Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioLXXIII

veniale. Sed contra eſt quod Roma i. dicit̉. Detractōres deo odibiles. qd̓ ideo addit̉ vt dicit glo. ne leue putet̉ꝓpter hoc conſiſtit in verbis. Rn̄. dd̓m ſicut ſupradictū eſt pctā verboꝝ maxime ſunt ex intentione dictis diiudicanda. detractio aūt ẜm ſuam rationē ordinat̉ ad denigrandū famā alicuius. ille ſe loquēdo detrahit adhoc de aliquo obloquit̉ eo abſente vt eius famā denigretauferre aūt alicui famā valde graue ē. qꝛ inter res tꝑalesvidet̉ fama eſſe p̄cioſior. cuius defectū impedit̉ homo amultis bn̄ agendis. ꝓpter quod dicit̉ Eccl̓. xli. Curā habede bono noīe. hoc enī magis ꝑmanebit tibi qͣꝫ mille theſauri magni p̄cioſi. ideo detractio ſe loquēdo ē pctm̄mortale. Contingit tn̄ qn̄qꝫ aliquis d̓icit aliqua verba que diminuit̉ fama alicuius. non hoc intendēs ſed aliquid aliud. hoc aūt non eſt detrahere ſe formaliter loquēdo. ſed ſolū material̓r quaſi accidēs. ſiquidē verba que fama alterius diminuit̉ ꝓferat aliqͥs ꝓpter aliqd̓bonum vel neceſſariū debitis circūſtantijs obſeruatis noneſt pctm̄. nec pōt dici detractio. Si aūt proferat ex leuitate vel ꝓpter cauſam aliquā non neceſſariā. eſt pctm̄mortale. niſi forte verbū qd̓ dicit̉ ſit adeo graue notabiliter famā alicuius ledat. p̄cipue in his ꝑtinent adhoneſtatē vite. qꝛ hoc ex ip̄o genere verboꝝ habet rōempctī mortalis. tenet̉ aliquis ad reſtitutionē fame. ſic̄ adreſtitutionē cuiuſlibet rei ſubtracte eo ſupra dictumeſt de reſtitutiōe ageret̉. Ad .i. ergo dd̓m reuelare pctm̄ occultū alicuius ꝓpter eius emendationē denūciando. vel ꝓpter bonū iuſticie publice accuſando. non ē detrahere vt dictū eſt. Ad. ij. dd̓m glo. illa non dicit̉detractio in toto genere humano inueniat̉. ſed addit penetum qꝛ ſtultorum infinitus eſt numerus. pauci ſūt quiambulant viam ſalutis. tum etiam qꝛ pauci vel multiſunt qui non aliqn̄ ex animi leuitate aliquid dicunt. vnd̓in aliquo vel leuiter alterius fama minorat̉. qꝛ vt d̓r Iaco. iij. Si quis in verbo non offendit hic eſt perfectus vir Ad. iij. dd̓m Augu. loquit̉ in caſu illo quo aliquisdicit̉ aliquod leue malū de alio. non ex intentione nocendi. ſed ex animi leuitate. vel ex lapſu lingue.Ad tertium ſic procedit̉.Uidet̉ detractio ſit grauius oībus peccatis que in proximum cōmittunt̉. Quia ſuper illud pͣs. pro eo vt me diligerent detrahebant mihi. dicit glo. Plus nocent inbris detrahentes xp̄o. quia animas creditorum interficiunt. qͣꝫ qui eius carnē mox reſurrecturam perimerunt. Exquo videt̉ detractio ſit grauius pctm̄ q̄ꝫ homicidiū. qͣꝫlo grauius eſt occidere aīam qͣꝫ occidere corpus. ſed homicidiū eſt grauius inter cetera pctā que in ꝓximū cōmittūtur ergo detractio ē ſimpl̓r inter oīa grauior. Pre. Detractio videt̉ eſſe grauius pctm̄ qͣꝫ contumelia. qꝛ ꝯtumeliā pōt repellere. non aūt detractionē latentē. ſed ꝯtumelia videt̉ eſſe maius pctm̄ qͣꝫ adulteriū. hoc adulteriū vnit duos in vnā carnē. ꝯtumelia aūt vnitos in multa diuidit. ergo detractio ē maius pctm̄ qͣꝫ adulteriū qd̓ tn̄inter alia pctā que ſunt in ꝓximū magnam grauitatē habet. Pre. Cōtumelia orit̉ ex ira. detractio aūt ex inuidiavt patet Grego. xxxi. moral̓. ſed inuidia eſt maius pctm̄qꝫ ira. ergo detractio eſt maiꝰ pctm̄ qͣꝫ ꝯtumelia. ſic idēqd̓ prius. Pre. Tanto aliquid pctm̄ eſt grauiꝰ quātoinducit grauiorem defectū. ſed detractio inducit grauiſſimum defectū .ſ. excecationem mentis. Dicit enī Grego.Quid aliud detrahētes faciunt niſi in puluerē ſufflan

