QueſtioLXXXIIII
poſſit verificari ſi intelligat̉ de pctōre inquantū eſt pctōr.per quē etiā modū oratio eius dicit̉ execrabilis. ¶ Ad. ijdd̓m ꝙ pctōr non poteſt pie orare. quaſi eius oratio ex habitu virtutis informet̉. pōt tn̄ eius oratio eſſe pia quantūad hoc quod petit aliqͥd ad pietatē pertinēs. ſicut ille quinon habet habitū iuſticie poteſt aliqͥd iuſtū velle. vt ex ſupradictis patet. ⁊ qͣꝫuis eiꝰ oratio nō ſit meritoria poteſttn̄ eſſe impetratiua. qꝛ merituꝫ innitit̉ iuſticie. ſed impetratio innitit̉ gratie. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ ſicut dictū eſt oratio dn̄ica ꝓfert̉ ex ꝑſona cōi totius eccleſie. ⁊ ideo ſi aliqͥſnolens dimittere debita ꝓximo. dicat orationē dn̄icamnon mentit̉. qͣꝫuis hoc ꝙ dicit non ſit verū quantū ad ſuam perſonā. eſt tn̄ verū quantū ad perſonaꝫ eccleſie extraquā eſt merito. ⁊ ideo fructu oratiōis caret. qn̄qꝫ tn̄ aliquipctōres parati ſunt debitoribꝰ ſuis dimittere. ⁊ ideo ipſiorantes exaudiunt̉. ẜm illud Eccꝭ. xxviij. Relinque prorimo tuo nocenti te ⁊ tunc dep̄canti tibi pctā ſoluentur.Ad decimūſeptimū ſic ꝑceditur. Uidet̉ ꝙ incōuenient̓ dicant̉ eſſe oratiōis partesobſecratiōes. orationes. poſtulatiōes. ⁊ gr̄arum actionesObſecratio enī videt̉ eſſe quedā adiuratio. ſed ſic̄ Origenes dicit ſuꝑ Matth. non oportet ꝙ vir qui vult ẜmeuāgeliū viuere. adiuret aliū ſi enī iurare nō licet. nec adiuuare. ergo incōuenient̉ ponit̉ obſecratio oratiōis pars.¶ Pre. Oratio ẜm Damaſ. eſt petitio decētiū a deo. inconuenient̓ ergo oratiōes ꝯtra poſtulatiōes diuiduntur.Ore. Gratiarū actiones ꝑtinēt ad p̄terita. alia ꝟo adfutura. ſed p̄terita ſunt priora futuris. inconuenient̓ ergogr̄arū actiones poſt alia ponunt̉. ¶ In ꝯtrariū eſt auctoritas apoſtoli .i. ad Timoth. ij. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ad orationem tria requirunt̉. quoꝝ primū eſt. vt orans accedat addeū quē orat. qd̓ ſignatur noīe oratiōis. quia oratio eſt aſcenſus intellectus in deū. 2ª requirit̉ petitio que ſignaturnoīe poſtulatiōis ſiue petitiōis vt aliqͥd ꝓponat̉ determinate. quod quidā noīant ꝓprie poſtulationē. ſiue in determinate. vt cū quis petit iuuari a deo. quod noīant ſuꝑplicationē ſiue ſolum factū narret̉. ẜm illud Ioh. xi. Ecce quem amas infirmat̉. quod vocant inſinuationē. 3ª requirit̉ ratio impetrādi quod petit̉. ⁊ hoc vel ex parte dei.vel ex parte petentis. Ratio quidē impetrādi ex ꝑte dei ēeius ſanctitas ꝓpter quā petimꝰ exaudiri. ẜm illud Danie l̓. ix. Propter temetipſum inclina deus meus auremtuā. ⁊ ad hoc ꝑtinet obſecratio que eſt ꝑ ſacra ꝯteſtatio. ſic̄cū dicimus. ꝑ natiuitatē tuā libera nos dn̄e. ratio ꝟo impetrandi ex ꝑte petentis eſt gr̄arū actio. qꝛ de acceptis bn̄ficijs gr̄as agentes merem̄ acciꝑe potiora. vt in collectadicit̉. ⁊ ideo dicit glo. i. ad Timoth. ij. ꝙ ī miſſa obſecrationes ſunt que p̄cedunt ꝯſecrationē. in quibus quedamſacra cōmemorant̉. oratiōes ſunt in ipſa ꝯſecratione in qͣmens maxime debet eleuari in deū. poſtulatiōes aūt ſuntin ſequētibꝰ petitionibꝰ. gr̄arū actiones in fine. In pluribus etiam eccleſie collectꝭ hec quattuor pn̄t attendi. ſicutin collecta trinitatis. quod dicit̉ oīpotēs ſempiterne deꝰ.ꝑtinet ad oratiōis aſcenſum in deū. quod dicit̉. qui dediIſi famulis tuis ⁊cͣ. ꝑtinet ad gr̄arū actionē. quod dicit̉. p̄ſta queſumꝰ ⁊cͣ ꝑtinet ad poſtulationē. quod in fine ponitur. per dn̄m noſtrū ⁊cͣ. pertinet ad obſecrationemʳ. Incollationibꝰ aūt patrū dicit̉ ꝙ obſecratio eſt imploratiopro peccatis. oratio cū aliqͥd deo vouemꝰ. poſtulatio cuꝫꝙ alijs petimꝰ. ſed primū melius eſt. ¶ Ad i. ergo dd̓m.ꝙ obſecratio nō eſt adiuratio ad cōpellendū qd̓ ꝓhibet̉
