QueſtioLXXXXIX

meo. ergo eſt pctm̄ mortale. ¶ Re. dd̓m ꝙ ẜm doctrinaꝫph̓i ꝓpter quod vnūqd̓qꝫ tale ⁊ illud magis. videmꝰ aūtꝙ ea q̄ ex ſe ſunt pctā venialia vel etiā bona ex genere. ſi incontēptū dei fiant ſunt pctā mortalia. vnde multomagisquicqͥd eſt quod de ſui rōne ꝑtinet ad ꝯtēptū dei eſt pctm̄mortale. ꝑiutiū aūt de ſui rōe īportat ꝯtemptū dei. ex hocenī habet rōneꝫ culpe vt dictū eſt. qꝛ ad irreuerentiaꝫ deiꝑtinet. vnde manifeſtū eſt ꝙ ꝑiuriū ex ſui rōne eſt pctm̄mortale. ¶ Ad i. ergo dd̓ ꝙ ſicut ſupra dictū eſt. coactionō aufert iuramēto ꝓmiſſorio vim obligandi reſpectu eiꝰquod licite fieri pōt. ⁊ iō ſi aliqͥs nō impleat qd̓ coactꝰ iurauit. nihilominus ꝑiuriū incurrit ⁊ mortaliter peccat. pōttn̄ pauctoritatē ſummi pontificis ab obligatiōe iuramētiabſolui. preſertim ſi coactꝰ fuerit tali metu qͥ cadere poſſetin conſtantē vry. Qd̓ aūt d̓r ꝙ tales nō ſunt puniendi tanqͣꝫ ꝓ mortali crimine. nō hoc iō d̓r qꝛ nō peccent mortalit̓ſed qꝛ pena eis minor infligit̉. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ non ꝓpterquodlibet pctm̄ mortale aliqͥs infamis efficit̉ ip̄o iure. vn̄nō ſequit̉ ſi ille qͥ iurat falſum iuramēto aſſertorio non eſtinfamis ip̄o iure. ſed ſolū ꝑ ſnīam diffinitiuā latā ꝯͣ eū inexcuſatōe ꝙ ꝓpter hoc nō peccet mortaliter. iō aūt magisreputat̉ infamis ip̄o iure qͥ frangit iuramentū ꝓmiſſoriūſolēniter factuꝫ. qꝛ in eiꝰ ptāte remanet poſtqͣꝫ iurauit vtdet ſuo iuramēto veritate. quod nō ꝯtingit in iuramentoaſſertorio. ¶ Ad. iij. dd̓ ꝙ ille qͦ iocoſe ꝑiurat. nō euitatdiuinā irreuerentiā ſed quantū ad aliqͥd magis auget. etiō nō excuſat̉ a pctō mortali. ille aūt qͥ ex lapſu lingue falſum iurat. ſiquidē aduertat ſe iurare ⁊ falſum eē quod iurat non excuſat̉ a pctō mortali ſicut nec a dei ꝯtemptu. ſiaūt hoc nō aduertat nō videt̉ habere intentionē iurandi ⁊iō a crimine ꝑiurij excuſat̉. eſt ergo grauius pctm̄ ſiqͥs ſolēniter iuret ꝑ euangeliū qͣꝫ ſi ꝑ deū in cōi ſermone iuret.tū ꝓpter ſcandalū. tn ꝓpter maiorē deliberator quibꝰ equaliter hincinde penſatis grauius eſt ſiquis ꝑ deū iurans ꝑiuret qͣꝫ ſi periuret iurans per euangelium.Ad quartuꝫ ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ ille peccet qui iniugit iuramentū ei qui periuratAut enī ſcit eū verū iurare. aut falſum. ſi ſcit eū verū iurare. ꝓ nihilo ei iuramentū iniungit. ſi aūt credit eū falſumiurare. quantū