QueſtioLXXVI

ſimum eſt irridere deum ⁊ ea qui dei ſunt. ẜm illud Eſa.xxxvij. Cui exprobraſti ⁊ quem blaſphemaſti. ⁊ ſuꝑ queꝫexaltaſti vocem tuam. Et poſtea ſubdit̉. Ad ſctm̄ iſrl̓. deinde ſcd̓m locum tenet irriſio parentū. vnde dicit̉ Prouer. xxx. Oculū qui ſubſannat patrē ⁊ deſpicit partū matris ſue. effodiant eū corui de torrētibꝰ. ⁊ cōmedant eū filij aquile. deinde iuſtoꝝ deriſio grauis eſt. qꝛ honor ē virtutis p̄miū. Et ꝯtra hoc dicit̉ Iob. xij. deridet̉ iuſti ſimplicitas. Que quidē deriſio valde nociua ē. qꝛ ꝑ hoc hoīes abene agendo impediunt̉. ẜm illud. Grego. Qui in alioꝝactibꝰ exoriri bona reſpiciūt. mox ea manu peſtifere exprobratiōis euellūt. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ ludus nō importataliquid ꝯtrariū charitati reſpectu eius cum quo ludit̉. poteſt tn̄ importare aliquid ꝯtrariū charitati reſpectu eius d̓quo ludit̉ ꝓpter cōtemptum vt dictū eſt. ¶ Ad. ij. dd̓ꝫ ꝙille qui recidiuat in pctm̄ de quo penituit. ⁊ ille qui ſimulat. nō exp̄ſſe deū irridet. ſed quaſi interp̄tatiue. inqͣꝫtū .ſ.ad modū deridētis ſe habet. nec tn̄ venialiter peccādo aliquis ſimpl̓r recidiuat vel ſimulat ſed diſpoſitiue vel interp̄tatiue. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ deriſio ẜm ſuam rōem leuiꝰ aliquid eſt qͣꝫ detractio vel ꝯtumelia. qꝛ non importat cōtemptū ſed ludum. quandoqꝫ tamen habet maiorem contemptum qͣꝫ contumelia. vt ſupra dictum eſt. ⁊ tunc eſt grauepeccatum.¶ QueſtioLXXVIEinde ꝯſideranduꝫeſt de maledictione. Et circa hoc querunt̉ qͣituor. primo vtrū licite poſſit aliquis maledicere hoī. ſcd̓o vtrū licite poſſit aliquis maledicere irrōnabili creature. tertio vtrū maledictio ſit pctm̄ mortale. quartode comparatione eius ad alia pecccata.Ad primum ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ non liceat maledicere alique. Non eſt enī licitum p̄terire mandatū apl̓i in quo xp̄s loquebat̉. vt dicit̉.ij. ad Coꝝ. xiij. ſed ip̄e p̄cipit Roma. xij. Dn̄dicite ⁊ nolite maledicere. ergo nō licet aliquē maledicere. ¶ Prete.Oēs tenent̉ deum bn̄dicere. ẜm illud Dan̄. iij. Dn̄dicite filij hoīm dn̄o. ſed non pōt ex ore eodē ꝓcedere benedictio dei ⁊ maledictio hoīs vt ꝓbat̉ Iacō. iij. ergo nulli licet aliquē maledicere. ¶ Pre. Ille qui aliquē maledicitvidetur optare malum eius culpe vel pene. quia maledictio videt̉ eſſe imp̄catio quedam. ſed nō licet deſiderare malū alterius. quinimo orare oꝑtet ꝓ oībus vt liberentur a malo. ergo nulli licet maledicere. ¶ Pre. diabolusꝑ obſtinationē maxime ſubiectus eſt malitie. ſed nō licꝫalicui maledicere diabolū ſicut nec ſeip̄m. dicit̉ enī Eccl̓.xi. Cum maledicit impius diabolū. maledicit ip̄e aīaꝫ ſuam. ergo multo minus licet maledicere hoīem. ¶ Pre.Numeri. xxiij. ſuꝑ illud. Quō maledicā cui non maledixit dn̄s dicit glo. Non pōt eſſe iuſta maledicendi cā vbipeccantis ignorat̉ affectus. ſed hō non poteſt ſcire affectuꝫalterius hoīs. nec etiam vtrū ſit maledictꝰ a deo. ergo nulli licet aliquē hoīem maledicere. ¶ Sed ꝯtra ē qḋ Deutro. xxvij. dicit̉. Maledictus qui nō ꝑmanet in ſermonibꝰ legis huius. Heliſeus etiā pueris ſibi illudentibꝰ maledixit. vt habet̉. iiij. Regū. ij. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ maledicereidē eſt qd̓ malum dicere. dicere aūt tripl̓r ſe hꝫ ad id quoddicit̉. Uno mō ꝑ modū enunciatiōis. ſicut aliqͥd exprimitur mō indicatiuo. ⁊ ſic maledicere nihil aliud eſt qͣꝫ malū alterius referre. qd̓ ꝑtinet ad detractionē. vn̄ qn̄qꝫ maledici detractores dicunt̉ Alio mō diccre ſe hꝫ ad id qd̓

