QueſtioLXV

diminutū. ergo mutilare aliquē membro ſemꝑ videtureſſe pctm̄. ¶ Pre. Sicut ſe habet tota aīa ad totū corpus. ita ſe hn̄t ꝑtes aīe ad ꝑtes corꝑis. vt dicitur in. ij. deaīa. ſed non licet aliquē priuare aīa occidēdo ip̄m niſi publica ptāte. ergo etiā non licet aliquē mutilare mēbro niſiforte ẜm publicā prātē. ¶ Pre. Salus aīe p̄ferēda ē ſaluti corꝑali. ſed nō licet aliquē muti lare ſe mēbro ꝓpter ſalutē aīe. puniunt̉ enī ẜm ſtatuta vetera Niceni conſilij qͥſe caſtrauerūt ꝓpter caſtitatē conſeruādam. ergo ꝓpter nullam cauſā aliam licet aliquē membro mutilare. ¶ Sedꝯtra eſt qḋ dicit̉ Exo. xxi. Oculū ꝓ oculo. dentē ꝓ dente.manū pro manu. pedē pro pede. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ cum mēbrū aliqd̓ ſit ꝑs totius humani corꝑis. eſt ꝓpter totuꝫ ſic̄imꝑfectū ꝓpter ꝑfectū. vn̄ diſponēdū eſt de membro humani corꝑis ẜm ꝙ expedit toti. mēbꝝ aūt hūani corꝑis ꝑſe quidē vtile ē ad bonū totiꝰ corꝑis. ꝑ accidēs tn̄ pōt cōtingere ꝙ ſit nociuū. puta cum membꝝ putridū eſt totiꝰcorꝑis corruptiuum. ſi ergo membꝝ ſanū fuerit ⁊ in ſuanaturali diſponitione ꝯſiſtēs non pōt p̄ſcindi abſqꝫ totiꝰcorꝑis detrimēto. ſed qꝛ ip̄e totus hō ordinat̉ vt ad finemad totā cōmunitatē cuius eſt ꝑs. vt ſupra dictū eſt. poteſtꝯtingere ꝙ abſciſio mēbri ⁊ ſi vergat in detrimentū totius corꝑis. ordinat̉ tn̄ ad bonū cōmunitatis inqͣꝫtum alicui infert̉ in penā ad cohibitionē pctōꝝ. ⁊ ideo ſicut ꝑ publicā ptātem aliquis licite priuat̉ total̓r vita ꝓpter aliqͣsmaiores culpas. ita etiā priuat̉ mēbro ꝓpter aliquas culpas minores. hoc aūt non eſt licitū alicui priuate ꝑſoneetiā volente illo cuius ē membꝝ. qꝛ ꝑ hoc fit iniuria cōmunitati cuius eſt ip̄e hō ⁊ oēs ꝑtes eius. ſi ꝟo membꝝꝓpter putredinē ſit totius corꝑis corruptiuū. tunc licituꝫeſt de voluntate eius cuius eſt membꝝ putridū membrūp̄ſcindere ꝓpter ſalutē totius corꝑis. qꝛ vnicuiqꝫ cōmiſſaeſt cura ꝓprie ſalutis. ⁊ eadē ratio ē ſi fiat voluntate eiꝰad quē ꝑtinet curare de ſalute eius qͥ habet membꝝ corruptiuū. aliter aūt aliquē membro mutilare ē oīno illicituꝫ.¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ nihil ꝓhibet id quod ē contra ꝑticularē naturā eſſe ẜm naturā vniuerſalem. ſicut mors etcorruptio in rebꝰ naturalibꝰ eſt ꝯtra ꝑticularē naturā eiꝰqd̓ corrumpit̉. cum tn̄ ſit ẜm naturā vniuerſalē ⁊ ſil̓r mutilare alique membro ⁊ ſi ſit ꝯtra naturā ꝑticularē corꝑiseius qui mutilat̉. eſt tn̄ ẜm naturalē rōnem in comꝑatione ad bonū cōmune. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ totius hoīs vita nōordinat̉ ad aliqͥd ꝓprium ip̄ius hoīs. ſed ad ip̄am potiusoīa que ſunt hoīs ordinant̉. ⁊ ideo priuare aliquē vita innullo caſu ꝑtinet ad aliquē niſi ad publicā ptātem cui cōmittit̉ ꝓcuratio boni cōmūis. ſed p̄ſciſio membri pōt ordinari ad ꝓpriā ſalutē vnius hoīs. ⁊ ideo in aliquo caſupōt ad ip̄m ꝑtinere. ¶Ad. iij. d̓d̓m ꝙ membꝝ non eſt p̄ſcindendū ꝓpter corꝑalē ſalutē totius. niſi qn̄ aliter totiſubueniri non pōt. ſaluti aūt ſpūali ſꝑ pōt aliter ſubueniriqͣꝫ ꝑ membri p̄ciſionē. qꝛ pctm̄ ſubiacet voluntati. ⁊ ideoin nullo caſu licet membꝝ p̄ſcindere ꝓpter quodcūqꝫ peccatū vitandū. vn̄ Chryſo. exponēs illud Matth. xix. Sūteunuchi qui ſeip̄os caſtrauer̄t ꝓpter regnū celoꝝ. dic̄. Nōꝑ mēbroꝝ abſciſionē. ſed malaꝝ cogitationū interp̄tationē. maledictioni enī eſt obnoxius qui membꝝ abſcindit.etenī homicide ſunt qͥ talia p̄ſumūt. ⁊ poſtea ſubdit. neqꝫcōcupiſcentia māſuetior ita fit ſed moleſtior. aliunde enīhabet fomitis ſꝑma qd̓ in nobis ē ⁊ precipue a ꝓpoſito incōtinenti ⁊ menti negligente. nec ita abſciſio membri cōprimit tentatōes vt cogitationis frenum.

