Druckschrift 
2,2 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioLXVIII

Ad. iij. dd̓m deus in ſuo iudicio ꝓcedit ex ꝓpria noticia veritatis. non aūt vt ſupra dictū eſt. ideopoteſt ſimul eſſe accuſator iudex teſtis ſicut deus. Daniel aūt accuſator fuit ſimul iudex quaſi diuini iudicijexecutor cuius inſtinctu mouebat̉. vt dictum eſt.Ad quartuꝫ ſic procedit̉.Uidetur iudex licite poſſit penā relaxare. d̓r. n. Iaco. ijIudiciū ſine mīa ei qui facit̉ mīam ſed nullus punit̉ꝓpter hoc non facit illud quod licite facere poteſt.quilibet iudex poteſt licite mīam facere relaxādo penam Pre. Iudiciū hūanū debet imitari iudiciū diuinū. ſeddeus penitentibꝰ relaxat penam. quia non vult mortempeccatoris. vt dicit̉ Ezech. xviij. ergo etiā iudex poteſtpenitenti licite relaxare penā. Pre. Unicuiqꝫ licet facere qd̓ alicui ꝓdeſt nulli nocet. ſed abſoluere reuꝫ a penaꝓdeſt ei nulli nocet. ergo iudex licite poteſt reuꝫ a penaabſoluere. Sed ꝯtra eſt qḋ dicit̉ Deutꝰ. xiij. de eo quiꝑſuadet ſeruire dijs alienis. parcat ei oculus tuuſ vtmiſeriaris occultes. ſed ſtatim interficies. de homicida dicit̉ Deutꝰ. xix. Moriet̉ nec miſereberis eius. Rn̄. dd̓m ſicut ex dictis patet duo ſunt quantū adꝓpoſitū pertinet circa iudicē ꝯſiderāda. quoꝝ vnum eſtipſe habet iudicare inter accuſatorē reū. aliud auteꝫ eſt ipſe fert iudicij ſententiā qua ſi ex ꝓpria ſed quaſi expublica poteſtate. Duplici ergo ratiōe impedit̉ iudex nereū a pena abſoluere poſſit. pͥª quidē ex parte accuſatorisad cuius ius qn̄qꝫ ꝑtinet vt reus puniat̉. puta ꝓpter aliquā iniuriā in ipſum cōmiſſam cuiꝰ relaxatio eſt in arbitrio alicuius iudicis. quia quilibet iudex tenet̉ ius ſuūreddere vnicuiqꝫ. Alio impedit̉ ex ꝑte reipublice cuius poteſtate fungit̉ ad cuiꝰ bonū ꝑtinet malefactorespuniant̉. ſed tn̄ quātū ad hoc differt inter inferiores iudices ſup̄mū iudicē .ſ. pͥncipē cui eſt plenarie poteſtaspublica cōmiſſa. iuder .n. infertor habet prātem abſoluendi reum a pena ꝯtra leges a ſuꝑiori ſibi impoſitaſ. vn̄ſuꝑ illud Ioh. xix. haberes aduerſum me ptātē vllaꝫdicit Aug. Talem deus dederat Pilato poteſtatē vt eſſꝫſub ceſaris ptāte ne ei oīno liberū eſſet accuſatū abſoluere. ſed pͥnceps qui habet plenariā poteſtatē in republicali ille qui paſſus ē in iniuriā velit eam remittere. poterit reum licite abſoluere ſi hoc publice vtilitati viderit nonnocumentū. Ad .i. ergo dd̓m mīa iudicis habet locūin his que arbitrio iudicis relinquunt̉ in quibꝰ boni virieſt vt ſit diminutiuꝰ penarū. ſicut phūs dicit in. v. ethi. inhis aūt ſunt determīata ẜm legē dīnā vel hūanaꝫ noneſt ſuū mīam facere. Ad. ij. dd̓m deus habet ſup̄māpoteſtatē iudicādi ad ipſum ꝑtinet quicqͥd ꝯtra aliqueꝫpeccat̉. ideo liberū ei eſt penā remittere. p̄cipue pctōex hoc pena maxime debeat̉ quod eſt ꝯtra ipſum. tamēremittit penam niſi ẜm decet ſuā bonitatē que ē oīumlegum radix. Ad. iij. dd̓m iudex ſi inordinate penaꝫremitteret nocumētū inferret cōitati cui expedit vt maleficia puniant̉ ad hoc pctā vitentur. vn̄ Deutᵇ. xiij. pꝰpenam ſeductoris ſubdit̉. vt oīs iſrael audiēs timebat etnequaqͣꝫ vltra faciat quippiā huius rei ſimile. nocet etiamꝑſone cui eſt illata iniuria que recōpenſationē accipit perquandā reſtitutionē honoris in pena iniuriātis. Queſtio LXVIIIEinde ꝯſiderandūeſt de his ꝑtinēt ad iniuſtā accuſationē. Et

