QueſtioLXXXV
ad oſtendendū dignitatē hoīs quā adeptus eſt per chriſtum. vt angelis equet̉. Un̄ ibi ſubdit̉. Conſeruꝰ tuꝰ ſumet fratrū tuoꝝ. tū etiam ad excludendū idolatrie occaſionem. Unde ſubdit̉. Deū adora. ¶ Ad. ij. dd̓ꝫ ꝙ ſub maieſtate diuina intel igit̉ oīs dei excellētia. ad quam pertinet ꝙ in ipſo ſicut ī ſummo bono brīficam. ¶ Ad. iij. dd̓ꝫꝙ quia vna eſt excellentia triū perſonarū. vnus honor etreuerētia eis debetur. ⁊ per ꝯſequēs vna adoratio in cuius figuram legitur de Abraam Gen̄. xviij. ꝙ tres viri eiapparuerūt. adorans vnū alloquit̉ dicens. Dn̄e ſi inuenigratiam ⁊cͣ. Terna autē genuflectio ſignū eſt ternarij perſonarum nō autem diuerſitas adorationū.Ad ſecundū ſic procedit̉.Uidet̉ ꝙ adoratio nō importat actu corꝑalem. Dicit̉ .n.Ioh. iiij. Ueri adoratores adorabūt patrē in ſpū ⁊ veritate. ſed id qd̓ fit in ſpū non pertinet ad corꝑalem actum. ergo adoratio non importat corꝑalem actū. ¶ Pre. Nom̄adorationis ab oratione ſumit̉. ſed oratio p̄ncipalit̓ ꝯſiſtit in interiori actu. ẜm illud. i. ad Corinth. xiiij. Oraboſpū. orabo ⁊ mente. ergo adoratio maxime importat ſpiritualem actū. ¶ Pre. Corꝑales actus ad ſenſibilē cognitionem pertinēt. deū aūt nō attingimꝰ ſenſu corꝑis. ſꝫmentis. ergo adoratio nō importat corꝑaleꝫ actū. ¶ Sꝫꝯtra eſt quod ſuper illud Exo. xx. nō adorabis ea. neqꝫ cōles. dicit glo. Nec affectu colas nec ſpecie adores. ¶ Reſponſio dd̓m ꝙ ſicut Damaſ. dicit in. iiij. libꝰ. quia ex duplici natura cōpoſiti ſumꝰ intellectuali .ſ. ⁊ ſenſibili. duplicem adorationē deo offerimꝰ .ſ. ſpiritualē que conſiſtitin interiori mentis deuotione. ⁊ corporalē que ꝯſiſtit in exteriori corꝑis humiliatiōe. Et quia in oībus actibus latrie id quod eſt exterius refertur ad id quod eſt interiꝰ ſic̄ad pͥncipalius. ideo ipſa exterior adoratio fit ꝓpter interiorem vt videlicet ꝑ ſigna hūilitatꝭ que corꝑalit̓ exhibemꝰexcitetur noſter affeciꝰ ad ſubijciendū ſe deo: quia ꝯnaturale eſt nobis vt per ſenſibilia ad intelligibilia ꝓcedamꝰ¶ Ad .i. etgo dd̓ꝫ ꝙ etiam adoratio corꝑalis in ſpiritu fitinquantum ex ſpirituali deuotiōe ꝓcedit ⁊ ad eam ordinatur. