QueſtioLXXIIII
ſequi etiam ex alijs pctīs que ꝑtinent ad odiū proximi.Ad quartum ſic proceditUidet̉ ꝙ audiens qui tolerat detrahentē nō grauiter peccet. Non enī aliquis magis tenet̉ alteri qͣꝫ ſibijp̄i. ſed laudabile eſt ſi parienter hō ſuos detractores toleret. Dic̄ enīGrego. ſuꝑ Ezech. omel̓. ix. Linguas detrahētiū ſicut nōſtro ſtudio non debemus excitare ne ip̄i ꝑeant. ita ꝑ ſuammalitiā excitatas debemꝰ equanimit̉ tolerare vt nobis meritū creſcat. ergo nō peccat aliquis ſi detractionibꝰ aliorūnō reſiſtat. ¶ Pre Eccl̓. iiij. dicit̉. Nō cōtradicas verboveritatis vllo mō. ſed qn̄qꝫ aliquis detrahit verba veritatis dicendo vt ſupra dictū eſt. ergo videt̉ ꝙ non ſꝑ teneatur hō detractoribꝰ reſiſtere. ¶ Pre. Nullus dꝫ impedire id qd̓ eſt in vtilitatē alioꝝ. ſed detractio frequent̉ eſt invtilitatē alioꝝ ꝯtra quos detrahit̉. dicit enī Pius papa.Nō nunqͣꝫ detractio aduerſus bonos cōcitat̉. vt quos veldomeſtica adulatio vel alioꝝ fauor in altū extulerat. detractio humiliet. ergo aliquis nō dꝫ detractores impedire. CSed ꝯtra eſt ꝙ Hiero. dicit. Caue ne linguā aūt aure habeas pruriētes aut alijs detrahas aut alios audias detrahentes. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ẜm apl̓m ad Roma. i. digni ſuntmorte non ſolū qui pctā faciunt. ſed etiā qͥ facientibꝰ pctāꝯſentiunt. Quod quidē contingit dupl̓r. Uno mō directe. qn̄ .ſ. quis inducit aliū ad pctm̄ vel ei placet pctm̄. Aliomō indirecte .ſ. qn̄ non reſiſtit cum reſiſtere poſſit. ⁊ hoc cōtingit qn̄qꝫ nō quia pctm̄ placeat. ſed ꝓpter aliquē humanū timorē. Dicendum eſt ergo ꝙ ſi aliqͥs detractiōes audiat abſqꝫ reſiſtentia. videt̉ detractori ꝯſentire. vn̄ ſit ꝑticeps pctī eius. ⁊ ſi quidē inducat eum ad detrahendum.vel ſaltē placeat ei detractio ꝓpter odiū eius cui detrahit̉nō minus peccat qͣꝫ detrahens ⁊ qn̄qꝫ magis. vn̄ Ber. dicit. detrahere aūt detrahentē audire quid hoꝝ damnabilius ſit nō facile dixerim. Si ꝟo nō placeat ei pctm̄. ſed extimore vel negligentia vel etiā verecūdia quadā omittatrepellere detrahentē. peccat quidem. ſed multo minus qͣꝫdetrahens. ⁊ plerunqꝫ venialiter. Qn̄qꝫ etiam hoc poteſteſſe pctm̄ mortale. vel ꝓpter hoc ꝙ alicui ex officio in cumbit detrahentē corrigere. vel ꝓpter aliquod ꝑiculuꝫ quodaudiens nouit cōſequens. vel ꝓpter radicē quā timor humanus qn̄qꝫ pōt eſſe pctm̄ mortale vt ſupra habitum eſt.¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ detractiōes ſuas nullus audit. qͥamala que dicunt̉ de aliquo eo audiente non ſunt detractiones ꝓprie loquendo. ſed cōtumelie vt dictū eſt poſſūttamen ad noticiā alicuius detractiones ꝯtra ip̄m facte aliorum reuelationibꝰ ꝑuenire. ⁊ tunc ſui arbitrij eſt detrimētum ſue fame pati. niſi hoc vergat in ꝑiculum aliorum vtſupra dictum eſt. ⁊ ideo in hoc pōt cōmendari eius patiētia ꝙ patienter detractiones ſuſtinet. non aūt eſt ſui arbitrij ꝙ patit̉ detrimētū fame alteriꝰ. ⁊ ideo in culpā ei ꝟtit̉ſi non reſiſtit cum poſſit reſiſtere eadē rōne qua tenet̉ alquis ſubleuare aſinū alterius iacentē ſub onere vt p̄cipit̉Deuto. xxij. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ non ſꝑ aliquis debet reſiſtere detractori arguendo eum de falſitate. ⁊ maxime ſiſciat verū eſſe qd̓ dicit̉. ſed debet eum verbis redarguerede hoc ꝙ peccat frī detrahendo vel ſaltē on̄dere ꝙ ei detractio diſpliceat ꝑ triſticiā faciei. qꝛ vt d̓r Prouer. xxv. Uētus aquilo diſſipat pluuias. ⁊ facies triſtes linguā detrahentē. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ vtilitas que ex detractionē ꝓuenit. non eſt ex intentione detrahentis. ſed ex dei ordinatione qui ex quolibet malo elicit bonū. ⁊ ideo nihilominus ēdetractoribꝰ reſiſtendum. ſicut ⁊ raptoribꝰ vel oppreſſor-
