LXXXIIIQueſtio
ſicut ad hoīem. vel mente ſicut ad deum. Unde dicit ibidem ꝙ qn̄ orōnibus inuocamus deū reuelata mente aſſumus ip̄i ⁊ ẜm hoc etiā Damaſ. dic̄ ꝙ orō eſt aſcenſus mētis in deū. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ illi tres actus ꝑtinent ad rōeꝫſpeculatiuā. ſed vlterius ad rōnem practicā ꝑtinet cauſare aliquid ꝑ modum imꝑij vel per modum petitionis. vtdictum eſt.Ad ſecunduꝫ ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ nō ſit ꝯueniens orare. Oro enī videt̉ eſſe neceſſaria ad hoc ꝙ intimemus ei a quo petimus id quod indigemus. ſed ſicut d̓r Matth. vi. ſcit pater vr̄ qꝛ his oībꝰ indigetis. ergo nō eſt ꝯueniēs deum orare. ¶ Pre. Perorōeꝫ flectit̉ aīmꝰ eius qͥ adorat̉ vt faciat qd̓ ab eo petit. ſꝫaīmꝰ dei ē īmutabilis ⁊ in flexibilis. ẜm illud. i. Reguꝫ.xv. Porro triumphator in iſrl̓ non ꝑcet. nec penitudīe flectet̉. ergo nō eſt cōueniens ꝙ deum oremus. ¶ Pre. Liberalius eſt dare aliquid nō petenti qͣꝫ dare petenti. qꝛ ſicutSeneca dicit. nulla res charius emit̉ qͣꝫ que p̄cibus empta eſt. ſed deus eſt liberaliſſimus. ergo nō videt̉ eſſe conueniēs ꝙ deū oremus. ¶ Sed ꝯtra eſt qd̓ dicit̉ Lu. xviijOꝑtet ſemꝑ orare ⁊ nō deficere. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ triplefuit circa orōeꝫ antiquoꝝ error. Quidā enī poſuerūt ꝙ reshumane nō regunt̉ diuina ꝓuidentia ex quo ſequit̉ ꝙ vanū ſit orare ⁊ oīno deum colere. ⁊ de his dicit̉ Malach.iij. Dixiſtis vanus eſt qui ſeruit deo. Scd̓a fuit oppinioponentiū oīa etiā in rebus hūanis ex neceſſitate cōtingere. ſiue ex immutabilitate diuine ꝓuidētie. ſiue ex neceſſitate ſtellarū. ſiue ex connexione cauſaꝝ. ⁊ ẜm hos etiā excludit̉ orōnis vtilitas. Tertia fuit opinio ponentiū quideꝫ res humanas diuina ꝓuidentia regi. ⁊ qꝛ res humane non ꝓcedunt ex neceſſitate. ſed dicebāt ſil̓r diſpoſitionem diuine ꝓuidentie variabilē eſſe. ⁊ ꝙ orōnibꝰ ⁊ alijsq̄ ad diuinū cultū ꝑtinent diſpoſitio diuine ꝓuidentie īmutat̉. Hec aūt oīa in. i. li. improbata ſunt. ⁊ ideo oꝑtetſic inducere orōnis vtilitatem. vt neqꝫ rebus hūanis diuine ꝓuidentie ſubiectis neceſſitatē imponamus. neqꝫ etiam diuinā diſpoſitionē mutabilē eſtimemus. Ad huiusergo euidentiā etiam conſiderandum eſt ꝙ ex diuina ꝓuidentia nō ſolum diſponit̉ qui effectus fiant. ſex etiaꝫ exquibus cauſis ⁊ quo ordine ꝓueniant. Inter alias auteꝫcauſas ſunt etiā quorundā cauſe actus humani. vn̄ oꝑtꝫhoīes agere aliqua. non vt ꝑ ſuos actus diuinā diſpoſitionē immutent. ſed vt ꝑ actus ſuos impleant quoſdā effectus ẜm ordinē a deo diſpoſitum. ⁊ idem etiā eſt in naturalibꝰ cauſis. Et ſimile eſt etiā de orōne. non enī ꝓpterhoc oramus vt diuinā diſpoſitionē immutamus. ſed vtid impetremus qd̓ deus diſpoſuit ꝑ orōnes ſanctoꝝ eſſe īplendū. vt .ſ. hoīes poſtulando mereant̉ acciꝑe qd̓ eis deus oīpotens ante ſecula diſpoſuit donare. vt Grego. dicitin li. dialo. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ non eſt neceſſariuꝫ nosdeo p̄ces porrigere. vt ei noſtras indigētias vel deſideriamanifeſtemus. ſed vt noſip̄i conſideremus in his ad diuinū auxiliū eſſe recurrendū? ¶ Ad. ij. dd̓ꝫ ꝙ ſicut dictūeſt. oro noſtra nō ordinat̉ ad immutatione diuine diſpoſitionis. ſed vt obtineat̉ nr̄is p̄cibus qd̓ deus diſpoſuit. YAd. iij. dd̓m ꝙ deus nobis multa p̄ſtat ex ſua liberalitate. etiā nō perita. ſed ꝙ aliqua vult p̄ſtare nobis petentibꝰhoc eſt ꝓpter noſtram vtilitatem. vt .ſ. fiduciam quandamaccipiamus recurrendi ad deum. ⁊ vt recognoſcamus eūeſſe bonoꝝ noſtrorum auctorem. Unde Chryſo. dicit. Cōſidera qͣꝫta eſt tibi conceſſa felicitas. qͣꝫta gloria attributa