et in oculos ſuos terram excitant. vnde plus detractionis ſufflant. inde minus veritatis videant. ergo detractioeſt grauiſſimū pctm̄ inter ea que cōmittunt̉ in ꝓximum: Sed ꝯtra. grauiꝰ eſt peccare facto qͣꝫ verbo. ſed detractōeſt pctm̄ verbi. adulterium aūt homicidiū furtum ſūtpctā in factis. ergo detractio eſt grauius ceteris pctīs ſunt in ꝓximū. Rn̄. dd̓m peccata que cōmittunturin ꝓximum ſunt penſanda ſe quod ẜm nocumēta queproximo inferunt̉. quia ex hoc habent rōnem culpe. tātoaūt eſt maius nocumentū qͣꝫto maius bonum demit̉.aūt ſit triplex bonum hoīs .ſ. bonum aīe. bonum corꝑis.bonum exteriorum rerum. Donum aīe quod eſt maximum poteſt alicui ab alio tolli niſi occaſionaliter. puta malam ꝑſuaſionem que neceſſitatē infert. Sed aliaduo bona .ſ. corꝑis exteriorum rerum poſſunt ab alioviolenter auferri. ſed quia bonū corꝑis preemīet bono exterioꝝ rerum. grauiora ſunt peccata quibus infert̉ nocumentū corpori qͣꝫ ea quibus infert̉ nocumentum exterioribꝰ rebus. vnde inter cetera pctā que cōmittunt̉ in proximum homicidiū grauius eſt quod tollit̉ vita proximiiam actu exiſtēs. conſequent̉ aūt adulterium quod eſttra debitū ordinem generationis humane ꝑquam eſt ineroitus ad vitā. conſequenter aūt ſunt exteriora bona int̓que fama preeminet diui ijs. eo propinquior eſt ſpiritualibꝰ bonis. Unde dicit̉ Prouer. xxij. Meliꝰ eſt nomēbonū qͣꝫ diuitie multe. ideo detractio ẜm ſuū genus eſtmaius pctm̄ qͣꝫ furtum. minus tn̄ qͣꝫ homicidium vel adulterium. pōt tn̄ eſſe alius ordo ꝓpter circumſtantias aggrauantes vel diminuentes. Per accidens aūt grauitaspctī attendit̉ ex ꝑte peccantis qui grauins peccat ſi ex deliberatione peccet qͣꝫ ſi peccet ex infirmitate vel incautela:ẜm hoc peccata locutionis habent aliquā leuitatem inqͣꝫtum de facili ex lapſu lingue proueniunt abſqꝫ magna premeditatione. Ad .i. ergo dd̓m illi qui detrahunt xp̄oimpedientes fidē membroꝝ: ip̄ius. derogāt diuinitati eiꝰcui fides innitit̉. vn̄ non eſt ſimplex detractio. ſed blaſphemia. Ad. ij. dd̓m grauius pctm̄ eſt ꝯtumelia qͣꝫ detractio. inqͣꝫtum hꝫ maiorē contemptū proximi. ſicut rapina eſt grauius pctm̄ qͣꝫ furtū. vt ſupra dictū eſt. ꝯtume̓lia aūt non eſt grauius pctm̄ qͣꝫ adulterium. enī grauitas adulterij penſat̉ ex coniunctiōe corꝑm. ſed ex deordinatione generationis humane. contumelioſus aūt ſufficienter cauſat inimicitiā in alio. ſed occaſionalit̓ tantumdiuidit vnitos inqͣꝫtū .ſ. hoc mala alteriꝰ ꝓmit alioſqͣꝫtū in ſe eſt ab eius amicitia ſeꝑat. licet ad hoc eiusba non cogant̉. ſic ergo detractor occaſionalit̓ ē homicida. inqͣꝫtum .ſ. ſua verba dat alteri occaſionē vt proximum odiat vel ꝯtemnat ꝓpter qḋ in epl̓a Clementis dicitur detractores homicidas. ſed occaſionalit̓. qꝛ qui oditfrēm ſuū homicida eſt. vt dicit̉. i. Io. iij. Ad. iij. dd̓ꝫira q̄rit in manifeſto vindictā inferre vt phūs dicit in. ij.rheto. ideo detractio eſt in occulto eſt filia ire ſicuttumelia. ſed magis inuidie nitit̉ qualitercūqꝫ minueregl̓iam ꝓximi. nec tn̄ ſequit̉ ꝓpter hoc detractio ſit grauior qͣꝫ ꝯtumelia. qꝛ ex minori vitio pōt oriri maius pctm̄.ſicut ex ira naſcit̉ homicidiū blaſphemia. origo enī pctōrum attendit̉ ẜm inclinationem ad finē qd̓ eſt ex ꝑte conuerſiōis. grauiutas aūt pctī magis attendit̉ ex ꝑte auerſionis. Ad. iiij. dd̓m qꝛ letat̉ in ſnīa oris ſui. vt dicit̉Prouer. xv. inde ē ille detrahit incipit magis amare credere qd̓ dicit. ꝯſequens proximū magis odire.ſic magis recedere a cognitione veritatis. Iſte effectꝰ pōt

m 2