QueſtioIXXXXVII

euangelicis deſignatur: hoc ē vt ſubſidij ſecularis adminicula non requirat: fideiqꝫ totus inherens putet qͦ minꝰiſta reqͥret magis poſſe ſuppetere. Et beata Agatha dixitMedicinā corporalē corpori meo nunqͣꝫ exhibui: ſed habeo dn̄m Ieſum xp̄m qui ſolo ſermone reſtaurat vniuerſa. ſed dei tentatio non conſiſtit in eo quod ad perfectiōe:pertinet. ergo tentatio nō conſiſtit in huiꝰ factis in quibꝰexpectatur ſolū dei auxiliū ¶ Sꝫ contra eſt qd̓ Aug. dic̄xx. contra Fauſtum: ꝙ chriſtus qui palā dicendo ⁊ arguendo ⁊ tn̄ inimicoꝝ rabiē valere in ſe aliqͥd nō ſinendo d̓demr̄abat poteſtatē: id ē tn̄ fugiendo ⁊ latēdo hoīs inſtruebat infirmitatē. ne deū tentare audeat qn̄ habet qd̓ faciat vel qd̓ cauere oportꝫ euadat: ex quo videtur in hoc deitentationē ꝯſiſtere: qn̄ pretermittit hō facere quod poteſtad pericula euadenda. reſpiciēs ſolū ad auxiliū diuinū ¶Reſpōſio. dicendū ꝙ tentare ē ꝓprie experimentū ſumere de eo qui tentatur. Sumimus aūt experimentū d̓ aliquo ⁊ verbis ⁊ factis. Uerbis quidē vt experiam an ſciatquod querimus: vel poſſit aūt velit illud implere. Factiſaūt cū per ea que facimus exploramus alterius prudentiā vel voluntatē vel poteſtatē. Utrūqꝫ aūt horū contīgitdupliciter. Uno quidē mō aꝑte. ſicut cum quis tentatorēſe profitetur. ſicut Samſon Iudicꝭ. xiiij. propoſuit philiſteis ꝓblema ad eos tentandū. Alio vero modo inſidioſeet occulte: ſicut phariſei tentauerunt xp̄m. vt legit̉ Mat.xx. Rurſus qn̄qꝫ quidē expreſſe: puta cū quis dicto vl̓ facto intendit experimentū ſumere de aliquo. qn̄qꝫ vero interpretatiue: qn̄ .ſ. ⁊ ſi hoc non intendat vt experimentuꝫſumat: id tn̄ agit vel dicit quod ad nihil aliud videtur ordinabile niſi ad experimentū ſumendū. Sic ergo hō tentat deū qn̄qꝫ verbis qn̄qꝫ factis. Uerbis quidē deo colloquimur orando: vnde in ſua petitōe expreſſe aliquis deūtentat qn̄ ea intentione aliquid a deo poſtulat vt exploretdei ſcīam poteſtatē vel voluntatē. Factis aūt expreſſe aliquis deū tentat qn̄ per ea que facit intendit experimentūſumere diuine ptātis ſiue pietatis atqꝫ ſcīe. Sed qͣſi interpretatiue deū tentat qui et ſi nō intendit experimentū dedeo ſumere. aliquid tn̄ in hoc petit vl̓ facit quod ad nihilaliud eſt vtile niſi ad probandā dei ptātē vel bonitatē vl̓cognitionē: ſicut cū quis equū currere facit vt euadat hoſtes: hoc non eſt experimentū d̓ equo ſumere. ſed ſi equūcurrere facit abſqꝫ aliqua vtilitate. hoc nihil aliud eſſe videtur qͣꝫ experimetū ſumere de equi velocitate: ⁊ idē ē inoībus alijs rebus. qn̄ ergo propter aliquam neceſſitateꝫſeu vtilitatē cōmittit ſe aliquis diuino auxilio in ſuis petitionibus vel factis: hoc non eſt deum tentare: d̓r .n. ij.ꝑalipo. xx. Cū ignoramus quid agere debeamus: hoc ſolum habemus reſidui vt oculos noſtros dirigamus adte. qn̄ vero hoc agitur abſqꝫ vtilitate ⁊ neceſſitate. hoc eſtinterpretatiue tentare deū. Unde ſuper illud Deutr. vi.Non tentabis dn̄m deū tuū: dicit glo. Deū tentat qͥ habens quod faciat ſine ratione cōmittit ſe peciculo experiens vtrū poſſit liberari a deo ¶ Ad primū ergo dd̓ ꝙ hoec̄ quādoqꝫ factis tētatur vtrū poſſit vl̓ ſciat vl̓ velit hiꝰfactis auxiliū vl̓ impedimētū preſtare ¶ Ad ſecundū dd̓ꝙ ſancti ſuis precibus miracula facienteſ ex aliqua neceſſitate vel vtilitate mouentur ad petendū diuine poteſtatis effectū ¶ Ad terciū dd̓ ꝙ p̄dicatores regni dei ex magna neceſſitate ⁊ vtilitate ſubſidia tꝑalia pretermittuntvt verbo dei expeditiꝰ vacent. ⁊ ideo ſi ſoli dei innitātur:non ex hoc tentant deū: ſed ſi abſqꝫ vtilitate vel neceſſitate humana ſubſidia deſererēt tentarēt deū. Unde aug.

