Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioLX XXXVIII

vnde et ſi quis preſagium futuroꝝ euentuum conſideretex ſua cauſa: non erit illicitum: ſicut ſi ſeruus timeat flagella iudicis videns iram domini ſui. ſimile etiam eſſepoſſet ſi quis timeret nocumentum alicui puero ex oculofaſcinante: de quo dictū eſt in primo libro. ſic aūt non eſtin hmōi obſeruationibꝰ. Ad ſcd̓m dicendū hoc aprincipio in iſtis obſeruationibꝰ aliquid veri hoīes experri ſunt. hoc accidit caſu. ſed poſtmodum cum hoīes incipiunt ſuum aīm hmōi obſeruantijs implicare: multa ſcd̓mhmōi obſeruationes eueniunt deceptioneꝫ demonumvt in his obſeruationibꝰ hoīes implicati curioſiores fiātet ſe magis inferant multiplicibꝰ laqueis ꝑnitioſi errorisvt Aug. dicit in. ij. de doctriua xp̄iana. Ad tertiū dicēdum in populo iudeoꝝ ex quo xp̄s erat naſciturus:ſolum dicta ſed etiā facta fuerunt prophetica vt Aug. dicit contra Fauſtum. licitum eſt illa facta aſſumere adnoſtram inſtructionem: ſicut ſignis diuinitus datis nonaūt omnia que aguntur diuinam ꝓuidentiā ſic ordinātur vti ſint futura ſigna. vnde ratio non ſequitur.Ad quartuꝫ ſic procedit̉.Uidetur ſuſpendere diuina verba ad collum non ſit illicitum. Non enim diuina verba minoris ſunt efficaciecum ſcribunt̉ qͣꝫ cum ꝓferuntur. ſed licet aliqua ſacra verba dicere ad aliquos effectus. puta ad ſanandū infirmosſicut pater noſter: vel aue maria: vel qualitercunqꝫ nomēdn̄i inuocetur: ẜm illud. Mar. vlti. in noīe meo demōiaeijcient: linguis loquentur nouis: ſerpentes tollent. ergovidetur licitū ſit aliqua ſacra ſcripta collo ſuſpēdere inremediuꝫ infirmitatis vel cuiuſcunqꝫ nocumenti Preterea. Uerba ſacra non minus operantur in corporibushoīm qͣꝫ in corꝑibꝰ ſerpentū alioꝝ animaliū. ſed incantatioues quandā efficaciaꝫ hn̄t ad reprimendū ſerpentesvel ad ſanandum quedaꝫ alia animalia. vn̄ dicit̉ in pſal.Sicut aſpidis ſurde obturantis aures ſuas que exaudiet vocē incantantiū venenifici incantantis ſapienter. ergo licꝫ ſuſpendere ſacra verba ad remediū hominūPreterea. Uerbum dei non eſt minoris ſanctitatis qͣꝫreliquie ſanctorum. vnde Aug. dicit non minus ē verbum dei qͣꝫ corpus xp̄i. ſed reliquias ſcōꝝ licꝫ homini collo ſuſpendere vel qualitercūqꝫ portare ad ſuam protectionem. ergo pari ratione licet homini verbo vel ſcripto verba ſacre ſcripture ad ſuam cautelā aſſumere Sed ꝯͣ eſtqd̓ Chryſo. dic̄ ſuꝑ Math̓. Quidaꝫ aliquā ꝑteꝫ euāgelijſcriptam circa collū portant. ſed nonne quotidie euāgelium in eccleſia legitur auditur ab omnibꝰ. cui ergo inauribꝰ poſita euangelia nihil proſunt. quō pn̄t eum circacollū ſuſpenſa ſaluare. deinde vbi eſt virtus euangelij infiguris litterarū an in intellectu ſenſuū: ſi in figuris: benecirca collum ſuſpendiſ. ſi in intellectu. ergo melius in corde poſita ꝓſunt qͣꝫ circa collū ſuſpenſa Rn̄deo dicend̓ in omnibꝰ incantationibꝰ vel ſcripturis ſuſpenſis duocauenda videntur. primo quideꝫ quid ſit qd̓ ꝓferturⁱ velſcribitur: qꝛ ſi eſt aliquid ad inuocationes demonū pertinens. manifeſte eſt ſuꝑſtitioſum illicitū. ſimiliter etiaꝫvidet̉ eſſe cauendum ſi cōtineat ignota noīa: ne ſub illisaliqd̓ illicitū lateat. Un̄ Chryſo. dic̄ ſuꝑ Math. phariſeoꝝ magnificantiū fimbrias ſuas exemplo: nunc multi aliqua noīa hebraica angeloꝝ confingunt ſcribunt etalligant: non intelligentibꝰ metuenda vident̉. Eſt etiācauendū ne aliquid falſitatis contineat: qꝛ ſic eius effectnon poſſet expectari a deo qui non eſt teſtis falſitatis De-