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ ſicut oratio primordialit̓ eſt quidem in mente. ſecūdario aūt ꝟbis exprimit̉. vt ſupͣ dictūeſt. ita etiam adoratio pͥncipalit̓ quideꝫ in interiori dei reuerentia ꝯſiſſit. ſecūdario aūt in quibuſdā corꝑalibꝰ hūilitatis ſignis. ſicut genuflectimꝰ nr̄am infirmitatē deſignātes in comꝑationē ad deū. ꝓſternimꝰ aūt nos quaſi ꝓfitētes nos nihil eſſe ex nobis. ¶ Ad. iij. dd̓ꝫ ꝙ etſi ꝑ ſenſuꝫdeū attingere nō poſſumꝰ. per ſenſibilia tn̄ ſigna mēs noſtra ꝓuocatur vt tendat in deum.Ad tertium ſic procedit.Uidetur ꝙ adoratio nō reqͥrat determinatū locū. Dicit̉enī Iohā. iiij. Uenit hora qn̄ neqꝫ in monte hoc neqꝫin hieroſolymis adorabitis patrē. Eadeꝫ aūt ratio videt̉eſſe ⁊ de alijs locis. ergo determinatꝰ locus nō requirit̉ adadorandū. ¶ Pre. Adoratio exterior ordinat̉ ad interiorem. ſed interior adoratio fit ad deū vt vbiqꝫ exiſtentē. ergo exterior adoratio nō requirit determīatū locū. ¶ Prete. Idem deus eſt qui in nouo ⁊ veteri teſtamēto adorat̉ſed in veteri teſtamēto fiebat adoratio ad occidentē. naꝫoſtium tabernaculi reſpiciebat ad orientē. vt habet̉ Exo.xxvi. ergo eadem ratione etiam nūc debemꝰ adorare adoccidentē. ſi aliqͥs locus determinatꝰ requirit̉ ad adorandum. ¶ Sed ꝯtra eſt quod d̓r Eſa. lvi. ⁊ inducit̉ Ioh. ij
Domus mea domus oratiōis vocabit̉. ¶ Rn̄. dd̓ꝫ ꝙ ſicut dictū eſt. in adoratiōe pͥncipalior eſt interior deuotiomentis. ſecundariū aūt eſt quod ꝑtinet exterius ad corꝑalia ſigna. mens aūt interius apprehēdit deū quaſi nō comprehenſum aliquo loco. ſed corꝑalia ſigna neceſſe eſt ꝙ īdeterminato loco ⁊ ſitu ſint. ⁊ ideo determīatio loci nonrequirit̉ ad adorationē prīcipalit̓ quaſi ſit d̓ neceſſitate ipſius ſed ẜm quandā decentiā. ſicut ⁊ alia corꝑalia ſigna.¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ dn̄s per illa ꝟ̓ba p̄nuncia ceſſationem adoratiōis tam ẜm ritu iudeoꝝ adorantiū in hieruſalem. qͣꝫ etiam ẜm ritum ſamaritanoꝝ adorantiū in monte garizim. vterqꝫ enī ritus ceſſauit veniēte ſpūali euāgelij veritatē. ẜm quā in oī loco deo ſacrificat̉. vt d̓r Malachie. i. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ determinaiꝰ locus eligit̉ ad fadorandū. non ꝓpter deū qui adorat̉. quaſi loco ꝯcludat̉. ſedꝓpter ipſos adorantes. Et hoc triplici ratiōeꝭ. p̄ꝰ quidemꝓpter loci ꝯſecrationē ex qua ſpūalem deuotionē ꝯcipiūtadorātes vt magis exaudiant̉. ſicut patet ex adorationeSalomonis. iij. Regꝭ. viij. 2ª ꝓpt̓ ſacra myſteria ⁊ aliaſanctitatis ſigna que ibi ꝯtinent̉. 