QueſtioLXXXVIII
dicitur aliquis diſperiſare cibum familie. Similiterautem ille qui vouet̉ quodammodo ſibi ſtatuit legemobligans ſe ad aliquid quod eſt ẜm ſe ⁊ vt in pluribꝰ bonū. poteſt tn̄ ꝯtingere ꝙ in aliqͦ caſu ſit vel ſimplicit̓ malū. vel inuti le. vel maioris boni impeditiuuꝫ. qd̓ eſt ꝯtrarationē eius quod cadit ſub voto. vt ex p̄dictis patet. ⁊ iōneceſſe eſt ꝙ determinet̉ in tali caſu votū nō eſſe ſeruādūet ſiquidem abſolute determinet̉ aliqd̓ votū nō eſſe ſeruādum. dicit̉ eſſe diſpēſatio voti. ſi aūt per hoc qḋ ſeruādūerat aliquid aliud imponat̉. dicit̉ cōmutatio voti. vndeminus eſt votū cōmutare qͣꝫ in voto diſpēſare. vtrūqꝫ tamen in poteſtate eccleſie ꝯſiſtit. ¶ Ad .i. ergo dd̓ꝫ ꝙ animal quod īmolari poterat ex hocipſo ꝙ vouebat̉ ſanctuꝫreputabat̉. quaſi dīno cultui mācipatū. ⁊ hec erat ratio qͣre nō poterat cōmutari ſicut nec mō poſſꝫ aliqͥs rem quāvouit iam ꝯſecratā. puta calicē vel donū cōmutare ī melius vel in peius. aīal aūt quod nō poterat ſctīficari. quianō erat īmolaticiū redimi poterat ⁊ debebat ſicut ibideꝫlex dicit. ⁊ ita etiā nūc cōmutari pn̄t vota ſi ꝯſecratio noninterueniat. ¶Ad. ij. dd̓m. ꝙ ſicut ex iure naturali ⁊ p̄cepto dīno tenet̉ hō implere votū ita etiaꝫ tenet̉ ex eiſdemobedire ſuꝑioꝝ legi vel mādaio. ⁊ tn̄ cū diſpēſat̉ in aliqͣlege hūana. non fit vt legi hūane nō obediat̉. qd̓ eſt ꝯtralegē nature ⁊ mādatū dīnū. ſed fit vt hoc quod erat lex n̄ſit lex in hoc caſu. ita etiā auctoritate ſuꝑiorꝭ diſpēſantꝭ fitvt hoc qd̓ ꝯtinebat̉ ſub voto. nō ꝯtinebat̉ inquantū determinat̉ in hoc caſu hoc nō eſſe ꝯgruā materiā voti. ⁊ iō cūp̄latus eccleſie diſpēſat in voto. nō diſpēſat in p̄cepto iuris naturalis vel diuini. ſed determīat id qd̓ cadebat ſubobligatiōe deliberatiōis hūane. que nō potuit oīa circūſpicere. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ ad fidelitatē deo debitā nō pertinet ꝙ hō faciat id quod ad vitandū eſt malū. vel inutile.vel maioris boni impeditiuū. ad quod tendit voti diſpēſatio. ⁊ iō diſpēſatio voti nō eſt ꝯtra fidelitatē deo debitā.Ad vndecimū ſic ꝓceditUidet̉ ꝙ in voto ſolēni ꝯtinentie poſſit fieri diſpenſatio.vna enī ratio diſpēſandi in voto eſt ſi ſit impeditiuū melioris boni. ſicut dictū eſt. ſed votū ꝯtinētie etiā ſi ſit ſolenne poteſt eſſe impeditiuum melioris boni. nam bonumcōmune eſt diuinius qͣꝫ bonum vnius. poteſt autem perꝯtinētiam alicuiꝰ impediri bonū totius multitudīs putaſi qn̄ ꝑ ꝯtractū mr̄imonij aliquarū ꝑſonarū q̄ ꝯtinentiaꝫvouerint poſſet pax patrie ꝓcurari. ergo videt̉ ꝙ etiaꝫ inſolenni voto ꝯtinētie poſſit diſpēſari. ¶ Pre. Latria eſtnobilior ꝟtus qͣꝫ caſtitas. ſed ſi q̄s vouerit aliquē actū latrie. puta offerre deo ſacrificiū pōt in illo voto diſpēſariergo multomagis pōt diſpēſari in voto ꝯtinētie qd̓ eſt deactu caſtitatis. ¶ Pre. Sicut votū abſtinētie obſeruatūpōt ꝟgere in ꝑiculū ꝑſone. ita etiā obſeruatio voti ꝯtinētie. ſed in voto abſtinētie ſi ꝟgat in corꝑale ꝑiculū vouētis pōt fieri diſpēſatio. ergo pari ratione in voto ꝯtinētiepōt diſpēſari. ¶ Pre. Sicut ſub ꝓfeſſiōe religiōis ex qͣvotū ſolēnizat̉ ꝯtinet̉ votū cōtinētie ita etiā vorū pauꝑtatis ⁊ obediētie. ſed in voto pauꝑtatis ⁊ obediētie pōtdiſpēſari. ſicut patet in illis qͥ poſt ꝓfeſſionē ad ep̄atū aſſumūt̉. gͦ videt̉ ꝙ in ſolēni voto cōtinētie poſſit diſpēſari. ¶ Sed cōtra ē qd̓ d̓r Eccꝭ. xxvi. Oīs pōderatio nō ēdigna aīe cōtinētis. ¶ Pre. Extra de ſta. monach in fi.illius decretal̓. Cū ad monaſteriū. d̓r. Abdicatio ꝓprie tatis ſicut etiā cuſtodia caſtitatis a deo annexa eſt regulemonachali. vt cōtra eam nec ſummꝰ pontifex poſſit indul
