QueſtioLXXXXV

Tubdit quaſi rn̄ſionem. Nunquid non ppl̓us a deo ſuorequiret. viſionem pro viuis et mortuis? Fuerunt tamenin nouo teſtamento etiaꝫ aliqni prophete ſpiritum habentes qui multa de futuris enentibꝰ predixerunt.Ad tertiū ſic proceditur.Uidet̉ ꝙ non ſint determinate plures diuinationis ſpecies. Ubi enim eſt vna ratio peccandi non videntur plures eſſe peccati ſpecies: ſed in omni diuinatione ē vna rōpeccandi: qꝛ ſcꝫ vtitur aliquis pacto demonuꝫ ad cognoſcendum futura. ergo diuinationis non ſunt diuerſe ſpecies. ¶ Preterea Actus humanꝰ ſpeciem ſortitur ex finevt ſupra habitum eſt. ſed omnis diuinatio ordinatur advnum fineꝫ .ſ. ad prenunciationem futuroꝝ. ergo omnisdiuinatio eſt vnius ſpeciei. ¶ Preterea Signa non diuerſificant ſpeciem peccati. ſiue enī aliquis detrahat verbis vel ſcripto vel nutu eſt eadem ſpecies peccati: ſed diuinationes nō videntur differre niſi ẜm diuerſa ſigna exquibꝰ accipitur precognitio futuroꝝ. ergo non ſunt diuerſe diuinationis ſpecies. ¶ Sed contra eſt qd̓ Iſidorusin libro ethimologiaꝝ enumerat diuerſas ſpeciēs diuinationis. ¶ Rn̄ſio dicendum ꝙ ſicut dictum eſt: omnis diuinatio vtitur ad precognitionem futuri euentus aliquodemonum conſilio vel auxilio: qd̓ quidē vel expreſſe imploratur: vel preter intentionem hominis ſe occulte demon ingerit ad prenunciandum futura quedam que hominibus ſunt ignota: eis autem cognita per modos de qͦbus in primo dictum eſt. Demones autem expreſſe inuocati ſolent futura prenunciare multipliciter. Quandoqꝫquidem preſtigioſis quibuſdam apparitionibus ſe aſpectui ⁊ auditui hominum ingerentes ad prenunciandumfutura. ⁊ hec ſpecies vocatur preftigium: ex eo ꝙ oculi hominum preſtringuntur. quandoqꝫ autem per ſomnia. ethec vocatur diuinatio ſomnioruꝫ. quandoqꝫ vero ꝑ mortuorum aliquorum apparitionem vel locutionem. et hecſpecies vocatur nigromantia: quia vt dicit Iſidorus in libro etymologiaꝝ. nigron grece mortuus. manchia verodiuinatio nuncupatur: quia quibuſdaꝫ precantationibꝰadhibito ſanguine videntur ſuſcitati mortui diuinare: etad interrogata reſpondere. quandoqꝫ vero futura prenūciant per homines viuos: ſicut in arrepticijs patet. ⁊ heceſt diuinatio per phitōnes. ⁊ vt Iſidorus dicit phitonesa phitōne apolline ſunt dicti qui dicebatur eſſe auctor diuinandi. quandoqꝫ vero futura prenunciant per aliquasfiguras vel ſigna: que in rebus inanimatis apparent: quequideꝫ ſi appareant in aliquo corꝑe terreſtri. puta in ignevel ferro vel lapide polito vocatur geomantia: ſi auteꝫ inaqua idromantia. ſi autem in aere aeromantia. ſi autē inigne piromantia. ſi autem in viſceribus animalium īmolatorum in aris demonum. vocatur aruſpicium. Diuinatio autem que fit abſqꝫ expreſſa demonum inuocatione induo genera diuiditur. quorum primum eſt cum ad p̄noſcendum futura aliquid conſideramus in diſpoſitionibꝰaſiarum aliquarum rerum. et ſiquidem aliquis coneturfutura prenoſcere ex conſideratione ſitus et motus ſideꝝ.hoc pertinet ad aſtrologos qui et geneantici dicuntur ꝓpter natalium conſiderationes dierum. Si vero per motus vel voces auium ſeu quorumcunqꝫ animalium: ſiueper ſternutationes hominum vel membrorum ſaltus hocpertinet generaliter ad augurium: qd̓ dicit̉ a garritū auiūſicut auſpicium ab inſpectione auium. quorum primumpertinet ad aures. ſecundum ad oculos. in auribus enim

