QueſtioLXXXIII

Dicitur enī Ioh. iiij. Spūs eſt deus. ⁊ eos qui adoranteum in ſpū ⁊ veritate oportet adorare. ſed oratio nō eſt īſpū ſi non ſit attenta. ergo de neceſſitate oratiōis eſt ꝙ ſitattenta. ¶ Pre. Oratio eſt aſcenſus intellectus in deuꝫ.ſed qn̄ oratio non eſt attenta intellectus non aſcēdit ī deum. ergo de neceſſitate oratiōis eſt ꝙ ſit attenta. ¶ Pre.De neceſſitate oratiōis eſt ꝙ careat oī peccato. ſed nō eſtabſqꝫ peccato ꝙˡ a liquis orādo euagationē mentis patiatur. videt̉ enī deridere deū. ſicut ⁊ alicui hoī loqueret̉ ⁊ n̄attenderet ad ea que ꝓferret ipſe. Unde Daſilius dicitꝙ diuinū auxiliū eſt implorandū non remiſſe nec mentehūc vel illuc euagante. eo ꝙ talis nō ſolū n̄ īpetrabit qd̓petit. ſed etiam magis deū irritabit. ergo d̓ neceſſitate orationis videt̉ ꝙ ſit attenta. ¶ Sed ꝯtra eſt ꝙ etiaꝫ ſanctiviri orādo qn̄qꝫ euagatione mentis patiunt ẜm illud pͣsCor meū dereliquit me. ¶ Rin̄ dd̓m ꝙ queſtio hec precipue habet locū in oratione vocali. Circa quā ſciendumeſt ꝙ neceſſariū dicit̉ aliquid duplicit̓. vno mō ꝑ qd̓ melius ꝑuenit̉ ad finem. ⁊ ſic attentio abſolute orationi neceſſaria eſt. Alio modo aliqͥd dicit̉ neceſſariū ſine quo reſnon poīeſt ꝯſequi ſuū effectū. Eſt aūt triplex effectꝰ orationis. Primus quidē cōis oībꝰ actibus charitate informatis. quod eſt mereri. ⁊ ad hūc effectū non ex neceſſitaterequirit̉ ꝙ attentio aſſit orationi per totū. ſed vis primeintentiōis qua aliquis ad orandum accedit. reddit totaꝫorationēʸ meritoriā. ſicut in alijs meritorijs actibꝰ accidit.Secūdus aūt effeciꝰ oratiōis eſt ei ꝓprius quod eſt impetrare. ⁊ ad hunc etiā effectū ſufficit prima intentio quaꝫdeus pͥncipalit̓ attendit. ſi aūt prima intētio deſit. orationec meritoria eſt nec impetratiua. illam enī orationē deꝰnō audit cui ille qui orat non intendit. vt Grego. dicit.Tertius aūt effectus oratiōis eſt. quem p̄ſentialit̓ efficit ſquedā ſpūalis refectio mentis. ⁊ ad hoc de neceſſitate requirit̉ in oratione attentio. Unde dicit̉. i. Corinth. xiiij.Si orem lingua. mens mea ſine fructu eſt. Sciendū tamen ꝙ triplex eſt attentio que orationi vocali poteſt adhiberi. Una quidē qua attendit̉ ad ꝟba ne aliquis in eiserret. Secūda qua attendit̉ ad ſenſum verboꝝ. Tertia qͣattendit̉ ad finem orationis .ſ. ad deū ⁊ ad rem pro qͣ oratur. que quidem eſt maxime neceſſaria. ⁊ hanc etiā poſſūthabere idiote. ⁊ quādoqꝫ intanttū abundat hec intentioqua mēs fertur in deū. vt etiam oīum alioꝝ mens obliuiſcatur. ſicut dicit Hugo de ſancto victore. ¶ Ad. i. gͦ dd̓ꝫꝙ in ſpū ⁊ veritate orat qui ex inſtinctu ſpūs ad oranduꝫꝓcedit. etiam ſi aliqua infirmitate mens poſtmodū euagetur. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ mens hūana ꝓpterⁱ infirmitateꝫnature diu ſtare in alto nō poteſt. pondere enī infirmitatis humane deprimit̉ anima ad inferiora. ⁊ ideo ꝯtingitꝙ qn̄ mens orantis aſcendit in deū per ꝯtemplationē. ſubito euagat̉ ex quadam infirmitate. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ ſiquis ex ꝓpoſito in oratione mente euagat̉. hoc pctm̄ eſt etimpedit orationis fructū. Et ꝯtra hoc Aug. dicit in regula. Pſalmis ⁊ hymnis cū oratis deū. hoc verſet̉ in cordequod ꝓfert̉ in ore. euagatio ꝟo mentis que ſit pret̉ ꝓpoſitum. orationis fructū non tollit. Un̄ Baſilius dicit. Sꝫꝟo debilitatus a pctō fixe nequiſ orare. quantūcunqꝫ potes teipſum cohibeas. ⁊ deus ignoſcit. eo ꝙ non ex negligentia. ſed ex fragilitate non potes vt oportet aſſiſtere cōram deo.Ad quartudecimū ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ oratio non debeat eſſe diuturna. Dicit̉ n

