QueſtioLXVIII
¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ deus in ſuo iudicio ꝓcedit ex ꝓpria noticia veritatis. non aūt hō vt ſupra dictū eſt. ⁊ ideo hō nōpoteſt ſimul eſſe accuſator ⁊ iudex ⁊ teſtis ſicut deus. Daniel aūt accuſator fuit ſimul ⁊ iudex quaſi diuini iudicijexecutor cuius inſtinctu mouebat̉. vt dictum eſt.Ad quartuꝫ ſic procedit̉.Uidetur ꝙ iudex licite poſſit penā relaxare. d̓r. n. Iaco. ijIudiciū ſine mīa ei qui nō facit̉ mīam ſed nullus punit̉ꝓpter hoc ꝙ non facit illud quod licite facere nō poteſt. gͦquilibet iudex poteſt licite mīam facere relaxādo penam¶ Pre. Iudiciū hūanū debet imitari iudiciū diuinū. ſeddeus penitentibꝰ relaxat penam. quia non vult mortempeccatoris. vt dicit̉ Ezech. xviij. ergo etiā hō iudex poteſtpenitenti licite relaxare penā. ¶ Pre. Unicuiqꝫ licet facere qd̓ alicui ꝓdeſt ⁊ nulli nocet. ſed abſoluere reuꝫ a penaꝓdeſt ei ⁊ nulli nocet. ergo iudex licite poteſt reuꝫ a penaabſoluere. ¶ Sed ꝯtra eſt qḋ dicit̉ Deutꝰ. xiij. de eo quiꝑſuadet ſeruire dijs alienis. Nō parcat ei oculus tuuſ vtmiſeriaris ⁊ occultes eū. ſed ſtatim interficies eū. ⁊ de homicida dicit̉ Deutꝰ. xix. Moriet̉ nec miſereberis eius.¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut ex dictis patet duo ſunt quantū adꝓpoſitū pertinet circa iudicē ꝯſiderāda. quoꝝ vnum eſt ꝙipſe habet iudicare inter accuſatorē ⁊ reū. aliud auteꝫ eſtꝙ ipſe nō fert iudicij ſententiā qua ſi ex ꝓpria ſed quaſi expublica poteſtate. Duplici ergo ratiōe impedit̉ iudex nereū a pena abſoluere poſſit. pͥª quidē ex parte accuſatorisad cuius ius qn̄qꝫ ꝑtinet vt reus puniat̉. puta ꝓpter aliquā iniuriā in ipſum cōmiſſam cuiꝰ relaxatio nō eſt in arbitrio alicuius iudicis. quia quilibet iudex tenet̉ ius ſuūreddere vnicuiqꝫ. Alio mō impedit̉ ex ꝑte reipublice cuius poteſtate fungit̉ ad cuiꝰ bonū ꝑtinet ꝙ malefactorespuniant̉. ſed tn̄ quātū ad hoc differt inter inferiores iudices ⁊ ſup̄mū iudicē .ſ. pͥncipē cui eſt plenarie poteſtaspublica cōmiſſa. iuder .n. infertor nō habet prātem abſoluendi reum a pena ꝯtra leges a ſuꝑiori ſibi impoſitaſ. vn̄ſuꝑ illud Ioh. xix. Nō haberes aduerſum me ptātē vllaꝫdicit Aug. Talem deus dederat Pilato poteſtatē vt eſſꝫſub ceſaris ptāte ne ei oīno liberū eſſet accuſatū abſoluere. ſed pͥnceps qui habet plenariā poteſtatē in republicali ille qui paſſus ē in iniuriā velit eam remittere. poterit reum licite abſoluere ſi hoc publice vtilitati viderit non eēnocumentū. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ mīa iudicis habet locūin his que arbitrio iudicis relinquunt̉ in quibꝰ boni virieſt vt ſit diminutiuꝰ penarū. ſicut phūs dicit in. v. ethi. inhis aūt qͥ ſunt determīata ẜm legē dīnā vel hūanaꝫ noneſt ſuū mīam facere. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ deus habet ſup̄māpoteſtatē iudicādi ⁊ ad ipſum ꝑtinet quicqͥd ꝯtra aliqueꝫpeccat̉. ⁊ ideo liberū ei eſt penā remittere. p̄cipue cū pctōex hoc pena maxime debeat̉ quod eſt ꝯtra ipſum. nō tamēremittit penam niſi ẜm ꝙ decet ſuā bonitatē que ē oīumlegum radix. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ iudex ſi inordinate penaꝫremitteret nocumētū inferret ⁊ cōitati cui expedit vt maleficia puniant̉ ad hoc ꝙ pctā vitentur. vn̄ Deutᵇ. xiij. pꝰpenam ſeductoris ſubdit̉. vt oīs iſrael audiēs timebat etnequaqͣꝫ vltra faciat quippiā huius rei ſimile. nocet etiamꝑſone cui eſt illata iniuria que recōpenſationē accipit perquandā reſtitutionē honoris in pena iniuriātis.¶ Queſtio LXVIIIEinde ꝯſiderandūeſt de his q̄ ꝑtinēt ad iniuſtā accuſationē. Et