hmōi precipue conſiderari ſolent. Si vero hmōi conſideratio fiat circa verba hominum abſqꝫ intētioneⁱ dicta:que quis retorquet ad futuꝝ qd̓ vult prenoſcere. hoc vocatur omen. Et ſicut Ualerius maximus dicit. oīm obſeruatio aliqua contractu religioni annexa eſt. quoniaꝫ nonfortuito motu. ſed diuina ꝓuidentia conſtare credit̉ q̄ fecit: vt romanis deliberantibꝰ vtꝝ ad alium locum migrarent ſorte eo tꝑe centurio quidam exclamauit ſignifer ſtatue ſignum hic optime manebimꝰ. quam vocem auditapro omine acceperunt tranſeundi conſilium omittentes.Si aūt conſiderentur alique diſpoſitiones figuraꝝ in aliquibꝰ corporibꝰ viſui occurrentes: erit alia diuinationisſpecies. nam ex lineamentis manus conſideratis: diuinatio ſumpta cyromantia vocat̉: quaſi diuinatio manꝰ. cyros enī grece dicit̉ manus. diuinatio vero ex quibuſdaꝫſignis in ſpatula alicuius animalis apparentibus ſpatulamantia vocatur. Ad ſecundum autem diuinationis genus qd̓ eſt ſine expreſſa demonum inuocatione. pertinetdiuinatio que fit ex conſideratione eorū que eueniunt exquibuſdam que ab hominibus ſerio fiunt ad aliquid occultum inquirendum ſiue per protractionem punctorum quod pertinet ad artem geomantie: ſiue per conſiderationem figurarum que proueniunt ex plumbo liquefacto in aqua proiecto: ſiue ex quibuſdaꝫ cedulis ſcriptis vel non ſcriptis in occulto repoſitis dum conſiderātur quis quā accipiat: vel etiā ex feſtucis ī equalibꝰ propoſitis: quis maiorem vel minorem accipiat. vel etiam extaxillorum proiectione quis plura puncta proijciat: veletiam dum conſideratur quid aperienti librum occurratque omnia ſortiuꝫ nomen habent. Sic ergo patet triplexdiuinationis genus. quorum primum eſt per manifeſtaꝫdemonum inuocationeꝫ qḋ pertinet ad nigromanticos.Secundum aūt eſt per ſolam conſiderationem diſpoſitionis vel motus alterius rei: qd̓ pertinꝫ ad augures. tertium eſt dum facimus aliquid vt nobis manifeſtetur aliquid occultum qd̓ pertinet ad ſortes. ſub qualibet autemhorum multa continent̉ vt patet ex dictis. ¶ Ad primūergo dicendū ꝙ in omnibꝰ p̄dictis eſt eadem general̓ rōpeccandi: ſed nō eadeꝫ ſpecial̓. multo enī grauius eſt demones inuocare qͣꝫ aliqua facere quibꝰ dignū ſit vt ſe demones ingerant. ¶ Ad ſcd̓m dicendum ꝙ cognitio futurorum vel occultoꝝ eſt vltimꝰ finis ex quo ſumit̉ generalis rō diuinationis. diſtinguuntur auteꝫ diuerſe ſpēs ẜmpropria obiecta ſiue materias ꝓut .ſ. in diuerſis rebꝰ occultoꝝ cognitio conſiderat̉. ¶ Ad tertium dicendum ꝙres quas diuinantes attendunt conſiderantur ab eis noſicut ſigna quibꝰ exprimant qd̓ iam ſciunt ſicut accidit indemonſtratione: ſed ſicut principia cognoſcendi. manifeſtum eſt auteꝫ ꝙ diuerſitas principiorum diuerſificat ſpeciem etiam in ſcientijs demonſtratiuis.Ad quartum ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ diuinatio que ſit per inuocationes demonumnon ſit illicita. Chriſtus enī nihil illicitum cōmiſit: ẜm illud. j. Pe. ij. Qui peccatum non fecit ſed dn̄s a demōeinterrogauit: qd̓ tibi nomē eſt: qui rn̄dit. legio. multi enīſumus: vt habetur. Mar. v. ergo videtur ꝙ liceat a demonibꝰ aliquid occultum interrogare. ¶ Preterea. Scōꝝanime non fauent illicite interrogantibꝰ. ſꝫ Sauli interroganti de euētu futuri belli a muliere hn̄te ſpm̄ phitonisapparuit. Samuel. ⁊ ei futuꝝ euentū p̄dixit: vt legitur. jͣ.

P 5