dicit. xx. contra Fauſtū ꝙ paulus non fugit quaſi nō credendo in deū: ſed ne deū tentaret ſi fugere voluiſſet cumſic fugere potuiſſet. beata vero Agatha experta erat ergaſe diuinā beniuolentiā: vt vel infirmitates non pateret̉pro quibus corporali medicina indigeret: vel ſtatim ſentiret diuine ſanationis effectumAd ſecundū ſic procedit̉Uidetur ꝙ tentare deū non ſit peccatū. Deus eniꝫ nonprecepit aliqd̓ peccatū. precepit aūt vt hoīes eū probentquod eſt eū tentare: dicitur enī malach. iij. Inſerte oēmdecimā in horreū meū vt ſit cibus in domo mea: et probate me ſuper hoc dicit dominus. ſi non aperuero vobichataractas celi. ergo videtur ꝙ tentare deū nō ſit peccatū ¶ Preterea Sicut aliquis tentatur ex hoc ꝙ experientia ſumatur de ſcientia vel potentia eius. ita etiā de bonitate ⁊ voluntate ipſius: ſed licitū eſt ꝙ aliquis experimentū ſumat diuine bonitatis ſiue ec̄ voluntatis. dicit̉enī p̄s. xxxiij. Guſtate ⁊ videte qm̄ ſuauis eſt dominusEt ad ro. xij. Probetis que ſit voluntas dei bona ⁊ beneplacens ⁊ perfecta. ergo tentare deū non eſt peccatūPreterea. Nullus vituperat̉ in ſcriptura ex eo ꝙ a pecca o ceſſat. ſed magis ſi peccatū cōmittit. vituperatur aūtAchaꝫ qui domino dicente Pete tibi ſignū a domīo deotuo. reſpōdit: non petā ⁊ non tentabo dominū. ⁊ dictū eſtei. Nunquid parū eſt vobis moleſtos eſſe hoībꝰ: qꝛ moleſti eſtis ⁊ deo meo vt videtur Iſa. vij. De abrahā aūtlegitur Gene. xv. ꝙ dixit ad dominū. Unde ſcire poſſuꝫꝙ poſſeſſurus ſimeā .ſ. terrā repromiſſam a deo. Sil̓retiā Gedeonſignū a deo petijt d̓ victoria repromiſſa. vtlegitur iud̓. vi. qui tn̄ ex hoc non reprehendūtur. ergo tentare deū non eſt peccatū ¶ Sꝫ contra eſt quod prohibet̉in lege dei. Dicitur enī deutr. vi. Non tentabis dominūdeū tuū ¶ Reſponſio. dicendū ꝙ ſicut ſupra dictū eſt. tētare eſt experimentū ſumere. nullus aūt experimentū ſumit de eo de quo eſt certus. ⁊ ideo oīs tentatio ex aliquaignorantia vel dubitatione procedit vel eius qͦ tentat. ſicut cum quis experimentū de aliqua re ſumit vt eiꝰ qualitatē cognoſcat. ſiue alioꝝ ſicut cū quis experimentū dealiquo ſumit vt alijs oſtendat: per quē modū deus dicit̉nos tentare. Ignorare aūt vel dubitare de his que pertinent ad dei perfectionē eſt peccatū. vnde manifeſtū eſt ꝙtentare deū ad hoc ꝙ ipſe tentans cognoſcat dei virtuteeſt peccatū. Si qͥs aūt ad hoc experimentū ſumat ad eoꝝq̄ ad diuinā perfectionē pertinent nō vt ipſe cognoſcat: ſꝫvt alijs demonſtret. hoc nō eſt tentare deū cū ſubſit iuſtaneceſſitas ſeu pia vtilitas. ⁊ alia q̄ ad hoc concurrere debent. Sic enī apl̓i petiuerunt a domino vt in noīe Ieſuchriſti fierent ſigna. vt dicitur Act. iiij: ad hoc .ſ. ꝙ virtꝰchriſti infidelibus manife ſtaretur. ¶ Ad primū ergo dicendū ꝙ ſolutio decimaꝝ erat in lege precepta vt ſuprahabituꝫ eſt. vnde habebat neceſſitatē ex obligatione precepti ⁊ vtilitateꝫ que ibi dicitur vt ſit cibus in domo meavnde ſoluendo decimas non tentabunt deū. Qd̓ autemibidē ſubditur. ⁊ probate. nō eſt intelligēdū cāliter qͣi mead hoc ſoluere deberent decimas. vt probarent ſi deuseis non aperiat catharactas celi. ſed cōſecutiue: qꝛ .ſ. ſi decimas ſoluerent experimento probaturi erant beneficiaque eis deus conferret. ¶ Ad ſecunduꝫ dicendum ꝙ duplex eſt cognitio diuine bonitatis vel voluntatis. Una qͦdem ſpeculatiua. ⁊ quantum ad hanc non licet dubitarenec probare vtrum dei voluntas ſit bona vel vtrum deꝰ