QueſtioLXXXXVIII
ſit ſuauis. Alia aūt eſt cognitio dīne voluntatis ſiue boniratis affectiue ſiue exꝑimentalis dū quis exꝑit̉ in ſeipſoguſtū diuine dulcedinis. ⁊ cōplacentiā diuine volūtatiſſicut de Ierotheo dicit Diony. ij. ca. de diui. no. ꝙ didicitdiuina ex cōpaſſione ad ipſa. ⁊ hoc mō monem̄ vt ꝓbemꝰdei volūtatē. ⁊ guſtemꝰ eiꝰ ſuauitatē. ¶Ad. iij. dd̓. ꝙ devolebat ſignū dare regi Achaꝫ nō ꝓ ip̄o ſolū. ſed totiꝰ populi inſtructōne. ⁊ iō rep̄hendit̉ quaſi impeditor cōis boni⁊ ſalutis ꝙ ſignū petere nolebat. nec petendo tentaſſet deūtū qꝛ ex mādato dei potuiſſet. tū qꝛ hoc pertinebat ad vtilitate cōem. Abraā aūt ſignū petijt ex inſtincti dīno. ⁊ iōnō peccauit. Sedeon vero ex debilitate fidei ſignū petijſſevidet̉. ⁊ iō a peccato nō excuſat̉. ſicut ibidē glo. dic̄. ſicut ⁊acharias peccauit. dicens Lu. i. ad angelū Dn̄ hoc ſciaꝫ ⁊vn̄ ⁊ ꝓpter hāc īcredulitatē punitus fuitꝭ. Sciendū tn̄ ꝙdupliciter aliquis ſignū petit a deo. Uno mō ad explorādam diuinā ptātem aūt virtutē dicti eiꝰ. ⁊ hoc d̓ ſe ꝑtinetad dei tentatōeꝫ. Alio mō ad hoc ꝙ inſtruat̉ quid ſit circaaliqd̓ factū placitū d̓o. ⁊ hoc nll̓o mō ꝑtinet ad d̓i tētatōꝫAd tertiuꝫ ſic procediturUidet̉ ꝙ tētatio dei nō opponat̉ ꝟtuti religionis. Tentatio enī dei habet rōeꝫ peccati ex hoc ꝙ hō de deo dubitatvt dictū ē. ſꝫ dubitare d̓ deo ꝑtinet ad peccatū infide itatiſqd̓ opponit̉ fidei. ergo tētatio dei magis opponit̉ fidei qͣꝫreligioni. ¶ Pre. Ecc̄. xviij. dicit̉. An te oratōeꝫ p̄paraaīam tuā. ⁊ noli eſſe quaſi hō qͥ tentat deū. vbi dicit glo.interlineal̓. qͣſi .ſ. tentās deū orat qd̓ docuit ſi nō facit qd̓iuſſit. ſꝫ hoc ꝑtinet ad p̄ſumptionē que opponit̉ ſpei. ergovidet̉ ꝙ tentatio dei ſit peccatū oppoſitum ſpei. ¶ Pre.Sper illud p̄s. Et tentauerūt in cordibꝰ ſuis. dicit glo. ꝙtentare deū eſt doloſe poſtulare. vt in verbis ſit ſimplicitas cū ſit in corde malicia. ſed dolus opponit̉ virtuti ꝟitatis. ergo tentatio dei non opponit̉ religioni. ſed ꝟitati. ¶Sed ꝯͣ eſt ꝙ ſicut ex predicta glo. habet̉. Tētarꝰ deū eſt inordinate poſtulare. ſed debito modo poſtulare eſt actꝰ religionis vt ſupra habitū eſt: ergo tentare deū eſt peccatumreligioni oppoſitū. ¶ Re. dd̓ ꝙ ſicut ex ſupra dictis ptꝫ.finis religiōis eſt deo reuerentiā exhibere. vū oīa illa q̄ directe ꝑtinent ad irreuerentiā dei religioni opponunt̉. manifeſtū eſt aūt ꝙ tentare aliquē ad irreuerentiā eius pertinet. nullus enī preſumit tentare eū de cuius excellētia certus eſt. Un̄ manifeſtū eſt ꝙ tētare deū eſt peccatū religiōioppoſitū. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ ſicut ſupra dictū eſt. ad religionē ꝑtinet ꝓteſtari fidē per aliqua ſigna ad diuinā reuerentiā ꝑtinētia. ⁊ iō ad irreligioſitatē ꝑtinet ꝙ ex incertitudine fidei hō aliqua faciat que ad diuinā irreuerentiāꝑtinēt. cuius eſt tentare deū. ⁊ iō eſt irreligioſitatis ſpēs¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ ille qui an̄ orationē aīam ſuam non preparat dimittēdo ſi quid aduerſum aliquē habet. vl̓ aliasad deuotōꝫ ſe nō diſponēdo. non facit qd̓ in ſe eſt vt exaudiatur a deo. ⁊ iō quaſi interpretatiue tentat deū. ⁊ qͣꝫuishmōi interpretatiua tentatio videat̉ ex preſūptioneˢ ſeu indiſcretione ꝓuenire. tn̄ hoc ip̄m ad irreuerentiā dei ꝑtinꝫvt hō preſumptuoſe ⁊ ſine debita diligentia ſe habeat inhis q̄ ad deū pertinent. dicit̉. enī. i. Pet̄. v. Humiliamīſub potēti manu dei. Et. ij. ad Timo. ij. Sollicite cura teip̄m ꝓbabilem exhibere deo. vnde hmōi tentatio irreligioſitatis ſpecies eſt. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ in comparatione addeū qui nouit cordis abſcondita. non dicitur aliquis doloſe poſt ulare. ſed ꝑ reſpectum ad hoīes. vn̄ dolus per accidens ſe habet ad tentationē dei ⁊ ꝓpter hoc non oportet