eſt de ſe inducit eū ad peccandū. ergo videtur ꝙ nullo mō debeat quis alicui iuramentū iniūgere.Pre. Minus eſt accipere iuramentū ab aliqͦ qͣꝫ iuramentū iniūgere alicui. ſed reciꝑe iuramentū ab aliqͦ nō videt̉eſſe licitū. ⁊ p̄cipue ſi ꝑiuret. qꝛ in hoc videt̉ ꝯſentire pctōergo videt̉ ꝙ multo minus liceat exigere iuramentū abaliquo qui ꝑiurat. ¶ Pre. Dicit̉ Leui. v. Si peccaueritaīa ⁊ audierit vocē iurantis falſum. teſtiſqꝫ fuerit ꝙ ipſevidit aut conſciꝰ eſt. niſi indicauerit. portabit iniqͥtatē ſuāex qͦ videt̉ ꝙ aliqͥs ſciēs aliquē iurare falſum teneat̉ eū excuſare. nō igit̉ licet ab eo exigere iuramentū. ¶ Sꝫ ꝯtra.Sicut peccat ille qͥ falſum iurat. ita ille qͥ ꝑ falſos deos iurat. vt Aug. dicit ad Publicolā. ergo licet iuramentū exigere ab eo qui falſum iurat. ¶ Re. dd̓ ꝙ circa eū q̄ erigitab alio iuramentū diſtinguendū videt̉. aut enī exigit iuramentū ꝓ ſeipſo ꝓpria ſponte. aut ex igit iuramentū proalio ex neceſſitate officij ſibi cōmiſſi. ⁊ ſiquidē aliqͥs proſſeipſo exigit iuramentū tanqͣꝫ ꝑſona priuata diſtinguendūvidetur vt Aug. dicit in ſermone de ꝑiurijs. ſi enim neſcit eū iuratuꝝ falſum. ⁊ ideo dicit. iura mihi vt fides eiſit. nō eſt peccatū. tn̄ ē humana tētatō. qꝛ .ſ. ꝓcedit ex quadam infirmitate qͣ hō dubitat verū eſſe dicturū. ⁊ hoc ē

illud iuramentū de quo dn̄s dic̄ Matth. v. quod amplius eſt a malo eſt. ſi aut ſcit eū feciſſe .ſ. ꝯtrariū eiꝰ qḋ iurat⁊ cogit eū iurare homicida eſt. ille enim de ſuo ꝑiurio ſeinterimit. ſed iſte manū interficientis impreſſit. ſi aūt aliquis exigat iuramentū tanqͣꝫ ꝑſona publica ẜm ꝙ exigitordo iuris ad petitōꝫ alteriꝰ. n̄ videt̉ eē in culpa ſi ip̄e iuramentū exigat. ſiue ſciat eū falſum iurare. ſiue veꝝ. qꝛ nonvidet̉ ille exigere. ſed ille ad cuius inſtantiā exigit. ¶ Adprimū ergo dd̓ ꝙ obiectio illa ꝓcedit qn̄ ꝓ ſe aliquis exigit iuramentū. ⁊ tn̄ nō ſꝑ ſcit eū iurare veꝝ vel falſum. ſqn̄qꝫ dubitat de facto ⁊ credit eū verū iuratuꝝ. ⁊ tunc admaiorē certitudinē exigit iuramentū. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ ſicutAug. dicit ad Publicolā. qͣꝫuis dictū ſit. ne iuremus. nūqͣꝫ me in ſcripturis ſctīs legiſſe memini ne ab aliqͦ iuratōꝫaccipiamꝰ. vn̄ ille qͥ iuratōꝫ recepit nō peccat niſi forte qn̄ꝓpria ſponte ad iurandū cogit eū quē ſcit falſum iuraturū¶Ad. iij. dd̓ ꝙ ſicut Aug. dicit. Moyſes nō expreſſit inpredicta auctoritate cui