QueſtioLXVIII

Nullus abſenſaccuſare pōt nec ab aliquo accuſari. ſꝫ ſcriptura ad hoc videt̉ eſſe vtilis vt abſentibꝰ aliqͥd ſignificetur. vt patet ꝑ Aug. x. de trini. ergo in accuſatiōe nō ē neceſſaria ſcriptura. p̄ſertim cū canon dicat ꝙ ꝑ ſcripta nullius accuſatio ſuſcipiat̉. ¶ Pre. Sicut crimē alicuiꝰ mani feſtat̉ ꝑ accuſationē. ita per denūciationē. ſed in denunciatione nō eſt ſcriptura neceſſaria. ergo videt̉ ꝙ neqꝫ etiam in accuſatiōe. ¶ Sed ꝯtra eſt qḋ dicit̉. ij. q. viij. Accuſatoꝝ ꝑſone ſine ſcripto nunqͣꝫ recipiant̉. ¶ Rn̄. dd̓mꝙ ſicut ſupͣ dictū eſt qn̄ in criminibꝰ ꝑ modū accuſatiōisagitur accuſator ꝯſtituit̉ pars. ita ꝙ iudex inter accuſatorem ⁊ eū qui accuſat̉ medius ꝯſtituit̉ ad examē iuſticie.in quo oportet quantū poſſibile ē ẜm certitud in ē ꝓcedere. qꝛ ꝟo ea q̄ ꝟbotenꝰ dicunt̉ facile labunt̉ a memoria.non poſſet iudici eſſe certū qͥd ⁊ qualit̓ dictū ſit cū debꝫ ꝓferre ſnīam niſi eſſet ī ſcriptis redactū. ⁊ ideo rōnabiliterinſtitutū eſt vt accuſatio ſicut ⁊ alia que in iudicio agunt̉redigant̉ in ſcriptis. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ difficile eſt ſingula ꝟ̓ba ꝓpt̓ eoꝝ multitudinē ⁊ varietate retinere. cuiuſſignū eſt ꝙ multi eadē ꝟba audiētes ſi interrogarent̉ nōreferrent ea. ſimilit̓ etiā poſt modicuꝫ tꝑs. ⁊ cum modicaꝟboꝝ differētia ſenſum variet. ideo etiā ſi poſt modicumtꝑs debeat iudicis ſentētia ꝓmulgari. expedit ad certitudinem iudicij vt accuſatio redigat̉ in ſcriptis. ¶ Ad. ij. dicen. ꝙ ſcriptura non ſolū neceſſaria ē ꝓpter abſentiā ꝑſone que ſignificat vel cui ē ailquid ſignandū. ſed etiaꝫ ꝓpdilationē tꝑis vt dictū eſt. ⁊ ideo cū dicit canon. ꝑ ſctipta nullius accuſatio ſuſcipiatur. intelligēdū eſt ab abſente qui ꝑemptā accuſationeꝫ mittat. non tn̄ excluditur qͥncū pn̄s fuerit neceſſaria ſit ſcriptura. ¶ Ad. iij. dd̓ꝫ ꝙ denunciator non obligat ſe ad ꝓbandū. vn̄ nec punitur ſi ꝓbare nequerit. ⁊ ꝓpter hoc ī denūciatiōe nō eſt neceſſariaſtriptura. ſed ſufficit ſi aliquis ꝟbo denūciet eccleſie queex officio ſuo procedet ad fratris emēdationē.Ad tertium ſic procedit̉.Uidet̉ ꝙ accuſatio nō reddatur iniuſta ꝓpt̓ calūniā. ip̄uaricatione ⁊ tergiuerſationē. qꝛ ſicut d̓r. ij. q. iij. calūniari ēfalſa crimina intendere. ſed qn̄qꝫ aliqͥs alteri falſum crimen obijcit ex ignorātia facti que excuſat. ergo videtur ꝙnon ſemꝑ reddatur iniuſta accuſatio ſit ſit calumnioſa.Pre. Ibidē d̓r ꝙ p̄uaricari ē vera crimina abſcōdere. ſedhoc nō videtur eſſe illicitū. qꝛ hō nō tenetur ad oīa crimina detegēda. vt ſupͣ dictū eſt. ergo videtur ꝙ accuſatio n̄reddatur iniuſta ex p̄uaricatiōe. ¶ Pre. Sicut ibidē dicitur. tergiuerſari ē in vniuerſo ab accuſatiōe deſiſtere. ſꝫhoc abſqꝫ iniuſticia fieri pōt. d̓r .n. ibidē. Siquē penituerit criminalit̓ accuſatione ⁊ inſcriptionem feciſſe de eo qd̓ꝓbare nō potuerit. ſi ei cū accuſato innocēte ꝯuenerit inuicem ſe abſoluāt. ergo accuſatio nō redditur iniuſta pertergiuerſationē ¶ Sed ꝯtra eſt qd̓ ibidē d̓r. Accuſatorūtemeritas tribꝰ modis detegitur. aut .n. calūniāt̉. aut p̄uaricantur. aut tergiuerſant̉. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut dictū eſt.accuſatio ordinat̉ ad bonū cōe qd̓ intenditur ꝑ cognitionem criminis. nullus aūt debet nocere alicui iniuſte vtbonū cōe ꝓmoueat. ⁊ ideo in accuſatiōe duplici ratiōe cōtingit eſſe pctm̄. vno mō ex eo ꝙ aliqͥs iniuſte agit contraeū qui accuſat̉ crimina falſa ei imponēdo qd̓ eſt calūniarialio mō ex ꝑte reipublice cuiꝰ bonū principalit̓ intēditurin accuſatiōe dū aliquiſ impedit malicioſe punitionē peccati qd̓ iterū duplicit̓ ꝯtingit. vno mō fraudeꝫ in accuſatione adhibēdo. ⁊ hoc ꝑtinet ad p̄uaricationē. nā preua-