inde cauenduꝫ eſt ſcd̓o: ne verbis ſacris contineant̉ aliqua vana puta aliqui caracteres inſcripti p̄ter ſignū crucis: aut ſi ſpes habeat̉ in modo ſcribendi aūt ligādi aut inquacunqꝫ hmōi vanitate ad diuinā reuerentiamtineat: qꝛ hoc iudicaret̉ ſuꝑſticioſum. al̓ aūt eſt licitū. Un̄in decretis d̓r. xxvi. q. vi. c. Non liceat xp̄ianis ⁊cͣ. nec incollectionibꝰ herbarū medicinales ſunt aliquas obſeruationes aut incantationes licet attendere niſi tm̄ ſymbolo diuino aūt dn̄ica oratione: vt tm̄ creator deꝰ oīmhonoret̉. Ad primum ergo dicendū etiā ꝓferre diuina verba. aut inuocare diuinū nomen: ſi reſpectus habeatur ſolū ad dei reuerentiā a qua expectatur effectus: licitūerit. ſi vero habeatur reſpectꝰ ad aliquid aliud vane obſeruatū illicitū erit. Ad ſecundū dicendum etiaꝫ in incantationibus ſerpentū vel quorūcunqꝫ animalium ſi reſpectꝰ habeat̉ ſolum ad verba ſacra ad virtutē diuinam:non erit illicitū. ſed plerūqꝫ tales incantationes hn̄t illicitas obſeruantias. demones ſortiuntur effectum.cipue in ſerpentibꝰ: qꝛ ſerpens fuit primū demonis inſtrumentū ad decipiendū. Un̄ dicit glo. ibidem notandum:qꝛ non laudatur a ſcriptura ſimilitudo vt pꝫ de iniquo iudice qui rogantem viduam vix audiuit. Ad tertiumdicendum eadē etiā eſt de portatione reliquiaꝝ: qꝛ ſiportentur ex fiducia dei ſcōꝝ quoꝝ ſunt reliquie: eritillicituꝫ. ſi aūt circa hoc attenderetur aliquid aliud vanūputa vas eſſet triangular̄. aut aliquid aliud hmōi qd̓non ꝑtineret ad reuerentiā dei ſanctorū eſſet ſuꝑſticioſum illicitum. Ad quartuꝫ dicendū Chryſo. loquitur qn̄ reſpectus habet̉ magis ad figuras ſcriptas qͣꝫ adverborum intellectum Queſtio. XCVIIIEinde ꝯſiderandūeſt de vitijs religioni oppoſitis religionisdefectum que manifeſtam hn̄t contrarietatēad religionem. vnde ſub irreligioſitate continentur. hmōiautem ſunt ea que pertinent ad contemptum ſiue ad irreuerentiam dei et rerum ſacrarum Primo ergo conſiderandum eſt de vitijs que pertinent ad irreuerentiam dei. Secundo de his qui pertinent ad irreuerentiam ſacrarum rerum. Circa primum conſiderandum occurrit detemptatione qua deus temptatur de perinrio in quo nomen dei irreuerenter aſſumitur. Circa primum querūtur quatuor. Primo in qua conſiſtit dei tēptatio. Secundo vtrum ſit peccatum. Tertio cui virtuti opponaturQuarto de comparatione eius ad alia vicia.Ad primū ſic procediturUidetur temptatio dei non conſiſtat in aliquibꝰ factisin quibus ſolius diuine poteſtatis expectatur effectus. ſicut enim deus temptatur ab homine: ita etiam homoptatur et a deo et ab homine et a demone: ſed non qualitercunqꝫ temptatur homo expectatur aliquis effectus poteſtatis ipſius. ergo etiam neqꝫ per hoc deus temptatur expectatur ſolus effectus poteſtatis ipſius. Preterea. Omnes illi qui per inuocationē diuini nominis miracula operantur expectant aliquem eſſectum ſolius diuine poteſtatis. ſi ergo in factis huiuſmodi conſiſteret diuina temptatio: quicunqꝫ miracula facerent deum temptarent Preterea. Ad ꝑfectionem hoīs ꝑtinere videt̉vt p̄termiſſis hūanis auxilijs in ſolo deo ſpem ponat. vn̄Ambro. ſuꝑ illud. Luc̄. ix. Nihil tuleritis in via ⁊cͣ. dicitQualis debeat eſſe qui angelizat regnū dei: preceptis