ſed ad mīam implorandū. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ oratio cōiterſumpta includit oīa que hic dicunt̉ ſed ẜm ꝙ ꝯtra alia diuidit̉ importat ꝓprie aſcenſum in deū. ¶¶ Ad. iij. dd̓m ꝙin diuerſis p̄terita p̄cedūt futura. ſed aliqͥd vnuꝫ ⁊ idemprius eſt futurū qͣꝫ ſit p̄teritū. ⁊ ideo gr̄arū actio de alijsbn̄ficijs p̄cedit poſtulationē alioꝝ bn̄ficioꝝ. ſed idem bn̄ficiū prius poſtulat̉. ⁊ vltimo cū acceptū fuerit de eo gr̄eagunt̉. poſtulationē aūt p̄cedit oratio ꝑ quaꝫ accedit̉ adeum a quo petimꝰ. orationē aūt p̄cedit obſecratio. qꝛ ex cōſideratione dīne bonitatis ad eum audemus accedere.¶ Queſtio LXXXIIIIEinde ꝯſiderandūeſt de exterioribꝰ actibus latrie. Et pͥª de ad-oratione. ꝑ quā aliqͥs ſuū corpus ad deū venerandū exhibet. 2º de illis actibꝰ quibus aliqͥd de rebusexterioribꝰ deo offert̉. 3ª de actibus quibus ea q̄ dei ſūt alſumunt̉. Circa primū querunt̉ tria. p̄ª vtrum adoratio ſitactus latrie. 2ª vtrū adoratio importet actū interiorē velexteriorē. zō vtrū ad oratio requirat determinationē loci.Ad primū ſic procediturUidet̉ ꝙ adoratio nō ſit actus latrie ſiue religiōis. Cultus enī teligiōis ſoli deo debet̉. ſed adoratio nō debet̉ ſolideo. legit̉ enī Gen̄. xviij. ꝙ Abraam ad orauit angelos.Et. iij. Reg. i. dicit̉ ꝙ Nathan ꝓpheta ingreſſus ad regēDauid adorauit eū pronus ī terrā. ergo adoratio non eſtactus religiōis. ¶ Pre. Religionis cultus debet̉ deo ꝓut in ipſo btīficam̄. vt patet per Aug. in. x. de ciui. dei. ſꝫadoratio debet̉ ei ratiōe maieſtatis. qꝛ ſuꝑ illud pͣs. Adorate dn̄m in atrio ſancto eius. dicit glo. de his atrijs venitur in atriū vbi maieſtas adoraf. ergo adoratio non eſtactus ſatrie. ¶ Pre. Unius religiōis cultuſ tribus ꝑſonis debet̉. non aūt vna adoratiōe adoramus tres ꝑſonasſꝫ ad inuocationē triū ꝑſonarū ſingl̓arit̓ genuflectimꝰ. gͦadoratio nō eſt actus latrie. ¶ Sꝫ ꝯͣ ē qd̓ Matth. iiij inducit̉. Dn̄m deū tuū adorabis. ⁊ illi ſoli ſeruies. ¶ Rn̄.dd̓m ꝙ adoratio ordinat̉ in reuerētiā eiꝰ qͥ adorat̉. Manifeſtū eſt aūt ex dictis ꝙ religiōis ꝓpriū eſt reuerētiā d̓oexhibere. vn̄ adoratio qͣ ds adorat̉ eſt religiōis actus.Ad. i. gͦ dd̓m ꝙ deo debet̉ reuerētia ꝓpt̓ eius excellētia q̄aliquibꝰ creaturis cōicat̉ nō ẜm eqͣlitatē ſꝫ ẜm quandamꝑticipationē. ⁊ ideo alia veneratiōe veneram deū. qd̓ ꝑtinet ad latriā. ⁊ alia veneratiōe qͣſdā excellētes creaturaſqd̓ ꝑtinet ad duliā de qͣ poſt dicet̉. Et qꝛ ea q̄ exteriꝰ agūtur. ſigna ſunt interioris reuerētie. quedā exteriora ad reuerentiā ꝑtinētia exhibēt̉ excellētibꝰ creaturꝭ. int̓ q̄ maximū eſt adoratio. ſed aliqͥd ē qd̓ ſoli d̓o exhibet̉ .ſ. ſacrificiūUn̄ Aug. dicit ī. x. d̓ ciui. dei. Multa d̓ cultu dīno vſurpata ſunt q̄ honoribꝰ deferūt̉ hūanis. ſiue hūilitate nimiaſiue adulatiōe peſtifera. ita tn̄ ꝙ qͥbꝰ ea deferūt̉ hoīes habent̉ q̄ dicūt̉ colēdi ⁊ venerādi. ſi aūt multū eis addit̉ etadorādi. qͥs ꝟo ſctīficādū cēſuit niſi ei quē deū aūt ſciuitaut putauit aūt finxit ẜm reuerētiā. gͦ q̄ creature excellētidebet̉. Nathan adorauit Dauid. ẜm aut reuerētiā q̄ debetur deo Mardocheus noluit adorare. Aman. timens nehonorē dei trāſferret ad hoīeꝫ. vt d̓r Heſter. iij. ⁊ ſimilit̓ẜm reuerētiā debitā creat̉e excellēti. Abraā adorauit angelos ⁊ etiā Ioſue vt legit̉ Ioſue. v. qͣꝫuis poſſit intelligiꝙ adorauerint adoratiōe latrie deū q̄ in ꝑſona angeli apparebat ⁊ loquebat̉. ẜm aūt reuerētiā que debet̉ deo ꝓhibitus eſt Iohannes angelum adorare. Apocꝭ. vliꝭ. tum