circa hoc querunt̉ quattuor. pͥꝰ vtrū hō accuſare teneatur2ꝰ vtrū accuſatio ſit faciēda in ſcriptꝭ. Yquō accuſauo ſitvitioſa. 4ª qualit̓ male accuſantes ſint puniendi.Ad primū ſic procediturUidet̉ ꝙ hō nō teneat̉ ad accuſandū. Nullus .n. excuſat̉ab impletione diuini p̄cepti ꝓpter peccatuꝫ. qꝛ iam ex ſuopeccato cōmodū reportaret. ſed aliqui ꝓpt̓ pctm̄ reddunt̉mabiles ad accuſandū. ſicut excōicati infames. ⁊ illi qͥ ſūtde maioribꝰ criminibꝰ accuſati priuſqꝫ innoxij mōſirent̉.ergo hō nō tenet̉ ex p̄cepto dīno ad accuſandū. ¶ Pre.Oē debitū ex charitate dependet q̄ eſt finis p̄cepti. vn̄ d̓rRo. xiij. Nemini quicqͣꝫ debeatis niſi vt inuicē diligatꝭſed illud qd̓ eſt charitatis hō debet oībus maioribꝰ ⁊ minoribꝰ ſubditis ⁊ p̄latis. cū ergo ſubditi nō debeāt p̄latoſaccuſare nec minores ſuos maiores vt ꝑ plura capl̓a ꝓbat̉. ij. q. vij. videt̉ ꝙ nullus ex debito teneat̉ accuſare.Pre. Nullus tenet̉ ꝯtra fidelitatē agere quā debet amico. qꝛ nō debet alteri facere qd̓ ſibi nō vult fieri. ſed accuſare aliquē qn̄qꝫ ē ꝯͣ fidelitatē quaꝫ quis debet amico. d̓renī Proueib̓. xi. Qui ambulat fraudulent̓ reuelat archanū. qͥ aūt fidelis ē celat amici cōmiſſum. ergo hō nō tenetur ad accuſandū. ¶ Sꝫ ꝯͣ eſt qḋ d̓r Leuitꝭ. v. Si peccauerit aīa ⁊ audierit vocē iurātis teſtiſqꝫ fuerit ꝙ ipſe vidit aūt ꝯſcius ē. niſi iudicauerit portabit iniqͥtate ſuam.¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut ſupͣ dictū eſt. hec ē differētia int̓ denūciationē ⁊ accuſationē. qꝛ in denūciatiōe attēdit̉ emendatio fratris. in accuſatiōe aūt attēdit̉ punitio crimīs. pene aūt pn̄tis vite nō ꝑ ſe expetunt̉. qꝛ nō eſt hoc vltimuꝫretributiōis tꝑs. ſed inquātū ſunt medicinales ꝯferētesvel ad emēdationē ꝑſone peccātis. vel ad bonū reipublice cuius quies ꝓcurat̉ ꝑpunitionē peccantiū. quoꝝ primū intendit̉ in denūciatiōe vt dictū eſt. ſecundū aūt ꝓprieꝑtinet ad accuſationē ⁊ iō ſi crimē fuerit tale qd̓ ꝟgat ī detrimētū reipublice tenet̉ hō ad accuſationē dūmō ſufficiēter poſſit ꝓbare. qd̓ ꝑtinet ad officiū accuſatoris. puta cūpctm̄ alicuiꝰ ꝟgit ī ml̓titudīs corruptelā corꝑalē ſeu ſpiritualē. ſi aūt nō fuerit tale pctm̄ qd̓ in ml̓titudinē redundet. vel etiā ſi ſufficiētē ꝓbationē adhibere nō poſſit n̄ tenet̉ ad interp̄tandū accuſationē. qꝛ ad hoc nullꝰ tenet̉ qd̓nō pōt debito mō ꝑficere. ¶ Ad. i. gͦ dd̓m ꝙ nihil ꝓhibꝫper pctm̄ reddi aliquē impotētē ad ea q̄ hoīes facere tenetur ſicut ad merendū vitā eternā ⁊ ad aſſumēdū eccleſiaſtica ſacramēta. nec tn̄ ex hoc hō reportat cōmodū. q̄nimodeficere ab his q̄ tenēt̉ facere ē grauiſſima pena. qꝛ ꝟtuoſi actus ſunt q̄dam hoīs ꝑfectiōes. ¶ Ad. ij. dd̓ꝫ ꝙ ſubditi p̄latos ſuos accuſare ꝓhibent̉ qͥ nō affectiōe charitatis ſed ſua prauitate vitā eoꝝ diffamare ⁊ rep̄hendere q̄runt. vel etiā ſi ſubditi accuſare volētes fuerint crimīoſi.vt habetur. ij. q. vij. alio qͥn ſi fuerint alias idonei ad accuſandū licet ſubditis ex charitate ſuos prelatos accuſare.¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ reuelare ſecreta in malum perſone eſtcontra fidelitatem. non autem ſi reueletur ꝓpter bonumcommune quod ſemꝑ preferendū eſtⁱ bono priuato. ⁊ iōcontra bonū cōmune nuſlum ſecretum licet recipere. nectamen oīno eſt ſecretum qd̓ ꝑ ſufficiētes teſtes p̄t ꝓbari.Ad ſecundū ſic procedit̉.Uidetur ꝙ non ſit neceſſariū accuſationem in ſcriptis fieri. Scriptura enim adinuenta eſt ad ſubueniendum humane memorie circa preterita. ſed accuſatio in preſentiagit̉. gͦ accuſatio ſcriptura nō indigꝫ. ¶ Pre. ij. q. viij. d̓r