QueſtioLXX

in cauſa ſanguinis corrūpat aduerſariū ſuū. peccat quidēinducendo eū ad illicitū. non autē huic peccato lex ciuilisadhibet penam. ⁊ pro tanto licitū eſſe dicitur. ¶ Ad. ij. dicendū ꝙ accuſator ſi collaudat cū reo qui noxius eſt penam incurrit. ex quo patet ꝙ peccat. vn̄ cum inducere aliquem ad peccandū ſit pctm̄ vel qualitercūqꝫ peccari participem eſſe. cum apl̓s dicat dignos morte eos qui peccātibus ꝯſentiūt. manifeſtū eſt ꝙ etiam reus peccat cū aduerſario colludēdo. nō tamē ẜm leges hūanas imponit̉ſibi pena ꝓpter rationē iam dictam. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ ſapiens non abſcondit ſe calūnioſe ſed prudenter.Ad tertium ſic procedit̉.Uidetur ꝙ reo nō liceat iudiciū declinare per appellationem. Dicit .n. apl̓s Ro. xiij. Oīs aīa poteſtatibꝰ ſublimioribꝰ ſubdita ſit. ſed reus appellādo recuſat ſubijci ptāti ſuꝑiori .ſ. iudici. ergo peccat. ¶ Pre. Maius eſt vincilum ordinarie ptātis qͣꝫ ꝓprie electiōis. ſed ſicut legit̉. ij.q. vi. a iudicibꝰ quos cōis ꝯſenſus elegerit nō liceat appellari. ergo multominª licet appellare a iudicibꝰ ordinarijsPre. Illud qḋ ſemel eſt licitū ſemꝑ eſt licitū. ſed noneſt licitum appellare poſt decimuꝫ diem. ergo neqꝫ tertioſuper eodē. ergo videt̉ ꝙ appellatio nō ſit ẜm ſe licita.ꝯtra eſt quod Paulus ceſarē appellauit. vt habet̉ Actꝭ.xxv. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ duplici d̓ cauſa ꝯtingit aliquē appellare. Uno quidē mō ꝯfidētia iuſte cauſe. qꝛ videlicet iniuſte a iudice grauatur. ⁊ ſic licitū eſt appellare. hoc .n. ē prudenter euadere. vn̄. ij. q. vi. dicit̉. Oīſoppreſſus libere ſacerdotū ſi voluerit appellet iudiciū ⁊ a nullo ꝓhibeatur.Alio modo aliqͥs appellat cauſa afferende more ne ꝯtraeum iuſta ſentētia ꝓferat̉. ⁊ hoc eſt calūioſe ſe defenderequod eſt illicitū ſicut dictū eſt. facit .n. iniuriā ⁊ iudici cuiꝰofficiūt impedit ⁊ ad uerſario ſuo cuiꝰ iuſticia quantuꝫ poteſt perturbat. ⁊ ideo ſicut dicit̉. ij. q. vi. oī mō puniēduseſt cuius appellatio iniuſta ꝓnūciat̉. ¶ Ad i. ergo dicē.ꝙ ptāti in feriori in tantū aliquis ſubijci debet inquantuꝫordinē ſuꝑioris ſeruat. a quo ſi exorbitauerit ei ſubijci n̄oportet. puta ſi aliud iuſſerit ꝓcōſul ⁊ aliud imꝑator. vtpatet ꝑglo. Ro. xiij. cū aūt iudex aliquem iniuſte grauatquantū ad hoc relinquit ordinē ſuꝑioris ptātis ẜm quaneceſſitas ſibi iuſte iudicādi imponit̉. ⁊ ideo licituꝫ eſt eiqui ꝯtra iuſticiā grauat̉ ad directionē ſuꝑioris ptātis recurrere appellādo vel ante ſententiā vel poſt. ⁊ qꝛ nō preſumitur eſſe rectitudo vbi vera fides nō eſt. ideo non licꝫcatholico ad infidelē iudicē appellare. ẜꝫ illud. ij. q. vi. Catholicus q̄ cauſam ſuā ſiue iuſtā ſiue iniuſiā ad iudiciuꝫalterius fidei iudicis ꝓuocauerit. excōicetur. nam ⁊ apl̓sarguit eos qui iudicio ꝯtendebāt apud infideles. ¶ Adij. dd̓m ꝙ exꝓprio defectu vel negligētia ꝓcedit ꝙ aliqͥsſua ſponte ſe alterius iudicio ſubijciat. de cuius iuſticia n̄ꝯfidit. leuis etiam animi eſſe videt̉ vt os nō ꝑmaneat ineo qḋ ſemel approbauit. ⁊ ideo rationabilit̓ denegat̉ ſubſidiū appellatiōis a iudicibꝰ arbitrarijs q̄ nō hn̄t ptātē niſi ex ꝯſenſu litigantiū. ſed ptās iudicis ordinarij nō depēdet ex ꝯſenſu illius q̄ eius iudicio ſubdit̉. ſed ex auctoritate regis ⁊ p̄ncipis q̄ eū inſtituit. ⁊ ideo ꝯtra eius iniuſtuꝫgrauamē lex tribuit appellatiōis ſubſidiū. ita ꝙ etiā ſi ſitſimul ordinariꝰ ⁊ arbitrariꝰ iudex pōt ab eo appellari. qꝛvidet̉ ordinaria ptās occaſio fuiſſe ꝙ arbiter eligeret̉. necdebet ad defectū imputari eius qͥ ꝯſenſit in eū ſicut in arbitriū non vt in eū quē pͥnceps iudicē ordinariū dedit. VAd. iij. dd̓ꝫ ꝙ eqͥtas iuris ita ſubuenit vni ꝑti ꝙ altera n̄