dicit̉ ꝑ modum cauſe. ⁊ hoc quidem primo ⁊ principalit̓cōpetit deo qui oīa ſuo verbo fecit. ẜm illud pͣs. dixit ⁊ facta ſunt. Conſequenter aūt competit hoībꝰ qui verbo ſuoalios mouēt ꝑ imꝑium ad aliquid faciendū. ⁊ ad hoc inſtituta ſunt verba imꝑatiui mōi. Tertio modo ip̄m dicere ſe hꝫ ad id quod dicit̉ quaſi expreſſio quedam affectusdeſiderātis id quod verbo exprimit̉. ⁊ ad hoc inſtituta ſūtverba optatiui modi. Pretermiſſo ergo prīo mō maledidictionis qui eſt ꝑ ſimplicē enunciatione mali. conſiderādū eſt de alijs duobꝰ. Ubi ſcire oꝑtet ꝙ facere aliquid etvelle illud. ſe conſequunt̉ in bonitate ⁊ malicia. vt ex ſupradictis ptꝫ. Un̄ inuſtis duobꝰ mōis quo malū dicit̉ ꝑ modū imꝑantis vel ꝑ modū optantis. eadem rōne eſt aliqͥdlicitū ⁊ illicitū. Si enī aliquis imꝑet vel optet malū alterius inqͣꝫtum eſt malū quaſi ip̄m malū intendens. ſic maledicere vtroqꝫ mō erit illicitū. ⁊ hoc eſt maledicere ꝑ ſe loquēdo. Si aūt aliquis imꝑet vel oꝑtet malū alterius ſubrōne boni ſic eſt licitū. nec erit maledictio ꝑ ſe loquēdo. ſꝫꝑ accidēs. qꝛ principalis intentio dicentis nō fert̉ ad malū ſed ad bonū. Cōtingit aūt malū aliquod dici imꝑandovel optādo ſub rōne duplicis boni. Quādoqꝫ quidē ſubrōne iuſti. ⁊ ſic iudex licite maledicit illū cui p̄cipit iuſtampenā inferri. ⁊ ſic etiā eccl̓ia maledicit anathematizando.ſicut ⁊ ꝓphete in ſcripturis qn̄qꝫ imprecant̉ mala pctōribꝰquaſi ꝯformātes voluntatē ſuam diuine iuſticie. licet he īprecatiōes poſſint etiā ꝑ modum p̄nunciationis intelligiQn̄qꝫ ꝟo dicit̉ aliquod malum lub rōne vtilis. puta cūaliquis optat alique pctōrem pati aliquaꝫ egritudinē autaliquod impedimentū. vel vt ipſe melior efficiat̉. vl̓ vt ſaltem ab alioꝝ nocumento ceſſet. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ apoſtolus ꝓhibet maledicere ꝑ ſe loquēdo cum intentiōe mali. Et ſil̓r dicendū ad ſcd̓m. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ optate alicui malū ſub rōne boni. non ꝯtrariat̉ affectui quo qͥs ſimpliciter alicui optat bonum. ſed magis habet cōformitatēad ip̄m. ¶ Ad. iiij. dd̓m ꝙ in diabolo eſt ꝯſiderare naturam ⁊ culpā. natura quidem eius bona eſt et a deo. nec etiam maledicere licet. culpa aūt eius eſt maledicenda. ẜmillud Iob. iij. Maledicant ei qui maledicunt diei. cū autēpeccator maledicit diabolū ꝓpter culpā. ſeip̄m ſimili rōneiudicat maledictione dignū. ⁊ ẜm hoc d̓r maledicere aīaꝫſuā. ¶ Ad. v. dd̓m. ꝙ affectus peccantis ⁊ ſi in ſe non videat̉ pōt tn̄ ꝑcipi ex aliquo manifeſto peccato ꝓ quo penaeſt infligenda. Sil̓r etiā qͣꝫuis ſciri non poſſit quē deꝰ maledicat ẜm finalē reprobationē. pōt tamē ſciri quis ſit maledictus a deo ẜm reatum preſentis culpe.Ad ſecūdū ſic procediturUidet̉ ꝙ nō liceat creaturā irrationalē maledicere. Maledictio enī p̄cipue videt̉ eſſe licita inqͣꝫtum reſpicit penaꝫſed creatura irrationalis nō eſt ſuſceptiua nec culpe nec pene. ergo eā maledicere nō licet. ¶ Pre. In creatura irrōnali nihil inuenit̉ niſi natura quā deus fecit. hanc aūt maledicere nō licet etiā in diabolo vt dictū eſt. ergo creaturāirrōnalē nullo mō licet maledicere. ¶ Pre. Creatura irrōnalis aut eſt ꝑmanēs ſicut corꝑa. aut eſt tranſiens ſicuttꝑa. ſed ſicut Grgo. dic̄ in. iiij. moral̓. Ocioſū eſt maledicere non exn̄ti. vitioſū ꝟo ſi exiſteret. ergo nullo mō licet maledicere creature irrōnali. ¶ Sed ꝯtra eſt qd̓ dn̄smaledixit ficulnee. vt habet̉ Matth. xxi. Et Iob maledixit diei ſuo. vt habet̉ Iob. iij. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ benedictō vl̓maledictio ꝓprie ad illā rem ꝑtinet cui pōt aliqͥd bene velmale cōtingere .ſ. rōnali creature. creaturis aūt irrōnalibꝰ