LXXXXVIQueſtio

non ſolum eſt peccatum propter hoc ꝙ ipſi futura cognoſcant ſed propter ſocietatem cum eis initam que etiam inpropoſito non habet locum.Ad ſecundū ſic proceditUidet̉ ꝙ obſeruationes ordinate ad corpoꝝ immutationem puta ad ſanitatē vel ad aliquid hmoi non ſint illicite. Licitum .n. eſt vti naturalibꝰ virtutibꝰ corpoꝝ ad proprios effectus inducendos. res aūt naturales hn̄t quaſdāvirtutes occultas quaꝝ rō ab homine aſſignari non pōt:ſicut ꝙ adamas trahit ferrum. ⁊ multa alia q̄ Augꝰ enumerat. xxi. de ciui. dei. ergo videt̉ ꝙ vti hmōi rebꝰ ad corpora immutanda non ſit illicitū. ¶ Preterea. Sicut corpora naturalia ſubduntur corporibꝰ celeſtibꝰ: ita etiā corpora artificialia. ſed corꝑa naturalia ſortiunt̉ quaſdā virtutes occultas ſpēm conſequentes ex impreſſione celeſtium corporuꝫ. ergo ⁊ corꝑa artificialia. puta imagines ſortiunt̉ aliquam virtutē occultaꝫ a corporibus/ celeſtibꝰ adaliquos effectus cauſandos. ergo vti eis ⁊ alijs hmōi nōeſt illicitum. ¶ Preterea Demones etiam pn̄t multiplꝰciter corꝑa tranſmutare vt dic̄ Augꝰ. iij. de trini. ſed eorūvirtus a deo eſt. ergo licet vti eoꝝ virtute ad aliqͣs hmōiimmutationes faciendas. Sꝫ ꝯͣ eſt qd̓ Angꝰ dic̄ in. ij. dedoc. xp̄iana ꝙ ad ſuꝑſtitionē ꝑtinent volumina magic apartiū ⁊ ligature ⁊ remedia q̄ medicoꝝ quoqꝫ diſciplīa cōdemnat. ſiue in precantationibꝰ: ſiue in quibuſdam notisquas caracteres vocant: ſiue in quibuſcunqꝫ rebꝰ ſuſpendendis atqꝫ ſignandis. ¶ Rn̄ſio dicendū ꝙ in his q̄ fiūtad aliquos effectus ꝑticulares inducēdos conſiderandūeſt vtrum naturaliter videant̉ poſſe tales effectꝰ cauſare.ſic em̄ non erit illicitū. licet .n. cauſas naturales adhiberead proprios effectus. dum autē aliter non videant̉ poſſetales effectus cauſare. conſequens eſt ꝙ nec adhibeanturad hos effectus cauſandos tanqͣꝫ cauſe. ſed ſolum quaſi ſigna. ⁊ ſic ꝑtinent ad pacta ſignificationum cū demonibꝰinita. vn̄ Aug. dic̄. xxi. de ciui. dei. Alliciunt̉ demones ꝑcreaturas qͣs non ipſi ſed deus condidit. delectationibuspro ſua diuerſitate diuerſis: non vt animalia cibis: ſꝫ vtſpūs ſignis. q̄ cuiuſqꝫ delectationi congruunt per variagenera lapidū: herbaꝝ: lignoꝝ: animaliū: carminū rituū.¶ Ad primū ergo dicenduꝫ ꝙ ſi ſimpliciter adhibeanturres naturales ad aliquos effecꝰ producēdos ad quos putantur naturalē habere virtuteꝫ nō eſt ſuperſticioſum velillicituꝫ. Si vero adiungant̉ vel caracteres aliqui: vel aliqͣnomina: vel alie quecunqꝫ varie obſeruationes q̄ manifeſtum eſt naturaliter efficaciā non habere: erit ſuperſticioſum ⁊ illicitū. ¶ Ad ſcd̓m dicendū ꝙ virtutes naturalescorꝑm naturalin̄ conſequunt̉ eorū formas ſubſtantialesquas ſortiuntur ex impreſſione celeſtiū corpoꝝ. ⁊ ideo exeorundē impreſſione ſortiunt̉ quaſdaꝫ virtutes actiuas:ſed corꝑm artificialiū forme ꝓcedunt ex conceptione artificis: ⁊ cum nihil aliud qͣꝫ cōpoſitio ordo ⁊ figura: vt dicitur in primo phyſicoꝝ nō pn̄t habere naturaleꝫ virtutemad agendū. ⁊ inde eſt ꝙ ex impreſſione celeſtiū corporumnullā virtutē ſortiunt̉ inquantū ſunt artificialia: ſed ſoluꝫẜm materiam naturaleꝫ. Falſum ergo qd̓ Porphirio videbat̉: vt Aug. dic̄ in. x. de ciui. dei. herbis ⁊ lapidibus etanimantibꝰ ⁊ ſonis certis quibuſdā ac vocibꝰ ⁊ figurationibꝰ atqꝫ figmentis quibuſdā ⁊ obſeruatis in celi conuerſione motibꝰ ſiderū. fabricari in terra ab hoībꝰ poteſtatesidoneas ſideꝝ varijs effectibꝰ exequendas: quaſi effectusmagicaꝝ artiū ex virtute celeſtiū corꝑm ꝓuenirent. ſed ſic̄