orationibus fabulari cum deo. cum chriſto miſerere. colloquia. optare quod velis. quod deſideras poſtulare.Ad tertiuꝫ ſic procediturUidet̉ ꝙ orō non ſit actus religionis. Religio enī cū ſitꝑs iuſticie eſt in voluntate ſicut in ſubiecto. ſed orō ꝑtinet ad ꝑtem intellectiuā. vt ex ſupra dictis ptꝫ. ergo orōnō videt̉ eſſe actus religionis. ſed doni intellectꝰ ꝑ quodmens aſcendit in deum. Pre. Actus ſatrie cadit ſub neceſſitate p̄cepti. ſed orō non videt̉ cadere ſub neceſſitate p̄cepti. ſed ex mera voluūtate ꝓcedere. cum nihil aliud ſitqͣꝫ volitoꝝ petitio. ergo orō nō videt̉ eſſe religiōis actꝰ.Pre. Ad religionē ꝑtinere videt̉ vt quis diuine naturecultum ceremoniāqꝫ affert. ſed orō nō videt̉ aliquid deoafferre. ſed magis aliquid obtinendū ab eo petere. ergoorō nō eſt religionis actus. ¶ Sed ꝯtra eſt qd̓ dicit̉ inp̄s. Dirigat̉ orō mea ſicut incenſū in ꝯſpectu tuo. vbi dicit glo. ꝙ in huius figurā in veteri lege incenſum dicebat̉offerri in odorē ſuauē dn̄o. ſed hoc ꝑtinet ad religionē. ergo orō eſt religionis actus. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut ſupra dictū eſt. ad religionē ꝓprie ꝑtinet reuerentiā ⁊ honorē deoexhibere. ⁊ ideo oīa illa ꝑ que deo reuerentia exhibet̉ ꝑtiuēt ad religionē. Per orōem aūt hō deo reuerentiā exhibet. inqͣꝫtum .ſ. ei ſe ſubijcit ⁊ ꝓfitet̉ orando ſe eo indigereſicut auctore ſuoꝝ bonoꝝ. Un̄ manifeſtū eſt ꝙ orō eſt ꝓprie religionis actus. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ voluntas mouet alias potentias aīe in ſuū fine. ſicut ſupra dictū eſt. etideo religio q̄ eſt in volūtate ordinat actus aliarum potētiaꝝ ad dei reuerentiam. inter alias aūt potētias aīe inteliectus altior eſt ⁊ voluntati ꝓpinquior. ⁊ ideo poſt deuotionem que pertinet ad ipſam voluntatem. oratio que pertinet ad partem intellectiuam eſt precipua inter actus religionis ꝑ quam religio intellectum hoīs mouet in deum¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ non ſolū petere q̄ deſideramus ſed etiaꝫrecte aliquid deſiderare ſub p̄cepto cadit. ſed deſiderarequidē cadit ſub p̄cepto charitatis. petere aūt ſub p̄ceptoreligionis. qd̓ quidem preceptū ponit̉ Matth. vi. vbi dicit̉. petite ⁊ accipietis. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ orando tradit homo mentē ſuam deo quam ei ꝑ reuerentiā ſubijcit. ⁊ quodammodo pn̄tat. vt ptꝫ ex auctoritate Diony. prius inducta. ⁊ ideo ſicutⁱ mens humana p̄eminet exterioribꝰ ⁊ corꝑalibus membris vel exterioribꝰ rebus q̄ ad dei ſeruitiuꝫapplicant̉. ita etiam oratio preeminet alijs actibꝰ religiōisAd quartum ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ ſolus deus debeat orari. Orō enī eſt actus religionis. vt dictū eſt. ſed ſolus deus eſt religione colendus.ergo ſolus deus eſt orandus. ¶ Pre. Fruſtra porrigiturorō ad eum qui orōem non cognoſcit. ſed ſolius dei ē orōnē cognoſcere. tum qꝛ plerumqꝫ orō magis agit̉ interioriactu quē ſolus deus cognoſcit qͣꝫ voce. ẜm illud qd̓ Apl̓sdicit. i. ad Coꝝ. xiiij. Orabo ſpū. orabo ⁊ mente. tum etiāqꝛ vt Augu. dicit in li. de cura ꝓ mortuis agenda. neſciūtmortui etiā ſancti quid agāt viui etiā eoꝝ filij. ergo orationō eſt niſi deo porrigenda. ¶ Pre. Si aliquibꝰ ſctīs orōnem porrigimus. nō eſt niſi inqͣꝫtum ſunt deo ꝯiuncti. ſꝫquidam in hoc mūdo viuētes vel in purgatorio etiā exiſtetes. ſunt multū deo cōiuncti ꝑ gratiam. ad eos aūt nō porrigit̉ orō. ergo nec ad ſanctos qui ſunt in ꝑadiſo debemusorōem porrigere. ¶ Sed ꝯtra eſt qḋ dicit̉ Iob. v. Uocaſi eſt qui tibi rn̄deat. ⁊ ad aliquē ſctōꝝ conuertere. ¶ Rn̄dd̓m ꝙ orō porrigit̉ a licui dupl̓r. Uno mō quaſi ꝑ ip̄m