Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioLXXXII

ea exhibebant que ſolent hominibꝰ exhiberi. quia ſcilicetimmortalibus non conueniunt ea que ſunt mortalium. ſꝫhec multo minus ꝯueniūt deo vero qui eſt excelſus ſuperoēs deos. ergo videt̉ reprehenſibile eſſe aliquis corꝑalibꝰ actibꝰ deū colit. non ergo hꝫ religio corporales actus. Sed ꝯtra eſt qḋ in pͣs dicit. Cor meū caro mea exulrauerūt in deū viuū. ſed ſicut interiores actus ꝑtinent adcor. ita exteriores actus ꝑtinēt ad mēbra carnis. ergo videt̉ deus ſit colendus ſolū interioribꝰ actibꝰ. ſed etiāexterioribꝰ. Rn̄. dd̓m deo reuerentiā honorē exhibemus. non ꝓpter ſeip̄m. qꝛ in ſeip̄o eſt gloria plenus cuinihil a creatura adijc ī pōt. ſed ꝓpter nos. qꝛ videlicet perqd̓ deuꝫ reueremur honoramus. mens noſtra ei ſubijcit̉ in hoc eius ꝑfectio ꝯſiſtit. q̄libet enī res ꝑficit̉. hocſubdit̉ ſuo ſuꝑiori ſicut corpus hoc viuificat̉ ab anima. aer hoc illuminat̉ a ſole. mens aūt humana indiget ad hoc coniungat̉ deo ſenſibilium manuductiōe.qꝛ inuiſibilia ea que facta ſunt intellecta conſpiciunturvt Apl̓s dicit Roma .i. ideo in diuino culto neceſſe eſtaliquibꝰ corꝑalibus vti vt eis quaſi ſignis quibuſdā mēshoīs excitet̉ ad ſpūales actus quibꝰ deo coniungit̉. id̓oreligio hꝫ quidem interiores actus quaſi principalesſe ad religionē ꝑtinentes. exteriores ꝟo actus quaſi ſecudarios ad interiores actus ordinatos. Ad. i. gꝰ dd̓m dn̄s loquit̉ qͣꝫtum ad id qd̓ eſt principale ſe intētūin cultū diuino. Ad. ij. dd̓m hmōi exteriora exhibent̉ deo quaſi his indigeat. ẜm illud pͣs. Nunqͥd manducabo carnes thauroꝝ. aut ſanguinē hircoꝝ potabo? ſed exhibent̉ deo tanqͣꝫ ſigna interioꝝ ſpūaliū oꝑm que per ſedeus acceptat. Unde Augu. dicit in. x. de ciui. dei. Sacrificiū viſibile inuiſibilis ſacrificij ſacramētum .i. ſacrum ſignū eſt. Ad. iij. dd̓m idolatre derident̉ ex hoc ea ad hoīes ꝑtinent idolis exhibebant tanqͣꝫ ſigna excitantia eos ad aliqua ſpūalia. ſed tanqͣꝫ ſe eis accepta. etprecipue quia erant vana turpia.Ad octauum ſic procedit̉Uidet̉ religio non ſit idē ſanctitati. Religio enī eſtdam ſpēalis virtus. vt habitū eſt. ſanctitas aūt dicit̉ generalis virtus. eſt enī faciēs fideles ſeruātes ea ad deum ſunt iuſta. vt Andronicus dicit. ergo ſāctitas non eſtidē religioni. Pre. Sctītas mundiciā importare videt̉. Dicit enī Diony. xij. ca. de diui. no. ſctītas eſt ab immundicia libera ꝑfecta oīno immaculata mundicia. mundicia aūt maxīe videt̉ ꝑtinere ad tꝑantia que turpitud ines corꝑales excludit. cum ergo religio ad iuſticiaꝫꝑtineat videt̉ ſanctitas ſit idē religioni. Pre. Eaque diuidunt̉ ex oppoſito ſunt idē. ſed in quadā enūeratōe ꝑtiū iuſticie ſctītatis ꝯdiuidit̉ religioni. vt ſupͣ habi eſt. ergo ſctītas eſt idē religio. Sed ꝯtra ē quoddicit̉ Lu. i. Seruiamus illi in ſctītate iuſticia. ſed ſeruire deo ꝑtinet ad religionē. vt ſupra habitū eſt. ergo religioeſt idem ſanctitati. Rn̄. dd̓m nomen ſctītatis duovidet̉ importare. Uno quidē mundiciā. huic ſignificatōi cōpetit nomē grecū. dicitur enī agyos .i. ſine terra.Alio importat firmitatē. vn̄ apud antiquos ſctā dicebant̉ legibꝰ erant muuita vt violari deberēt. vn̄ d̓raliquid eſſe ſancitū. qꝛ eſt lege firmatū. Pōt etiā ẜm latinos hoc nomē ſctūs ad mundiciā ꝑtinere vt intelligat̉ ſanctus quaſi ſanguine tinctus eo antiquitus illi qui purificari volebāt ſanguine hoſtie tingebant̉. vt Iſido. dicitin li. ethi. vtraqꝫ ſignificatio cōperit vt ſctītas attribuat̉