Augꝰ ibidē ſubdit Totū hoc ad demones ꝑtinet ludificatores animaꝝ ſibi ſubditaꝝ. vn̄ etiam imagines qͣs aſtronomicas vocāt: ex oꝑatione demonuꝫ hn̄t effectum. cuiꝰſignum eſt ꝙ neceſſe eſt eis inſcribi quoſdam ceracteres qͥnaturaliter ad nihil operantur non .n. eſt figura actionisnaturalis principium. Sed in hoc diſtant a ſtronomiceimagines a nigromanticis: ꝙ in nigromanticis fiunt expreſſe inuocationes ⁊ preſtigia quedam. vnde pertinentad expreſſa pacta cum demonibꝰ inita: ſed in alijs imaginibꝰ ſunt quedam tacita pacta per figurarum ſeu caracterum quedam ſigna. ¶ Ad tertium ergo dicenduꝫ ꝙ addominiū diuine maieſtatiſ pertinet cui demones ſubſuntvt eis vtatur deus ad quocundqꝫ voluerit. ſed homininō eſt poteſtas ſuper demones cōmiſſa vt eis licite poſſitvti ad quodcunqꝫ voluerit: ſed eſt ei contra demones bellum iudictum. vnde nullo modo licet homini demonumauxilio vti per pacta tacita vel expreſſa.Ad tertiū ſic proceditur.Uidetur ꝙ obſeruationes que ordinant̉ ad precognoſcēdum aliqua fortunia vel infortunia non ſint illicite. Inter alia enim infortunia hominuꝫ ſunt etiam infirmitatesſed infirmitates in hominibꝰ quedam ſigna precedunt q̄eniam a medicis obſeruantur. ergo obſeruare hmōi ſignificationes non videtur eſſe illicitum. ¶ Preterea Irratōnale eſt negare illud qd̓ quaſi cōmuniter omnes experiūtur. ſed quaſi omnes experiuntur ꝙ aliqua tempora vl̓ loca vel verba audita vel occurſus hominum ſiue animaliūſiue diſtorti aut inordinati actus aliqd̓ preſtigium habētboni vel mali futuri. ergo obſeruare iſta nō videtur eſſe illicitum. ¶ Preterea Actus hominū ⁊ euentus ex diuinaprouidentia diſponunt̉ ẜm ordinem quendam. ad queꝫpertinere videt̉ ꝙ precedentia ſunt ſubſequentiuꝫ ſigna.vnde ea que antiquis patribꝰ contigerunt: ſigna ſunt eorum que in nobis complentur: vt patꝫ per apoſtolum .i.ad Coꝝ. x. Obſeruare autem ordinem ex diuina prouidētia procedentem non eſt illicitum. ergo obſeruare hmōiſt preſagia non videtur eſſe illicitū. Sed contra eſt ꝙ Aug.dicit in. ij. de doctrina xp̄iana ꝙ ad pacta cum demonibꝰinita pertinent milia inaniuꝫ obſeruationum. puta ſi mēbrum aliqd̓ ſalierit. ſi iunctim ambulantibꝰ amicis lapisaut canis aut puer medius interuenerit: limen calcare cūante domum ſuam aliquis tranſit. redire ad lectuꝫ ſi quiscum ſe calciat ſternutauerit. redire domum ſi procedensoffenderit: cum veſtis a ſoricibꝰ roditur: plus timere ſuꝑſticiones mali futuri qͣꝫ preſens damnum dolere. ¶ Reſponſio dicendum ꝙ homines hmōi obſeruationes attendunt non vt quaſdam cauſas: ſed vt ſigna quedam futurorum euentuum bonorum vel maloꝝ. non obſeruant̉ aūtſicut ſigna deo tradita. cum non ſint introducta ex auctoritate diuina. ſed magis ex vanitate humana cooperantedemonum malicia qui nituntur animos hominuꝫ hmōivanitatibus implicare. et ideo manifeſtum eſt oēs hmōiobſeruationes eſſe ſuperſtitioſas ⁊ illicitas. ⁊ vident̉ eſſequedam reliquie idolatrie: ẜm quam obſeruabantur auguria et quidam dies fauſti vel infauſti: qd̓ quodammōpertinet ad diuinationem que fit per aſtra ẜm que diuerſificantur dies. videtur ergo ꝙ hmōi obſeruationes ſuntſine ratione et arte. vnde ſunt magis vane ⁊ ſuperſtitioſe¶ Ad primum ergo dicendum ꝙ infirmitatum cauſeprocedūt in nobis ex quibus aliqua ſigna procedunt futurorum morborum que licite a medicis obſeruantur.

¶