ꝙ tentatio dei directe opponatur veritati dei.Ad quartuꝫ ſic procedit̉.Uidetur ꝙ tentatio dei ſit grauius peccatū qͣꝫ ſuꝑſtitio.Maior enī pena ꝓ maiori peccato infertur. ſed grauius ēpunitū in iudeis peccatū tentationis dei qͣꝫ pctm̄ idolatriequod tn̄ eſt precipuū inter ſuꝑſtitiones qꝛ pro pctō idolatrie interfecti ſunt ex eis vigintitria milia hoīum. vt legit̉Exo. xxxij. ꝓ peccato aūt tētatōis oēs vniuerſalit̓ in deſerto perierunt terraꝫ ꝓmiſſionis nō intrantes. ẜm illud p̄sTentauerūt me patres veſtri. ⁊ poſtea ſubdit̉. quibꝰ iuraui infira mea ſi introibunt in requiem meaꝫ. ergo tentaredeum eſt grauius peccatū qͣꝫ ſuꝑſtitio. ¶ Pre. Tanto aliquod peccatū videt̉ eſſe grauius quātomagis virtuti opponitur. ſed irreligioſitas cuiꝰ ſpēs eſt tentatio dei magisopponit̉ virtuti religionis qͣꝫ ſuꝑſtitio que habet aliquaꝫſil̓iudinem cū ipſa. ergo tentatio dei eſt grauius peccatūqͣꝫ ſuꝑſtitio. ¶ Pre. Maius peccatū videt̉ eſſe irreuerēter ſe habere ad parentes qͣꝫ reuerentiā parentibus debitam alijs exhibere. ſed deus eſt honorandus a nobis ſicutoīm pater. vt dicit̉ Ma lach .i. ergo maius peccatū eſſe videtur tentatio dei per quā irreuerenter nos habemus addeum qͣꝫ idolatria per quā reuerētia deo debita exhibeturcreature. ¶ Sed ꝯͣ eſt quod ſuper illud Deutr. xviij. Cūreꝑti fuerint apud te ⁊c̄. dicit glo. Lex errorem ⁊ idolatriāmaxime deteſtatur. maximū enī eſt ſcelus honorē creatoris impendere creature ¶ Re. dd̓m ꝙ in peccatis q̄ religioni aduerſantur. tanto aliqd̓ grauius. eſt quantomagisdiuine reuerentie aduerſatur. cui quidē minus aduerſat̉ꝙ aliquis de diuina excellentia dubitet. qͣꝫ ꝙ ꝯͣriū per certitudinē ſentiat. ſicut enī magis eſt infidelis qui in erroreconfirmatus eſt qͣꝫ qui de veritate dubitat. ita etiā magiscontra dei reuerentiā agit qui ſuo facto ꝓteſtatur errorēcontra diuinā excellentiā qͣꝫ qui ꝓteſtatur dubitationemſuꝑſtitioſus aūt ꝓteſtatur errore. vt ex dictis ptꝫ. ille aūtqui tentat deum verbis vel factis ꝓteſtatur dubitationeꝫde diuina excellentia. vt dictū eſt. ⁊ ideo grauius eſt peccatum ſuꝑſtitionis qͣꝫ peccatū tentationis dei. ¶Ad. i. eigo dicendum ꝙ peccatuꝫ idolatrie non fuit punitumʸ illapena quaſi ſufficienti. ſed in poſterū pro illo peccato grauior pena reſeruabatur. d̓r enī Exod̓. xxxij. Ego aūt in dievltionis viſitabo hoc peccatū eoꝝ. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ ſuperſtitio habet ſimilitudinē cum religione quantū ad materialēactum quē exhibet ſicut religio. ſed quantū ad finem pluſcontrariat̉ ei qͣꝫ tentatio dei. quia plus pertinet ad diuināirreuerentiam vt dictū eſt. ¶ Ad. iij. dd̓ de ratione dīneexcellētie eſt ꝙ ſit ſingularis ⁊ incōmutabilis. ⁊ iō idē eſtcontra diuinā reuerentiam agereˡ aliquid. vt diuinā reuerentiam alteri cōmunicare. Non eſt aūt ſimilis ratio dehonore parentum qui pōt ſine culpa alijs cōicari.Queſtio. LXXXXVIII.Einde ꝯſiderandūeſt deperiurio. Et circa hoc queruntur quattuor. primo vtrū falſitas requiratur ad periurium. ſcd̓o vtrū ꝑiuriū ſit ſemꝑ peccatū. tertio vtrū ſit peccatum mortale. quarto vtrum peccet ille qui iniungit iuramentum periuro..Ad primuꝫ ſic procedit.Uidetur ꝙ falſitas eius quod in iuramēto confirmaturnon requiratur ad ꝑiuriū. Un̄ enī ſupradictum eſt. ſicut