circa hoc querunt̉ quattuor. pͥꝰ vtrū accuſare teneatur2ꝰ vtrū accuſatio ſit faciēda in ſcriptꝭ. Yquō accuſauo ſitvitioſa. qualit̓ male accuſantes ſint puniendi.Ad primū ſic procediturUidet̉ teneat̉ ad accuſandū. Nullus .n. excuſat̉ab impletione diuini p̄cepti ꝓpter peccatuꝫ. qꝛ iam ex ſuopeccato cōmodū reportaret. ſed aliqui ꝓpt̓ pctm̄ reddunt̉mabiles ad accuſandū. ſicut excōicati infames. illi ſūtde maioribꝰ criminibꝰ accuſati priuſqꝫ innoxij mōſirent̉.ergo tenet̉ ex p̄cepto dīno ad accuſandū. Pre. debitū ex charitate dependet eſt finis p̄cepti. vn̄ d̓rRo. xiij. Nemini quicqͣꝫ debeatis niſi vt inuicē diligatꝭſed illud qd̓ eſt charitatis debet oībus maioribꝰ minoribꝰ ſubditis p̄latis. ergo ſubditi debeāt p̄latoſaccuſare nec minores ſuos maiores vt plura capl̓abat̉. ij. q. vij. videt̉ nullus ex debito teneat̉ accuſare.Pre. Nullus tenet̉ ꝯtra fidelitatē agere quā debet amico. qꝛ debet alteri facere qd̓ ſibi vult fieri. ſed accuſare aliquē qn̄qꝫ ē ꝯͣ fidelitatē quaꝫ quis debet amico. d̓renī Proueib̓. xi. Qui ambulat fraudulent̓ reuelat archa. aūt fidelis ē celat amici cōmiſſum. ergo tenetur ad accuſandū. Sꝫ ꝯͣ eſt qḋ d̓r Leuitꝭ. v. Si peccauerit aīa audierit vocē iurātis teſtiſqꝫ fuerit ipſe vidit aūt ꝯſcius ē. niſi iudicauerit portabit iniqͥtate ſuam. Rn̄. dd̓m ſicut ſupͣ dictū eſt. hec ē differētia int̓ denūciationē accuſationē. qꝛ in denūciatiōe attēdit̉ emendatio fratris. in accuſatiōe aūt attēdit̉ punitio crimīs. pene aūt pn̄tis vite ſe expetunt̉. qꝛ eſt hoc vltimuꝫretributiōis tꝑs. ſed inquātū ſunt medicinales ꝯferētesvel ad emēdationē ꝑſone peccātis. vel ad bonū reipublice cuius quies ꝓcurat̉ ꝑpunitionē peccantiū. quoꝝ pri intendit̉ in denūciatiōe vt dictū eſt. ſecundū aūt ꝓprieꝑtinet ad accuſationē ſi crimē fuerit tale qd̓ ꝟgat ī detrimētū reipublice tenet̉ ad accuſationē dūmō ſufficiēter poſſit ꝓbare. qd̓ ꝑtinet ad officiū accuſatoris. putapctm̄ alicuiꝰ ꝟgit ī ml̓titudīs corruptelā corꝑalē ſeu ſpiritualē. ſi aūt fuerit tale pctm̄ qd̓ in ml̓titudinē redundet. vel etiā ſi ſufficiētē ꝓbationē adhibere poſſit tenet̉ ad interp̄tandū accuſationē. qꝛ ad hoc nullꝰ tenet̉ qd̓ pōt debito ꝑficere. Ad. i. dd̓m nihil ꝓhibꝫper pctm̄ reddi aliquē impotētē ad ea hoīes facere tenetur ſicut ad merendū vitā eternā ad aſſumēdū eccleſiaſtica ſacramēta. nec tn̄ ex hoc reportat cōmodū. q̄nimodeficere ab his tenēt̉ facere ē grauiſſima pena. qꝛ ꝟtuoſi actus ſunt q̄dam hoīs ꝑfectiōes. Ad. ij. dd̓ꝫ ſubditi p̄latos ſuos accuſare ꝓhibent̉ affectiōe charitatis ſed ſua prauitate vitā eoꝝ diffamare rep̄hendererunt. vel etiā ſi ſubditi accuſare volētes fuerint crimīoſi.vt habetur. ij. q. vij. alio qͥn ſi fuerint alias idonei ad accuſandū licet ſubditis ex charitate ſuos prelatos accuſare. Ad. iij. dd̓m reuelare ſecreta in malum perſone eſtcontra fidelitatem. non autem ſi reueletur ꝓpter bonumcommune quod ſemꝑ preferendū eſtⁱ bono priuato.contra bonū cōmune nuſlum ſecretum licet recipere. nectamen oīno eſt ſecretum qd̓ ſufficiētes teſtes p̄t ꝓbari.Ad ſecundū ſic procedit̉.Uidetur non ſit neceſſariū accuſationem in ſcriptis fieri. Scriptura enim adinuenta eſt ad ſubueniendum humane memorie circa preterita. ſed accuſatio in preſentiagit̉. accuſatio ſcriptura indigꝫ. Pre. ij. q. viij. d̓r