his diuino cultui applicant̉. ita ſolū hoīes ſed etiam templū vaſa alia hmōi ſctīficari dicuntur ex hoccultui diuino applicant̉. mūdicia enī neceſſaria eſt ad ho mens deo applicet̉. qꝛ mens hūana inquinat̉ ex hocinferioribꝰ rebus ꝯiungit̉. ſicut q̄libet res ex immixtōe peioris ſordeſcit. vt argentū ex immixtione plumbi. Oꝑtetaūt mens ab inferioribꝰ rebus abſtrahat̉ ad hoc ſup̄me rei poſſit cōiungi. ideo mens ſine mūdicia deo applicari pōt. Un̄ ad Hebre. vl. d̓r. Pacē ſequimini cumoībus ſctīmoniā ſine qua nemo videbit deū. Firmitasenī exigit̉ ad hoc mens deo applicet̉. applicat̉ enī ei ſicutvltimo fini prīo principio. hmōi aūt oꝑtet maxime immobilia eſſe. Un̄ dicebat Apl̓s Roma. viij. Certus ſum neqꝫ mors neqꝫ vita ſeꝑabit me a charitate d̓i. Sic ergo ſcūtas d̓r quam mens hoīs ſeip̄am ſuos actus applicat deo. vn̄ non differt a religionē. ẜm eſſentiā. ſed ſolūrōne. Nam religio d̓r ẜm exhibet deo debitū famulatūin his ꝑtinent ſpāliter ad cultū diuinū. ſicut in ſacrificiis. oblationibꝰ. alijs hmōi. Sctītas aūt dicit̉ ẜmnon ſolū hec ſed aliaꝝ virtutū oꝑa refert in deū. ẜmſe diſponit bona quedā oꝑa ad cultū diuinū ꝑtinentia. Ad .i. ergo dd̓m ſctītas eſt quedā ſpālis virtus ẜmeſſentiā. ẜm hoc eſt quodāmō eadē religioni. hꝫ aūt quādam generalitatē ẜm oēs virtutū actus imꝑium ordiuat in bonū diuinū. ſicut iuſticia legalis d̓r generalisvirtus inqͣꝫtum ordinat oīuꝫ virtutū actus in bonū ꝯmune Ad. ij. dd̓m tꝑantia mundiciā quidē oꝑat̉. nontn̄ ita habeat rōnem ſctītatis niſi reſerat̉ in deū. Un̄ deip̄a virginitate dicit Augu. in li. de virginitate. non qꝛvirginitas eſt. ſed qꝛ deo dicata eſt. honoratur. Ad. iijdd̓m ſctītas diſtīcta ē a religiōe ꝓpter differētiā p̄dictā. qꝛ differūt re ſꝫ rōe. vt dictū ē. LXXXIIEinde cōſideraduꝫeſt de actibꝰ religionis. Et prīo de actibꝰ interioribꝰ qui ẜm p̄dicta ſunt prīcipaliores. ſcd̓ode actibꝰ exterioribꝰ ſunt ſcd̓arij. interiores aūt actus religionis vident̉ eſſe deuotio orō. primo ergo de deuotiōeagēdū eſt. ſcd̓o de orōne. Circa primū querunt̉ quattuorprimo vtrū deuotio ſit ſpālis actus. ſcd̓o vtrū ſit actꝰ religionis. tertio de douotionis. quarto de eius effectu.Ad primū ſic procediturUidet̉ deuotio non ſit ſpālis actus. Illud enī qḋ ꝑtinet ad modū alioꝝ actuū non videt̉ eſſe ſpālis actus. ſeddeuotio videt̉ ꝑtinere ad modū alioꝝ actuum. Dicit̉ enīij. Para. xxix. Obtulit vniuerſa multitudo hoſtias laudes holocauſta mente deuota. ergo deuotio eſt ſpālisactus. Pre. Nullus ſpālis actus inuenit̉ in diuerſisgeneribus actuum. ſed deuotio inuenitur in diuerſis generibus actuuꝫ .ſ. in actibꝰ corꝑalibꝰ. etiā ſpūalibꝰ. dicit̉enī aliquis deuote meditari deuote genuflectere. ergodeuotio non eſt ſpālis actus. Pre. Oīs actꝰ ſpālis auteſt appetitiue aut cognoſcitiue virtutis. ſed deuotio neutrieaꝝ appropriat̉. vt ptꝫ diſcurrēti ſingl̓as ſpēs actuū vtriuſqꝫ ꝑtis ſupͣ enumerate ſunt. ergo deuotio non eſt ſpālis actus. Sed ꝯtra eſt actibꝰ meremur. vt ſupra habitū eſt. ſed deuotio habet ſpālem rationē merendi. ergodeuotio eſt ſpālis actus. Rn̄. dd̓m deuotio dicitur adeuouendo. vn̄ deuoti dicunt̉ qui ſeip̄os quodāmō deo deuouent vt ei ſe totaliter ſubdāt. ꝓpter qd̓ olim apud gentiles deuoti dicebantur qui ſeip̄os idolis deuouebant in

n 2