QueſtioLXXXVIII

ꝙ ſicut ſupra dictum eſt. votum eſt promiſſio quedamdeo facta. nullus autem poteſt per ꝓmiſſionē ſe firmiterobligare ad id quod eſt in poteſtate alterius. ſed ſolū adid quod eſt oīno in ſua poteſtate. quicūqꝫ aūt eſt ſubiectꝰalicui quantum ad id in quo eſt ſubiectus non eſt ſue poteſtatis facere quod vult. ſed dependet ex voluntate alterius. ⁊ ideo non poteſt ſeper votum firmiter obligare in his in quibus alteri ſubijcit̉ ſine ꝯſenſu ſui ſuꝑiorꝭ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ ſub ꝓmiſſiōe deo facta nō cadit niſi quod eſt ꝟtuoſum. vt ſuꝑͣ dictū eſt. eſt aūt ꝯtra ꝟtuteꝫvt id quod eſt alterius hō offerat deo. vt ſupͣ dictū eſt. etideo non poteſt oīno ſaluari ratio voti cū quis in poteſtate alterius ꝯſtitutus vouet id qd̓ eſt in poteſtate alteriusniſi ſub ꝯditione ſi ille ad cuius poteſtatē pertinet nō cōtradicat. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ ex quo homo venit ad annospubertatis ſi ſit libere ꝯditionis eſt ſue poteſtatis quantum ad ea que ꝑtinēt ad ſuā ꝑſonā. puta ꝙ obliget ſe religioni per votum. vel ꝙ mr̄imoniū ꝯtrahat. non autē eſtſue poteſtatis quantū ad diſpenſationē domeſticā. vndecirca hoc non poteſt aliquid vouere quod ſit ratū ſine cōſenſu patris. ſeruus aūt quia eſt in poteſtate dn̄i etiā quātum ad ꝑſonales oꝑationes nō poteſt ſe voto obligare adreligionē per quā ab obſeqͥo dn̄i ſui abſtraheret̉. ¶ Adiij. dd̓m ꝙ religioſus ſubditus eſt p̄lato quantuꝫ ad ſuasoꝑationes ẜm ꝓfeſſionē regule. ⁊ ideo etiam ſi aliqͥs adhoram aliquid facere poſſit qn̄ ad alia non occupat̉ a p̄lato. quia tam̄ nullū tempus eſt exceptum in quo p̄latꝰ nōpoſſit eum circa aliquid occupare. nullū votū religioſi ēfirmū niſi ſit de ꝯſenſu p̄lati. ſicut nec votū puelle exiſtētis in domo niſi ſit de ꝯſenſu patris. nec vxoris niſi ſit deꝯſenſu viri. ¶ Ad. iiij. dd̓m ꝙ licet votū eoꝝ qui ſunt alterius poteſtati ſubditi. non ſit firmū ſine ꝯſenſu eoꝝ quibus ſubijciunt̉. non tamē peccant vouēdo. quia in eoruꝫvoto intelligit̉ debita ꝯditio .ſ. ſi ſuis ſuꝑioribꝰ placueritvel non renitantur.Ad nonuꝫ ſic procediturUidet̉ ꝙ pueri non poſſint voto ſe obligare ad religiōisingreſſum. Cū enī ad votū requirat̉ animi deliberatio. n̄competit vouere niſi illis qui habent vſuꝫ rōnis. ſed hocdeficit in pueris ſicut ⁊ in amentibꝰ vel furioſis. ſicut ergo amentes ⁊ furioſi nō poſſunt ſe ad aliquid voto aſtrīgere. ita etiam nec pueri vt videt̉ poſſunt ſe voto obligare religioni. ¶ Pre. Illud quod rite poteſt ab aliqͦ fierinon poteſt ab aliqno irritari. ſed votū religionis a puerovel puella factū ante annos pubertatis poteſt a parentibus reuocari. vel a tutore. vt habet̉. xx. q. ij. c. Puella. ergo videt̉ ꝙ puer vel puella ante qͣttuordecim annos nonpoſſit rite vouere. ¶ Pre. Religionē intrantibꝰ annꝰ ꝓbationis ꝯcedit̉. ẜm regulā beati Bn̄dicti. ⁊ ẜm ſtatutum Innocētij quarti ad hoc ꝙ ꝓbatio obligationē votip̄cedat. ergo illicitū videt̉ eſſe ꝙ pueri voto obligent̉ adreligionē ante ꝓbatiōis annū. ¶ Sed ꝯtra id qḋ non eſtrite factum. nō eſt validū etiam ſi a nullo reuocet̉. ſed votum puelle ante annū pubertatis emiſſum validuꝫ eſt ſiinfra annū a parentibus non reuocet̉. vt habet̉. xx. q. ij. c.Quella. ergo licite ⁊ rite poſſunt pueri voto obligari adreligionē etiam ante annos pubertatis. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut ex ſupͣ dictis patet. duplex eſt votū .ſ. ſimplex ⁊ ſolēne. ⁊ qꝛ ſolēnitas voti in quadā ſpūali bn̄dictiōe ⁊ ꝯſecratione ꝯſiſtit. vt dictū eſt. que fit ꝑ mīſteriū eccleſie. iō ſolēnizatio voti ſub diſpenſatiōe eccleſie cadit. votū autē ſim-