gere. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ in ſolēni voto cōtinētie tria pn̄t cōſiderari. pͥª quidē materia voti .ſ. ipſa ꝯtinētia. 2ª perpetuitas voti .ſ. cum aliquis voto ſe aſtringit ad perpetuaꝫobſeruantiā ꝯtinentie. 3ꝰ ipſa ſolennitas voti. Dicūt ergo quidā ꝙ votum ſolene eſt indiſpenſabile ratiōe ipſiꝰꝯtinentie que nō recipit ꝯdignā recōpenſationē. vt patetex auctoritate inducta. Cuius rationē quidā aſſignāt. qꝛper continentiā homo triumphat de domeſtico inimico.vel quia per continentiā homo ꝑfecte ꝯformat̉ chriſto ẜꝫpuritatē anime ⁊ corꝑis. ſed hoc nō videt̉ efficacit̉ dici.qꝛ bona anime vtpote contemplatio ⁊ oratio ſunt multameliora bonis corꝑis. ⁊ magis nos deo ꝯformāt. ⁊ tamēpoteſt diſpenſari in voto oratiōis vel ꝯtemplatiōis. vn̄non videt̉ eſſe ratio quare nō poſſit diſpenſari in voto cōtinētie ſi reſpiciat̉ abſolute ad ipſam ꝯtinentie dignitatēpreſertim cū apl̓s. i. ad Corinth. vij. ad ꝯtinentiā inducat ꝓpter ꝯtemplationē. dicens ꝙ mulier innupta cogitat que dei ſunt. finis aūt potior eſt his que ſunt ad finē.Et ideo alij rationē huius aſſignāt ex perpetuitate ⁊ vniuerſalitate huius voti. dicūt enī ꝙ votū ꝯtinentie nō poteſt pretermitti niſi per id quod eſt oīno ꝯtrariū. qd̓ nūqͣꝫlicet in aliquo voto. Sed hoc eſt manifeſte falſum. qꝛ ſicut vti carnali copula eſt ꝯtinētie ꝯtrariū. ita comederecarneſ vel bibere vinū. eſt ꝯtrariū abſtinentie a talibus. ettamen in hmōi votis poteſt diſpēſari. Et ideo alijs videt̉ꝙ in voto ſolēni ꝯtinētie poſſit diſpenſari ꝓpter aliquaꝫcōem vtilitatē ſeu neceſſitatē. vt patet in exēplo premiſſode pacificatiōe terraꝝ ex aliquo mr̄imonio ꝯtrahēdo. Sꝫqꝛ decretalis inducta exp̄ſſe dic̄ ꝙ nec ſummꝰ pontifex p̄tꝯtra cuſtodiā caſtitatis monacho licentiā dare. Ideo alit̓videt̉ dicendū ꝙ ſicut ſupͣ dictū eſt. et habet̉ Leuitꝭ. vlt.illud quod ſemel ſctīficatū eſt dn̄o nō poteſt ī alios vſuscōmutari. nō autem poteſt facere aliqͥs eccleſie p̄latus vtid quod eſt ſanctificatū ſctīficationē amittat etiam in rebus inanimatis. puta ꝙ calix ꝯſecratꝰ deſinat eſſe ꝯſecratus ſi maneat integer. vn̄ multominꝰ pōt hoc facere aliqͥſp̄latus vt hō deo ꝯſecraiꝰ qͣꝫdiu viuit. ꝯſecratus eſſe deſiſtat: ſolēnitas aūt voti ꝯſiſtit in quadā ꝯſecratione ſeu bn̄dictiōe vouētis. vt dictū eſt. ⁊ iō nō pōt fieri ꝑ aliquē p̄latū eccleſie ꝙ ille q̄ votū ſolēne emiſit deſiſtat ab eo adquod eſt ꝯſecratꝰ. puta ꝙ ille q̄ eſt ſacerdos n̄ ſit ſacerdoslicet poſſit p̄latus ob aliquā cauſam executionē ordīs inhibere. Et ſimili rōne papa non poteſt facere ꝙ ille q̄ ēꝓfeſſus religionē nō ſit religioſus. licet quidā iuriſte ignorant̓ ꝯtrariū dicāt. eſt ergo ꝯſiderandū vtrum ꝯtinētiaſit eſſentialit̓ annexa ei ad qd̓ votū ſolēnizat̉. qꝛ ſi non eſtci eſſentialit̓ annexa. pōt manere ſolēnitas ꝯſecratiōis ſine debito continentie. quod non poteſt contingere ſi ſiteſſentialiter annexum ei ad quod votum ſolennizatur. ſꝫnon eſt eſſentialiter annexum debitum continentie ordini ſacro. ſed ex ſtatuto eccleſie. vnde videtur ꝙ per eccleſiam poſſit diſpenſari in voto continentie ſolennizato ꝑſuſceptionē ſacri ordinis. Eſt autem debitum continentie eſſentiale ſtatui religionis per quem homo abrenunciat ſeculo totaliter dei ſeruitio mancipatuſ. quod non p̄tſimul ſtare cum matrimonio in quo incumbit neceſſitasprocurande vxoris ⁊ prolis ⁊ familie ⁊ rerum que ad hocrequiruntur. Unde apoſtolus dicit. i. ad Corinth. vij. ꝙqui eſt cum vxore. ſollicitus eſt que ſunt mundi quomodo placeat vxori. ⁊ diuiſus ē vn̄ nomē monachi ab vnitate ſumit̉ ꝑ oppoſitū ad diuiſionē p̄dictā et ideo ī voto ſolēnizato ꝑ ꝓfeſſionē religiōis nō p̄t ꝑ eccleſiam diſpenſari.