ſicut ſubreligione ꝑ quam cultꝰ tribuit̉ deo quodammō inuenit̉pietas ꝑ quā colunt̉ parentes: ita ſub pietate inuenit̉ obſeruantia ꝑ quā cultus ⁊ honor exhibet̉ ꝑſonis in dignitate conſtitutis. ¶ Ad. jͣ. ergo dd̓ ꝙ ſicut dictum eſt ſupra ꝙ religio ꝑ quandam ſuꝑeminentiam pietas dr̄ et tn̄pietas ꝓprie dicta a religione diſtinguit̉: ita etiā pietas ꝑquādā excellētiā pōt dici obſeruātia ⁊ tn̄ obſeruātia ꝓpriedicta a pietate diſtinguit̉. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ aliquis ex hocꝙ eſt in aliqua dignitate conſtitutus non ſolū quandamſtatus excellentiā hꝫ: ſed etiam quandā poteſtatē gubernandi ſubditos: vn̄ comperit ſibi rō principij ꝓut ē aliorum gubernator: ex hoc aūt ꝙ aliquis hꝫ perfectionē ſcīevel virtutis non ſortit̉ rationē principij quantū ad alios:ſed ſolum quandam excellentiaꝫ in ſeipſo. ⁊ iō ſpecialiterquedam virtus determinat̉ ad exhibendū houorem ⁊ cultum his qui ſunt in dignitate conſtituti. veꝝ qꝛ per ſcīam⁊ virtutem ⁊ oīa alia hmōi aliquis idoneus reddit̉ ad dignitatis ſtatum. reuerentia que propter quamcūqꝫ excellentiam aliquibꝰ exhibetur ad eandē virtutē ꝑtinr. ¶ Adiij. dd̓ ꝙ ad iuſticiā ſpecialē proprie ſumptam ꝑtinet reddere equale ei cui aliquid debet̉: qd̓ quidem non pōt fieriniſi ad virtuoſos ⁊ ad eos qui bn̄ ſtatu dignitatis vtunt̉ſicut nec ad deum nec ad parentes ⁊ iō ad quandā virtutem adiunctam hoc ꝑtinet: non aūt ad inſticiā ſpecialemque eſt ſpecialis virtus: iuſticia vero legal̓ ſe extēdit adactus omnium virtutum vt ſupra dictum eſt.Ad ſecundū ſic procedit̉Uidetur ꝙ ad obſeruantiam non pertineat exhibere cultum ⁊ honorem his qui ſunt in dignitate conſtituti: quiavt Aug. dicit in. x. de ciui. dei. colere dicimur illas perſonas quas in quodam honore habemus. et ſic non ideꝫ eſſe videtur cultus et honor. inconuenienter ergo determinatur ꝙ obſeruantia exhibet in dignitate conſtitutis cultum et honorem. ¶ Pre. Ad iuſticiam pertinꝫ redderedebitum. vnde et ad obſeruantiam que ponitur iuſticiepars pertinet. ſed cultum et honorem non vebemus omnibus in dignitate conſtitutis ſed ſolum his qui. ſuꝑ nosprelationem habent. ergo inconuenienter determinaturꝙ eis obſeruantia exhibet cultum et honorem. ¶ Pre.Superioribus noſtris in dignitate conſtitutis non ſoluꝫdebemus honorem ſed etiam timorem et aliquaꝫ munerum largitionem: ẜm illud ad Ro. xiij. Reddite omnibꝰdebita: cui tributum tributum: cui vectigal vectigal: cui timorem timorē: cui honorē honorē. debemꝰ enā eis reuerētiaꝫ et ſubiectionē: ẜm illud. Hebre. xiij. Obrdite prepoſitis vr̄is ⁊ ſubiacēte eis. non ergo ꝯueniēterꝭ veterminatur ꝙ obſeruātia exhibet cultū ⁊ honorem. ¶ Sed cōteeſt qd̓ Tulliꝰ dic̄ qḋ obſeruantia ē ꝑ quā hoīes aliqua dignitate antecedentes qͦdaꝫ cultu ⁊ honore dignamt Rn̄. ¶

¶