ſit indicandū ꝑiuriū alterius. etiō intelligit̉ ꝙ debeat indicari talibꝰ qui magꝭ pn̄t ꝓdeſſeqͣꝫ obeſſe ꝑiuro. ſimiliter etiā nō expreſſit qͦ ordine debeatmanifeſtari. ⁊ iō videt̉ ſeruandus ordo euangelicus ſi ſitpctm̄ ꝑiurij occultū. ⁊ precipue qn̄ nō vergit in detrimentū alterius. qꝛ in tali caſu nō haberet locū ordo euāgelicꝰvt ſupra dictuꝫ ē. ¶ A. iiij. dd̓ ꝙ lꝫ malo vti ꝓpter bonū.ſicut ⁊ deus vtit̉. nō tn̄ licet aliquē ad malū inducere. vn̄licet eiꝰ qͥ ꝑ falſos deos iurare paratus ē iurameniū reciꝑenō tn̄ licꝫ eū inducere ad hoc ꝙ ꝑ falſos deos iuret. alia tn̄rō videt̉ eſſe in eo qui ꝑ veꝝ deū falſuꝫ iurat. qꝛ in tali iuramento deeſt bonuꝫ fidei qͣ vtit̉ aliquis in iuramēto illiꝰqui veꝝ ꝑ falſos deos iurat. Un̄ Aug. dic̄ ad PublicolāUnde in iuramento eiꝰ qui falſum ꝑ verum deū iurat nōvidetur eſſe aliquod bonum quo vti liceat.Queſtio. LXXXXIXEinde cōſiderandūeſt de vicijs ad religioſitatē ꝑtinentibꝰ quibus rebꝰ ſacris irreuerētia exhibet̉. Et prīodeſſacrilegio. ſcd̓o. de ſimonia. Circaprimū q̄runt̉ qͣttuorprimo quid ſit ſacrilegin̄. ſcd̓o vtruꝫ ſit ſpāle pctm̄. tetuode ſpēbus ſacrilegij. quarto de pena ſacrilegij.Ad primū ſic procediturUidet̉ enī ꝙ ſacrilegium nō ſit ſacre rei violatio. Dicit̉enī. vij. q. iiij. Cōmittunt ſacrilegiū qͥ de principis iudicōdiſputāt. dubitātesᶠ an dignus ſit honore quē prīceps eligerit. ſed hoc ad nullā rē ſacrā ꝑtinere videt̉. ergo ſacrilegium nō importat ſacre rei violationē. ¶ Pre. Ibidē ſubditur ꝙ ſiquis ꝑmiſerit iudeos officia publica exercere.velut in ſacrilegum excōicatio ꝓferatur. ſed officia publica non vident̉ ad aliquod ſacꝝ ꝑtinere. ergo videt̉ ꝙ ſacrilegium nō importet violationē alicuius ſacri. ¶ Prete.Maior eſt ꝟtus dei qͣꝫ virtus hoīs. ſed res ſacre a deo ſanctitatē obtinēt. ergo nō pn̄t ꝑ hoīes violari. ⁊ ita ſactilegium nō videt̉ eſſe rei violatio. ¶ Sed ꝯͣ eſt qd̓ Iſidorusdicit in li. etymologiaꝝ ꝙ ſacrilegꝰ d̓r ab eo ꝙ ſacra legitid eſt. furatur. ¶ Re. dd̓ ꝙ ſicut ex ſupra ſcriptis pꝫ. ſacꝝd̓r aliquid ex eo ꝙ ad diuinum cultum ordinat̉. ſicut aātex eo ꝙ aliqͥd ordinatur in finē bonū ſortitur rōnem boni.ita etiā ex hoc ꝙ aliquid deputatur ad cultū dei efficit̉ qd̓dam diuinū. ⁊ ſic ei quedā reuerentia debet̉ que refert̉ indeū. ⁊ ideo oē illud quod ad irreuerentiā reꝝ ſacraꝝ pertinet ad iniuriā dei pertinet. ⁊ habet ſacrilegij rōnem7 Ad

q 2