grauet̉. ⁊ ideo tꝑs decē dierū ꝯceſſit ad appellandū quodſufficiēs eſtimauit ad deliberandū an expediat appellare.ſi ꝟo nō eſſet determinatū tꝑs in qͦ appellare licerēt ſemꝑcertitudo iudicij remaneret in ſuſpenſo. ⁊ ita pars alteradamnificaret̉. ideo aūt nō eſt ꝯceſſum vt tertio aliqͥs appellet ſuꝑ eodem qꝛ nō eſt ꝓbabile totiens iudices a recto iudicio declinare.Ad quartuꝫ ſic procedit̉.Uidet̉ ꝙ liceat ꝯdēnato ad mort̓eꝫ ſe defendere ſi poſſit.Illud .n. ad quod natura: inclinat ſemꝑ eſt licitū quaſi deiure naturali exiſtens. ſed nature inclinatio eſt ad reſiſtendū corrūpentibꝰ. nō ſolū in hoībꝰ ⁊ aīalibꝰ ſed etiā in inſenſibilibꝰ rebus. ergo licet reo ꝯdemnato reſiſtere ſi pōtneʸ tradatur in mortē. ¶ Pre. Sicut aliqͥs ſententiammortis ꝯtra ſe latam ſubterfugit reſiſtēdo. ita etiā fugiendo. ſed licitū eſſe videt̉ ꝙ aliquis ſe a morte ꝑ fugā liberꝫẜm illud Eccꝭ. ix. Longe eſto ab hoīe ptātē hn̄te occidēdiet non viuificādi. ergo etiā licitū eſt reo reſiſtere. ¶ Pret̓.Prouerb̓. xxiiij. d̓r. Erue eos qͥ ducunt̉ ad mortē. ⁊ eosqui trahunt̉ ad interitū liberare ne ceſſes. ſed plus tenet̉aliqͥs ſibi qͣꝫ alteri. ergolicitū eſt ꝙ aliqͥs ꝯdēnatꝰ ſeipſuꝫdefendat ne in mortē tradat̉. ¶ Sed ꝯtra ē qd̓ dicit apl̓sRo. xiij. Qui ptāti reſiſtit dei ordinatiōi reſiſtit. ⁊ ipſe ſibi damnationē acqͥrit. ſed ꝯdēnatꝰ ſe defendēdo ptāti reſiſtit quantū ad hoc in quo ē diuinitꝰ inſtituta ad vindictaꝫmalefacioꝝ. laudē ꝟo bonoꝝ. ergo peccat ſe defendendo.¶ Rn̄. dd̓m ꝙ aliqͥs damnat̉ ad mortē duplicit̓. Unomō iuſte. ⁊ ſic nō licet ꝯdemnato ſe defendere. licitū enimeſt iudici eū reſiſtentē impugnare. vn̄ relinquit̉ ꝙ ex ꝑteeius ſit bellū iniuſtū. vn̄ indubitant̓ peccat. Alio mō condemnat̉ aliqͥs iniuſte. ⁊ tale iudiciū ſimile ē violētie latronū. ẜm illud Ezech. xxij. Principes eius in medio illiusquaſi lupi rapiētes p̄dam ad effundendū ſanguinē. ⁊ iōſicut licet reſiſtere latrōibꝰ. ita lꝫ reſiſtere ī tali caſu maliopͥncipibꝰ. niſi forte ꝓpt̓ ſcādalū vitādū cū ex hoc aliqͣ grauis turbatio timeret̉. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ iō hoī data ēratio vt ea ad q̄ natura inclinat nō paſſim ſ ẜm rōnis ordinē exeqͣt̉. ⁊ iō nō quelibet defenſio ſui ē licita. ſꝫ ſoluꝫ q̄fit cū debito moderamine. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ nullus ita codemnat̉ ꝙ ipſe ſibi inferat mortē. ſꝫ ꝙ ipſe morteꝫ panat̉et iō nō tenet̉ facere id vn̄ mors ſeqͣt̉. qd̓ ē manere ī locovn̄ ducat̉ ad mortē. tenet̉ tn̄ nō reſiſtere agēti qͥn patiat̉qd̓ iuſtū eſt eū pati. ſicut etiā ſi aliqͥs ſit ꝯdenatꝰ vt famemoriat̉ nō peccat ſi cibū ſibi occulte mīſtratū ſumat. qꝛ n̄ſumere eſſet ſeipſum occidere. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ ꝑ illuddictū ſapiētis nō inducit̉ aliqͥs ad liberandū aliūa morte ꝯͣ ordinē iuſticie. vn̄ nec ſeipſum ꝯͣ iuſticiā reſiſtēdo aliquis debet liberare a morte. ¶ Queſtio LXXEinde ꝯſiderandūeſt de īiuſticia ꝑtincte ad ꝑſonā teſtꝭ Et circahoc q̄rūt̉ qͣttuor. pͥª vtrū hō teneat̉ ad teſtīoniū ferēdū. 2ª vtrū duoꝝ vl̓ triū teſtīoniū ſufficiat. 2ª viꝝalicuiꝰ teſtīoniū repellat̉ abſqꝫ eiꝰ culpa. 4º vtꝝ ꝑhiberefalſum teſtīoniū ſit peccatū mortale.Ad primū ſic procedīturUidet̉ ꝙ hō nō teneat̉ ad teſtīoniū ferēdū. Dic̄. n. Aug.in queſtionibus Gen̄. ꝙ Abraam dicens de vxore ſua.ſoror mea eſt. veritatem celari voluit non mendaciumdici. ſed veritatem celando aliquis a teſtimonio abſtinet.