Matth. vi. Orātes nolite multū loqui. ſed oportet ml̓tum loqͥ diu orantē. p̄ſertim ſi oratio ſit vocalis. gͦ nō debet eſſe oratio diuturna. ¶ Pret̓. Oratio ē explicatiuadeſiderij. ſꝫ deſideriū tanto eſt ſanctius quāto magis advnū reſtringit̉. ẜm illud pͣs. Unā petij a dn̄o hanc req̄rāvt inhabitē. gͦ ⁊ oratio tanto eſt deo acceptiorꝭ quanto eſtbreuior. ¶ Pre. Illicitū videt̉ eſſe ꝙ homo tranſgredit̉terminos a deo p̄fixos. precipue in his que ꝑtinēt ad cultum diuinū. ẜm illud Exo. xix. Conteſtare populū ne forte velit tranſcendere terminos ad videndū dn̄m. ⁊ ꝑeatex eis plurima multitudo. ſed a deo prefixuſ eſt nobis terminus orandi per inſtitutioneꝫ orationis dn̄ice. vt patetMatth. vi. gͦ non licet vltra rationē ꝓtendere. ¶ Sꝫ cōtra videt̉ ꝙ ꝯtinue ſit orandum quia dn̄s dicit Lu. viij.Oportet ſemꝑ orare ⁊ non deficere. Et. i. ad Theſſal̓. v.Sine intermiſſione orate. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ de oratiōe dupliciter loqui poſſumꝰ. Uno modo ẜm ſeipſam. Alio modo ẜm cauſam ſuā. Cauſa aūt orationis eſt deſideriū charitatis ex quo ꝓcedere debet oratio quod quidē in nobisdebet eſſe ꝯtinuū vel actu vel ꝟtute. manet enī virtus deſiderij in oībus que ex charitate facimus. oīa autem debemus in gloriā dei facere. vt dicit̉. i. ad Corinth. x. ⁊ ẜmhoc oratio debet eſſe ꝯtinua. Unde Aug. dicit ad ꝓbamIn ipſa fide ſpe ⁊ charitate ꝯtinuato deſiderio ſemꝑ oramus. ſed ip̄a oratio ẜm ſe ꝯſiderata nō poteſt eſſe aſſiduaqꝛ oportet alijs oꝑbus occupari. Sed ſicut Aug. dic̄ ibidem. ideo ꝑ certa interualla horarū ⁊ tꝑoꝝ etiā verbis rogamꝰ deū. vt illis rerū ſignis noſipſos admoneamꝰ quātumqꝫ in hoc deſiderio ꝓfecerimus nobiſipſis innoteſcamus ⁊ ad hoc agendū noſipſos acrius excitemꝰ. vniuſcūiuſqꝫ aūt rei quantitas debet eē ꝓportionata fini. ſic̄ quātitas potionis ſanitati: vn̄ ⁊ ꝯuenienſ eſt vt oratio tm̄ duret quantū eſt vtle ad excitandū interioris deſiderij ſeruorē. cū vero hanc mēſurā excedit. ita ꝙ ſine tedio durare nō poſſit non eſt vlterius ꝓtendēda. Un̄ Augu. dicitad Probam. Dicunt̉ fratres in egypto crebras qͥdē hīeoratiōes. ſed eas tn̄ breuiſſimas ⁊ raptim qͦdāmō iaculatas. ne illa vigilant̉ erecta que orāti plurimū neceſſaria ēꝑ ꝓductiores moras euane ſcat atqꝫ hebetet̉ in tētio. ac ꝑhoc etiā ipſi ſatis oſtendūt hāc intentionē ſicut nō eē obruendā ſi ꝑdurare nō poteſt. ita ſi ꝑdurauerit nō cito eſſerumpendā: Et ſicut hoc ē attendendū in oratiōe ſingl̓ariper comꝑationē ad intentionem orantis. ita etiam in cōmuni oratione per comꝑationē ad populi deuotionem.Ad i. ergo dd̓m ꝙ ſicut Aug. dicit ad Probam. noneſt hoc orare in multiloquio ſi diutiꝰ oret̉. aliud ē ſermomultus aliud diuturnꝰ affectus. Nam ⁊ de ipſo dn̄o ſcriptum eſt ꝙ ꝑnoctauerit in orando. ⁊ ꝙ prolixius oraueritvt nobis p̄beret exemplū. Et poſtea ſubdit. Abſit ab oratione multa locutio. ſed non deſit multa precatio ſi feruēſperſeuerat intentio. naꝫ multū loqui eſt in orando rē neceſſariā ſuperfluis agere verbis. plerūqꝫ auteꝫ hoc negociū plus gemitibꝰ qͣꝫ ſermonibꝰ agitur. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙprolixitas orationis nō ꝯſiſtit ī hoc ꝙ multa petant̉. ſedin hoc ꝙ affectus ꝯtinuetur ad vnū deſideranduꝫ. ¶ Adiij. dicendū ꝙ dn̄s non inſtituit hanc orationem vt hisſolis verbis vti debeamus in orando. ſed quia ad hec ſoIa impetranda debet tendere noſtre orationis intentio qͣlitercunqꝫ ea proferamus vel cogitemus ¶ Ad. iiij. dicendum ꝙ aliquis continue orat vel propter continuitatem deſiderij. vt dictum eſt. vel quia nō intermittit quādo temporibus ſtatutis oret. vel propt̓ effectū. ſiue ī ipſo