Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioLXXV

Parali. xix. His qui oderūt dn̄m amicitia iungeris. ſuſutratio aūt aufert vnū ſolum amicum. grauius ergo pecratū eſt detractio qͣꝫ ſuſurratio. Pre. Iaco. iiij. diciturQui detrahit frī ſuo detrahit legi. ꝯſequēs deo qui ēlegiſlator. ſic pctm̄ detractionis videt̉ eſſe pctm̄ in deūquod eſt grauiſſimū vt ſupra habitū eſt. pctm̄ aūt ſuſurrationis eſt ꝓximū. ergo pctm̄ detractionis eſt grauiꝰ qͣꝫ peccatū ſuſurrationis. Sed ꝯtra eſt qd̓ dicit̉ Eccl̓i. v. denotatio peſſima ſuꝑ bilingue. ſuſurratori aūt odiū inimicina contumelia. Rn̄. dd̓m ſicut ſupra dictū eſt. peccatū in ꝓximū tanto eſt grauius quāto ip̄m nocumen ꝓxīo īfert̉. nocumētū aūt tāto maiꝰ ē qͣꝫto maiꝰ ē bonūquod tollit̉. Inter cetera ꝟo exteriora bona p̄eminet amicus. qꝛ ſine amicis nullus viuere pōt. vt ptꝫ phm̄ ī. viijethi. Unde dicit̉ Eccl̓. vi. Amico fideli nulla eſt comꝑatio. qꝛ optima fama que dettactionē tollit̉ ad hoc marime neceſſaria eſt vt idoneus ad amicitiaꝫ habeat̉. etideo ſuſurratio eſt maius pctm̄ qͣꝫ detractio qͣꝫ ꝯtumelia. qꝛ amicus eſt melior qͣꝫ honor. amari qͣꝫ honorari. vtin. viij. ethi. phūs dicit. Ad i. ergo dd̓m ſpēs grauitas pctī magis attēdit̉ ex fine qͣꝫ ex materiali obiecto. etideo ratiōe finis ſuſurratio eſt grauior qͣꝫuis detractor qn̄qꝫ priora dicat. Ad. ij. dd̓m fama eſt diſpoſitio ad amicitiā. infamia ad inimicitia. diſpoſitio aūt deficit abeo ad qd̓ diſponit. ideo ille qui oꝑat̉ ad aliquod qd̓ eſtdiſpoſitio ad inimicitiā. minus peccat qͣꝫ ille directe operat̉ ad inimicitiā inducēdā. Ad. iij. dd̓m ille detrahit frī intantū videt̉ detrahere legi inqͣꝫtū contemnit p̄ceptū de dilectione ꝓximi. ꝯtra qd̓ directius agit qui amicitiam diſrumpere nitit̉. vnde hoc pctm̄ maxime cōtra deūeſt. qꝛ deus dilectio eſt vt dicit̉. i. Io. iiij. Et propter hocdicitur Prouer. vi. Sex ſunt que odit dn̄s. ſeptimumteſtat̉ aīa eius. hoc ſeptimum ponit eum qui ſeminat inter fratres diſcordiam. Queſtio. LXXVEinde cōſideraduꝫeſt de deriſione. Et circa hoc querunt̉ duo. primo vtrū deriſio ſit pctm̄ ſpeciale diſtinctū abalijs peccatis quibus verba nocumentum proximo infertur. ſcd̓o vtrum deriſio ſit peccatum mortale.Ad primū ſic procediturUidet̉ deriſio non ſit ſpeciale pctm̄ ab alijs premiſſisdiſtinctu. Subſannatio enī videt̉ idem eſſe quod deriſioſed ſubſannatio ad contumeliā videtur pertinere. ergo deriſio non videt̉ diſtingui s contumelia. Pre. Nullus irridet̉ niſi de aliquo turpi ex quo erubeſcit. hmōi autēſunt pctā que ſi manifeſte de aliquo dicunt̉ ꝑtinent adtumeliā. ſi aūt occulte ꝑtinent ad detractionē ſiue ſuſurrationē. ergo deriſio non eſt vitium a premiſſis diſtinctū¶Pre. Hmōi pctā diſtinguunt̉ ẜm nocumenta queximo inferunt̉. ſed deriſionē non infert̉ aliud nocumentum ꝓximo qͣꝫ in honore vel fama vel detrimento amicitieergo deriſio non eſt pctm̄ diſtinctum a p̄miſſis. Sed ꝯͣeſt quod deriſio fit ludo. vn̄ illuſio nominat̉. nullū aūtmiſſorum ludo agit̉ ſed ſerio. ergo deriſio ab oībus predictis differt. Rn̄. dd̓m. ſicut ſupra dictū eſt. pctāboꝝ p̄cipue penſanda ſunt ẜm intentionē proferētis.ẜm diuerſa que ꝑs intendit contra alium loquens hmōipctā diſtinguunt̉. Sicut aūt aliquis cōuitiando intenditꝯuītiati honorē deprimere. detrahendo diminuere famā ſuſurrādo tollere amicitiā. ita etiā irridēdo aliqͥs ītēdit