Ad ſecūdū ſic procediturUidet̉ ꝙ non liceat patribꝰ verberare filios aut dn̄is ſeruos. Dicit enī apl̓s ad Ephe. vi. Uos prēs nolite ad iracundiā ꝓuocare filios vros. ⁊ infra ſubdit. Et voſ dn̄i eadem facite ſeruis remittētes minas. ſed ꝓpter verbera aliqui ad iracundiā ꝓuocant̉. ſunt etiā minis gͣrauiora. ergoneqꝫ prēs filios. neqꝫ dn̄i ſeruos debēt verberare. ¶ PrePhūs dicit in. x. ethi. ꝙ ſermo paternus habet ſolū ammonitionē non aūt coactionē. ſed quedā coactio eſt ꝑ verbera. ergo parentibꝰ non licet filios verberare. ¶ Pre.Unicuiqꝫ licet alteri diſciplinā impendere. hoc enī ꝑtinetad elemoſynaſ ſpūales. vt ſupra dictū eſt. ſi ergo ꝑentibꝰlicet̉ ꝓpter diſciplinā filios verberare. pari rōne cuilibet licebit quēlibet verberare. qd̓ ptꝫ eſſe falſum. ergo ⁊ primū¶ Sed ꝯtra eſt qd̓ dicit̉ Prouer. xiij. Qui ꝑcit virgeodit filiū ſuū. ⁊ jͣ. xxiij. Noli ſubtrahere a puero diſciplinaꝫ. ſi enī ꝑcuſſeris eum virga non moriet̉. tu virga ꝑcuties eum. ⁊ aīam eius de inferno liberabis. ⁊ Eccl̓. xxxiij.dicit̉. Seruo maliuolo tortura ⁊ cōpedeſ. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙꝑ verberationē nocumentū quoddā infert̉ corꝑi eius quiverberat̉. aliter tn̄ qͣꝫ in mutilatione. nam mutilatio tollitcorꝑis integritatē. verberatio ꝟo tm̄mō afficit ſenſū dolore. vn̄ multo minus nocumentū eſt qͣꝫ mutilatio membrinocumentū aūt inferre alicui nō licet niſi ꝑ modū pene ꝓpter. iuſticiā. nullus aūt iuſte punit alique niſi ſit eius iuriſdictiōi ſubiectus. ⁊ ideo verberare aliquē non licet niſihabēti ptātem aliquā ſuꝑ illū qui verberat̉. ⁊ qꝛ filiꝰ ſubdit̉ ptāti prīs ⁊ ſeruus ptāti dn̄i licite pōt verberare paterfiliū ⁊ dūs ſeruū cauſa correctionis ⁊ diſcipline. ¶ Ad. iergo dd̓m ꝙ cum ira ſit appetitus vindicte. p̄cipue cōcitatur ira cum aliqͥs ſe reputat leſū iniuſte. vt patꝫ ꝑ phm̄ inij. rhetor. ⁊ ideo ꝑ hoc ꝙ patribꝰ interdicit̉ ne filios ad iracundiā prouocent. nō ꝓhibet̉ quin filios verberarēt cauſadiſcipline. ſed ꝙ non immoderate eos affligant verberibꝰ. ꝙ ꝟo indicit̉ dn̄is ꝙ remittāt ſeruis minas pōt duplicit̓ intelligi. vno mō vt remiſſe miniſ vtant̉. qd̓ ꝑtinetad moderationē diſcipline. alio mō vt aliquis non ſꝑ impleat qd̓ cōminatus eſt. qd̓ ꝑtinet ad hoc ꝙ iudiciuꝫ quoquis cōminatus ē penā qn̄qꝫ ꝑ remiſſionis miſcd̓iam temperet̉. ¶Ad. ij. dd̓m ꝙ maior ptās maiorē debet hr̄e coactionē. ſicut aūt ciuitas eſt ꝑfecta cōmunitas. ita princepsciuitatis habet ꝑfectā ptātem cohercēdi. ⁊ ideo pōt infligere penas irrecuꝑabiles .ſ. occiſionis vel mutilatōis. pat̓aūt ⁊ dn̄s qui p̄ſunt familie domeſtice que eſt imperfectacōmunitas hn̄t imꝑfectā ptātem cohercendi ẜm leuiorespenas q̄ non inferunt irrecuꝑabile nocumentū. ⁊ hmōi eſtverberatō. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ exhibere diſciplinā volēti cuilibet licet. ſed diſciplinā nolēti adhibere ē ſolū eius cui alterius cura cōmittit̉. ⁊ ad hoc ꝑtinet aliquē verberibus caſtigare.Ad tertium ſic ꝓcediturUidet̉ ꝙ nō liceat aliquē hoīem incarcerare. Actus enīeſt malus ex genere qui cadit ſupra indebitā materiā. vtſupra dictū eſt. ſed hō hn̄s naturalē arbitrij libertatē ē indebita materia incarceratōis q̄ libertati repugnat. ergo illicitū eſt aliquē incarcerare. ¶ Pre. Humana iuſticia regulari debet ex diuina. ſed ſic̄ d̓r Eccl̓. xv. Deus reliquithoīem in manu ꝯſilij ſui. ergo videt̉ ꝙ nō eſt aliqͥs cohercendus vincul̓ vel carcere. ¶ Pre. Nullus ē cohercendꝰniſi ab oꝑe malo a qͦ quilibet pōt aliū licite impedire. ſi

l2