ricator d̓r quaſi varicator. qꝛ aduerſam partē adiuuat prodita cauſa ſua. alio mō tollit̉ ab accuſatiōe deſiſtēdo qd̓ ētergiuerſari. in hoc .n. ꝙ deſiſtit ab hoc qd̓ ceperat qͣſi tergum ꝟtere videt̉. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ hō non debet adaccuſationē ꝓcedere niſi de re oīno ſibi certa in qua ignorantia facti locū nō habeat. nec tn̄ qui falſum crimē alicuiimponit calūniat̉. ſed ſolū qui ex malicia in falſam accuſationē ꝓrumpit. ꝯtigit .n. qn̄qꝫ ex animi leuitate ad accuſationē ꝓcedere. qꝛ .ſ. aliquis nimis facilit̓ credit qd̓ audiuit. ⁊ hoc temeritatis eſt. aliqn̄ aūt ex iuſto errore monetur aliquis ad accuſandū. que oīa ẜm prudentiam iudicisdebent diſcerni vt nō ꝓrumpat eū calūniatū fuiſſe q̄ ex leuitate animi vel ex iuſto errore in falſam accuſationē ꝓrumpit. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ nō quicūqꝫ abſcondit vera crimina p̄uaricat̉. ſed ſolū ſi fraudulent̓ abſcondit ea de quibus accuſationē ꝓponit colludēs cū reo ꝓprias ꝓbationeſdiſſimulādo. ⁊ falſas accuſatiōes admittendo. ¶ Ad. iij.dd̓m ꝙ tergiuerſari ē ab accuſatiōe deſiſtere oīno animūaccuſandi deponēdo nō qualitercūqꝫ ſed inordinate. ꝯtingit aūt alique ab accuſatiōe deſiſtere ordinate abſqꝫ vitioduplicit̓. vno modo ſi in ipſo accuſatiōis ꝓceſſu cognouerit eſſe falſum id de quo accuſauit. ⁊ ſic pari ꝯſenſu ſeabſoluūt accuſator ⁊ reus. alio mō ſi pͥnceps ad quē pertinet cura boni cōis qd̓ ꝑ accuſationē intenditur accuſationem aboleuerit.Ad quartuꝫ ſic procedit.Uidet̉ ꝙ accuſator qui in ꝓbatiōe defecerit nō teneaturad penā talionis. Contingit .n. qn̄qꝫ aliquē ex iuſto errore ad accuſationē ꝓcedere in quo caſu iudex accuſatoremabſoluit. vt dicit̉. ij. q. iij. non ergo accuſator qui in ꝓbatione defecerit tenetur ad penā talionis. ¶ Pre. Si pena taliōis ei qͥ īiuſte accuſat ſit iniūgēda hoc erit ꝓpt̓ iniuriam in aliquē cōmiſſam. ſed nō ꝓpt̓ iniuriaꝫ cōmiſſam inꝑſonā accuſati. qꝛ ſic pͥnceps non poſſet hanc penā remittere. nec etiā ꝓpter iniuriā illatam in rem publicam. qꝛ ſicaccuſatus nō poſſet eū abſoluere. ergo pena talionis nondebettur ei qui in accuſatione defecerit. ¶ Pre. Eidē peccato nō debet̉ duplex pena. ẜm illud Naū. i. Non iudicabit deus bis in idipſum. ſed ille qui in ꝓbatiōe deficit incurrit penam infamie qua etiā papa nō videtur poſſe remittere. ẜm illud Gelaſij pape. Quāqͣꝫ animas ꝑ penitētiam ſaluare poſſumus infamiā tamen abolere non poſſumus. non ergo tenetur ad penam talionis. ¶ Sꝫ contra eſt qḋ Hadrianꝰ papa dicit. Qui nō ꝓbauerit qḋ obiecit. penam quam intulit ipſe patiatur ¶ Rn̄. dd̓m ꝙſicut ſupra dictū eſt accuſator in cauſa accuſatiōiſ ꝯſtituitur pars intendēs ad penam accuſati. ad iudicē aūt ꝑtin etvt inter eos iuſticie equalitatē conſtituat. iuſticie autemequalitas hoc requirit vt nocumentū quod quis alij intētat ipſe patiatur. ẜm illud Exo. xxi. Oculū pro oculo dentem pro dente. ⁊ ideo iuſtum eſt vt ille qui per accuſationem aliquem in ꝑiculum grauis pene inducit. ipſe etiamſimilem penam patiatur. ¶ Ad .i. ergo dd̓r ꝙ ſicut philoſophus dicit in. v. ethi. iniuſticie non ſemꝑ cōpetit ꝯtrapaſſum ſimplicit̓ quia multū differt an aliqͥs volūtariean inuolūtarie aliū ledat. voluntario aūt debet̉ pena ſedinuolūntario debetur venia. ⁊ ideo qn̄ iudex cognoueritaliquem de falſo acculaſſe non voluntate nocendi ſed inuoluntarie ꝓpter ignorantiam ex iuſto errore. non imponit penam talionis. ¶ Ad. ij. dicendum ꝙ ille qui maleaccuſat. peccat ⁊ ꝯtra perſonam accuſati ⁊ ꝯͣ rem publicā