ille qui irridetur erubeſcat. qꝛ hic finis eſt diſtinctusab alijs. ideo etiā pctm̄ deriſionis diſtinguit̉ a premiſſispctīs. Ad .i. ergo dd̓m ſubſannatio irriſio cōueniunt in fine. ſed differunt in. qꝛ irriſio fit ore .i. verbocachinnis. ſubſānatio aūt naſo rugato. vt dicit glo. ſuperillud pͣs. Qui habitat in celis irridebit eos. Talis aūt differentia diuerſificat ſpēm. vtrūqꝫ tn̄ differt a cōtumelia. ſicut erubeſcentia a dehonoratione. Eſt enī erubeſcentia timor dehonorationis ſicut Damaſ. dic̄. Ad. ij. dd̓ꝫ de oꝑe virtuoſo aliqͥs apud alios reuerentiā meret̉ etfamā. apud ſeip̄m bone ꝯſciētie gl̓iam. ẜm illud. ij. adCoꝝ. i. Gl̓ia noſtra hec eſt teſtimoniū conſcīe noſtre. vn̄econuerſo de actu turpi .i. vitioſo. apud alios quidē tollit̉hoīs honor fama. ad hoc cōtumelioſus detractor turpia de alio dicunt. apud ſeip̄m aūt turpia hic dicunt̉aliquis ꝑdit ꝯſcīe gloriā quandā confuſionē erubeſcentiā. ad hoc turpia dicit deriſor. ſic ptꝫ deriſor cōmunicat cum p̄dictis vitijs in materia differt aūt ī fine. Adiij. dd̓m ſecuritas conſcīe quies illius magnū bonumeſt. ẜm illud Prouer. xv. Secura mens quaſi iuge conuiuiū. ideo conſcīam alicuius inqͥetat confundēdo ip̄maliquod ſpeciale nocumentum ei infert. vnde deriſio eſtpeccatum ſpeciale.Ad ſecunduꝫ ſic procedit̉Uidet̉ deriſio non poſſit eſſe pctm̄ mortale. enī peccatū mortale ꝯtrariat̉ charitati. ſed deriſio videt̉ ꝯtrariare charitati. agit̉ enī ludo qn̄qꝫ inter amicos. vnde deluſio nominat̉. ergo deriſio pōt eſſe pctm̄ mortale. IPre. Deriſio illa videt̉ eſſe maxima que fit ī iniuriā deilicet enim omnis deriſio que vergit in iniuriam dei eſt pecratuꝫ mortale. alioquin quicunqꝫ recidiuaret in aliquodpctm̄ veniale de quo penituit. peccaret mortaliter. dic̄ enīIſido. irriſor eſt penites qui ad hoc agit tm̄ qd̓ penitet. ſil̓r ſequeret̉ oīs ſimulatio eſſet pctm̄ mortale.qꝛ ſicut Grego. dicit in moral̓. Per ſtrutionē ſignat̉ ſimulator qui deridet equū .i. hoīem iuſtū aſcenſorē. i. deum. ergo deriſio non eſt pctm̄ mortale. Pre. cōtumelia detractio vident̉ eſſe grauiora pctā qͣꝫ deriſio. qꝛ maiuseſt facere aliqͥd ſerio qͣꝫ ioco. ſed oīs detractio vel contumelia eſt pctm̄ mortale. ergo multo minus deriſio. Sꝫcōtra eſt qd̓ dicit̉ Prouer. iij. Ip̄e deridet illuſores. ſꝫ deridere dei eſt eternal̓r punire pctō mortali. vt ptꝫ illd̓quod dicit̉ in pͣs. Qui habitat in celis irridebit eos. ergoderiſio eſt pctm̄ mortale. Rn̄. dd̓m irriſio ſit niſialiquo malo vel defectu. malū aūt ſi fit magnū non ludo accipit̉ ſed deriſorie. vn̄ ſi ī ludū vel riſū vertat̉ ex quoirriſionis vel illuſionis nomē ſumit̉ hoc eſt qꝛ accipitur vtparuum. Pōt aūt aliquod malum accipi vt paruū dupliciter. Uno ẜm ſe. Alio rōne ꝑſone. Cum autēaliquis alterius ꝑſone malū vel defectū in ludū vel riſūponit. qꝛ ẜm ſe paruū malū eſt veniale vel leue pctm̄ ẜmſuū genus. Cum aūt accipit̉ quaſi ꝑuū ratione ꝑſone ſic̄defectus pueroꝝ ſtultoꝝ. parum ponderare ſolemus. ſicaliquē illudere vel irridere eſt eum oīno paruipendereeum vilem extimare vt de eius malo non ſit curandū.ſed ſit quaſi ludo hn̄dum. ſic deriſio eſt pctm̄ mortale grauius qͣꝫ contumelia que ſil̓r eſt in manifeſto. qꝛtumelioſus videt̉ acciꝑe maluꝫ alterius ſerioſe. illuſor autem in ludū. ita videt̉ eſſe maior cōtemptus dehonoratio. ẜm hoc illuſio eſt graue pctm̄. tanto grauius qͣꝫtomaior reuerentia debebat̉ ꝑſone que illudit̉. vnde grauiſ

m3