3ª ꝓpter ꝯcurſum multorū adorantiū. ex quo fit adoratio magis exaudibilis. ẜm illud Matth. xviij. Ubi ſunt duo vel tres ꝯgregati in nomine meo. ibi ſum ego in medio eoꝝ. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙẜm quandā decentiā adoramꝰ verſus orientē. pͥª quidemꝓpter dīne maieſtatis iudiciū quod nobis manifeſiat̉ inmotu celi qui eſt ab oriēte. 2ª ꝓpter paradyſum in orienteꝯſtitutū vt legit̉ Gen̄. ij. ẜm litteram ſeptuaginta interp̄tum quaſi queramus ad paradyſum redire. 3ª ꝓpter chriſtum qui eſt lux mūdi. ⁊ oriens noīat̉. Zacha. vi. Et q̄ aſcendit ſuꝑ celū celi ad orientē. ⁊ ab oriente etiā expectaturventurus ẜm illud Matth. xxiiij. Sicut fulgur exit aboriente. ⁊ parꝫ vſqꝫ in occidentē. ita erit ⁊ aduentus filijhominis. ¶ Queſtio LXXXV.Einde ꝯſiderandūeſt d̓ actibꝰ qͥbꝰ aliq̄ res exteriores d̓o offerūt̉Circa qͦs occurrit duplex ꝯſideratio. pͥº q̄dēd̓ his q̄ d̓o a fidelibꝰ dāt̉. 2ª d̓ votꝭ qͥbꝰ ei aliqͣ ꝓmittūt̉.Circa primū ꝯſiderādū ē d̓ ſacrificijs. oblatiōibꝰ p̄mitijset decimis. Circa ſacrificia q̄rūt̉ qͣttuor. pͥꝰ vtꝝ offerre d̓oſacrificiū ſit d̓ lege nat̄e. 2ª vtꝝ ſoli d̓o ſit ſacrificiū offerēdū. 3ª vtꝝ offerre ſacrificiū ſit ſpālis actꝰ ꝟtutꝭ. 4ꝰ vtꝝ oēsteneāt̉ ad ſacrificium offerendum.Ad primū ſic procediturUidet̉ ꝙ offerre ſacrificiū d̓o n̄ ſit d̓ lege nat̉e. Ea .n. q̄ ſūtiurꝭ nat̉al̓. cōia ſūt apd̓ oēs hoīes. n̄ aūt hoc ꝯtingit circaſacrificia. nā q̄dā legūt̉ obtuliſſe ī ſacrificiū panē ⁊ vinū.ſic̄ d̓ Melchiſedech d̓r Gen̄. xiiij. ⁊ q̄dā hec. q̄dā ꝟo aliavt aīalia. gͦ oblatio ſacrificioꝝ n̄ ē d̓ iure nat̉ali. ¶ Prete.Ea q̄ ſūt iurꝭ nat̉al̓. oēs iuſti ẜuauer̄t ſꝫ n̄ legit de Iſaacꝙ ſacrificiū obtulerit. neqꝫ etiā d̓ Adā. de qͦ tn̄ d̓r Sap̄. x.ꝙ ſapīa eduxit eū a delicto ſuo. gͦ oblatio ſacrificij n̄ ē d̓ iure nat̉a li. ¶ Pre. Aug. dic̄. x. d̓ ciui. dei. ꝙ ſacrificia in qͣdā ſignificatia offerūt̉. voces aūt q̄ ſūt p̄cipua inf̓ ſigna. ſicut idē dic̄ in libº d̓ doc. chri. n̄ ſignificat nat̉alit̓. ſꝫ ad placitū ẜm phm̄. gͦ ſacrificia n̄ ſūt d̓ lege nat̉ali. ¶ Sꝫ ꝯͣ ē ꝙin qͣlibꝫ etate ⁊ apud qͣſlibꝫ hoīuꝫ natiōes ſꝑ fuit aliqͣ ſacrificioꝝ oblatio. qd̓ aūt ē apd̓ oēs videt̉ nat̉ale eē. gͦ ⁊ oblatio ſacrificioꝝ ē d̓ iure natali. ¶ Rn̄. dd̓ꝫ ꝙ nat̉al̓ rō dictat hoī ꝙ alicui ſuꝑiori ſubdat̉ ꝓpt̓ d̓fectꝰ qͦſ ī ſeip̄o ſentitī qͥbꝰ ab aliqͦ ſuꝑiori egꝫ adiuuari ⁊ dirigi ⁊ qͥcqͥd illd̓ ſit h̓