plex efficaciā habet ex deliberatiōe animi qua quis ſe obligare intendit. Ꝙ autē talis obligatio robur non habeat.dupliciter poteſt contingere. Uno quidem modo ꝓpterdefectum rationis. ſicut patet in furioſis ⁊ ī amētibꝰ quiſe voto non poſſunt obligare ad alquid dum ſunt in furia vel amentia. Alio modo quia ille qui vouet eſt alteriꝰpoteſtati ſubiectꝰ vt ſupͣ dictū eſt. ⁊ iſta duo ꝯcurrūt ī pueris ante annos pubertatis. qꝛ ⁊ patiunt̉ rationis defectuꝫvt in pluribꝰ. ⁊ ſunt naturaliter ſub cura parentū vel tutoꝝ qui ſunt eis loco parentū. ⁊ idco eoꝝ vota ex duplicicauſa robur non habēt. ꝯtingit tamē ꝓpter nature diſpoſitionē que legibus hūanis non ſubdit̉ in aliquibus licetpaucis accelerari rationis vſum. qui ob hoc dicūt̉ doli capaces. nec tamen ꝓpter hoc in aliquo exemūt̉ a cura parētum qui ſubiacent legi hūane reſpicienti ad id quod frequentius accidit. Eſt ergo dicendū ꝙ ſi puer vel puellaante pubertatis annos nondū habeat vſum ratiōis. nullo modo poteſt ad aliquid ſe voto obligare. Si ꝟo an̄ pubertatis annos attingitⁱ vſum ratiōis. poteſt quidē quantum in ipſo eſt ſe obligare. ſed votū eius poteſt irritari ꝑparentes quoꝝ cure remanet ad huc ſubiectus. quantumcunqꝫ tn̄ ſit doli capax ante aunos pubertatꝭ non poteſtobligari voto ſolenni religionis ꝓpter eccleſie ſtatutū qd̓reſpicit id quod in pluribꝰ accidit. poſt annos aūt pubertatis poſſunt iam ſe voto religionis obligate vel ſimplicivel ſolenni abſqꝫ voluntate parentū. ¶ Ad .i. ergo dd̓m.ꝙ ratio illa ꝓcedit de pueris qui nōdū attigerūt vſum rationis quorum vota ſunt inualida vt dictū eſt. ¶ Ad. ij.dicendū ꝙ vota eoꝝ qui ſunt in pote ſtate alioꝝ habēt cōditionē implicitam .ſ. ſi non reuocent̉ a ſuꝑiori. ex qua licita reddūtur ⁊ valida ſi cōditio extat. vt dictū eſt. ¶ Adiij. dd̓ꝫ ꝙ rō illa procedit d̓ voto ſolēni qd̓ fit ꝑ ꝓfeſſionēAd decimuꝫ ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ in voto diſpenſari nō poſſit. Minꝰ enī eſt commutari votū qͣꝫ in eo diſpēſari. ſꝫ votū nō pōt cōmutari.d̓r enī Leuitꝭ .xxvij. Animal qd̓ īmolari pōt dn̄o ſiqͥs vouerit ſctm̄ erit. ⁊ mutari nō poterit nec melius malo. necpeius bono. gͦ multominꝰ pōt diſpēſari in voto. ¶ Prete. In his q̄ ſunt de lege nature. ⁊ in p̄ceptꝭ dīnis. nō poteſt ꝑ hoīem diſpenſari. ⁊ p̄cipue in p̄ceptis prime tabule que ordinant̉ directe ad dilectionē dei qͥ eſt vltimꝰ p̄ceptoꝝ finis. ſed implere votū eſt de lege nature. ⁊ eſt etiāp̄ceptū legis dīne. vt ex ſupͣdictis patet. ⁊ ꝑtinet ad p̄cepta prime tabule cū ſit actus latrie. gͦ in voto diſpēſari n̄pōt. ¶ Pre. Obligatio voti fundat̉ ſuꝑ fidelitatē quaꝫhō debet deo vt dictū eſt. ſed in hac nullus pōt diſpēſareergo nec in voto. ¶ Sed ꝯtra. Maioris firmitatis eē videtur quod ꝓcedit ex cōi volūtate. qͣꝫ quod ꝓcedit ex ſingulari voluntate alicuius perſone. ſed in lege que habetrobur ex cōi voluntate. poteſt per hominem diſpenſari. ergo videtur ꝙ etiam in voto per hominem diſpenſari poſlit. ¶ Rn̄. dicendum ꝙ diſpenſatio voti intelligenda eſtad modum diſpenſationis que fit in obſeruantia alicuius legis. quia vt ſupra dictum eſt. lex ponitur reſpiciendo ad id quod eſt vt in pluribus bonum. ſed quia contingit huiuſmodi in aliquo caſu non eſſe bonum. oportuit per aliquem determinari in illo particulari caſu legem non eſſe ſeruandam. ⁊ hoc proprie eſt diſpenſare inlege. nam diſpenſatio videtur importare quandam commenſuratam diſtributionem. vel applicationem communis a licuius ad ea que ſub ipſo continētur. per quē modū

o5