bus alioꝝ qͣꝫuis ex hoc oppreſſis vel ſpoliatis per patientiam meritū creſcat. ¶ Queſtio LXXIIIIEinde ꝯſideranduꝫeſt de ſuſurratione. Et circa hoc querunt̉ duo.primo vtrū ſuſurratio ſit peccatum di ſtinctuꝫa detractione. ſcd̓o quod horum ſit grauius.Ad primum ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ ſuſurratio non ſit pctm̄ diſtinctū a detractioneDicit enī. Iſido. in li. ethimo. Suſurro de ſono locutionis appellat̉ quia nō in facie alicuius. ſed in aure loquiturdetrahendo ſed loqui de altero detrahendo ad derractioneꝫꝑtinet. ergo ſuſurratio non eſt pctm̄ diſtinctūa detractione. ¶ Pre. Leui. xix. dicit̉. Non eriſ criminator nec ſuſurro in populis. ſed criminator idem videt̉ eſſe. quod detractor. ergo etiā ſuſurratio a detractione nō differt. ¶ Pre.Eccl̓i. xxviij. dicit̉. Suſurro ⁊ bilinguis maledictus erit.ſed bilinguis videt̉ idem eſſe qd̓ detractor. qꝛ detractorūeſt duplici lingua loqui. aliter .ſ. in abſentia. ⁊ aliter in p̄ſentia. ergo ſuſurro idē eſt quod detractor. ¶ Sed comiraeſt qd̓ Roma .i. ſuper illud. ſuſurrones detractores dicitglo. Suſurrones inter amicos diſcordiā ſeminantes. detractores qui alioꝝ bona negant vel minuūt. ¶ Rn̄. dd̓ꝫꝙ ſuſurro ⁊ detractor in materia cōueniunt. ⁊ etiā in forma ſiue in modo loquēdi. qꝛ vterqꝫ malū occulte de proximo dicit. ꝓpter quā ſimilitudinē interdum vnuꝫ ꝓ alioponit̉. Un̄ Eccl̓i. v. ſuꝑ illud. Non appelleris ſuſutro. dicit glo. i. detractor. Differūt aūt in fine. qꝛ detractor intēdit denigrareⁱ amam ꝓximi. vnde illa mala de ꝓximo p̄cipue ꝓfert ex quibus ꝓximus infamari poſſit. vel ſaltemdiminū: eius fama. ſufurro aūt intendit amicitiā ſeꝑare.vt pſ̄ꝫ ꝑ glo. inductam. Et ꝑ illud quod dicit̉ Prouerbi.xxvi. Suſurrone ſubtracto iurgia cōquieſcunt. ⁊ ideo ſuſurro talia mala ꝓfert de ꝓximo que poſſunt contra ip̄uꝫcōmouere aīm audientis. ẜm illud Eccl̓i. xxviij. Uir peecator cōturbabit amicos. ⁊ in medio pacem habentiū immittit inimicitiam. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ ſufurro inqͣꝫtumdic̄ malū d̓ alio d̓r detrahere. In hoc tn̄ differt a detractore. quia nō intendit ſimpl̓r malum dicere. ſed quicquidſit illud qd̓ poſſit aīaꝫ vnius per turbare contra alium. etiam ſi ſit ſimpl̓r bonum. ⁊ tn̄ apparens malū inqͣꝫtum diſplicet ei cui dicit̉. ¶ Ad. ij. dd̓m. ꝙ criminator differt aſuſurrone ⁊ a detractore. qꝛ criminator eſt qͥ publice crimina alijs imponit vel accuſando vel cōuitiādo. qd̓ non ꝑtinet ad detractorē ⁊ ſuſurronē. ¶ Ad. iij. dd̓ꝫ ꝙ bilinguisꝓprie dicit̉ ſuſurro. Cum enī amicitia ſit inter duos. nitit̉ſuſurro ex vtraqꝫ ꝑte amicitiam rumꝑe. ⁊ ideo duabꝰ linguis vtit̉ ad duos. vni dicens malum de alio. ꝓpter qd̓ dicitur Eccl̓. xxviij. Suſurro ⁊ bilinguis maledictus ē. Etſubdit̉. Multos enī turbauit pacem habentes.Ad ſecūdū ſic procediturUidet̉ ꝙ detractio ſit grauius pctm̄ qͣꝫ ſuſurratio. Pctāenī oris conſiſtunt in hoc ꝙ aliqͥs maledicit ſed detractordicit de ꝓximo ea q̄ ſunt mala ſimpliciter. qꝛ ex talibꝰ oritur infamia vel diminuit̉ fama. ſuſurro aūt non iurat dicere niſi mala apparentia que .ſ. diſplicent audienti. ergograuius pctm̄ eſt detractio qͣꝫ iuſurratio. ¶ Pre. Quicūqꝫ aufert alicui farnā. aufert ei non ſolū vnum amicum.ſed multos. qꝛ intellectus vniuſcuiuſqꝫ refugit amicitiaꝫinfamiam perſonarum. Unde contra quendam dicit̉. ij.