QueſtioLXV

perſone ſed ille qui ſe defendendo occidit aliquem ad hoceum occidit ne ip̄e ab eo occidat̉. ergo hoc videt̉ eſſe illicitum. ¶ Pre. In primo de libe. arbi. dicit̉. Quō apud diuinā ꝓuidentiā a pctō liberati ſūt qui ꝓ his rebꝰ quas cōtemi oꝑtet humana cede polluti ſunt. eaſdē aūt res diciteſſe ꝯtemnēdas quas hoīes inuiti amittere pn̄t vt ex premiſſis ptꝫ. hoꝝ aūt eſt vita corꝑalis. ergo ꝓ ꝯſeruanda vita corꝑali nulli licitū eſt hoīem occcidere. ¶ Pre. Nicolaus papa dicit. vt habet̉ in decre. in di. l. De clericis quibus cōſuluiſti .ſ. qui ſe defendēdo paganū occiderūt ſi poſtea ꝑ pnīam poſſunt ad priſtinū ſtatū redire. aut ad altiorem aſcendere. ſcito nos nullā occaſionē dare. nec vllamtribuere licentiā eis quēlibet hoīeꝫ quolibet mō occidēdi.ſꝫ ad p̄cepta moralia ſeruāda tenent̉ cōmunit̉ clerici ⁊ laici. ergo etiā laicis non eſt licitū occidere aliquē ſe defendēdo. ¶ Pre. homicidiū eſt grauiuſ pctm̄ qͣꝫ ſimplex fornicatio vel adulterium ſed nulli licet committere ſimplicē fornicationē vel adulteriū. vel qͦdcūqꝫ aliud pctm̄ mortale ꝓꝯſeruatione ꝓprie vite. qꝛ vita ſpūalis p̄ferenda ē corꝑali.ergo nulli licet defēdēdo ſeip̄m aliū occidere vt ꝓpriā vitāꝯſeruet. ¶ Pre. Si arbor ē mala ⁊ fructus vt habetur.Matth. vij. ſed iſta defenſio ſui videt̉ eſſe illicita ẜm illd̓Rom. xij. Non vos defendētes chariſſimi. ergo ⁊ occiſiohoīs exinde ꝓcedēs eſt illicita. ¶ Sed ꝯtra eſt qd̓ Exoxxij. dicit̉. Si effringens fur domū ſiue ſuffodiēs inuentꝰfuerit ⁊ accepto vulnere mortuus fuerit. ꝑcuſſor nō erit reus ſanguinis. ſed multo magis licitū eſt defendere ꝓpriāvitā qͣꝫ ꝓpriam domū. ergo etiā ſi aliquis occidat aliqueꝫꝓ defenſione vite ſue nō erit reus homīcidij. ¶ Rn̄. dd̓ꝫꝙ nihil ꝓhibet vnius actus eſſe duos effectus. quoꝝ alt̄ſolū ſit in intētione. alius ꝟo ſit p̄ter intentionē. moralesaūt actus recipiūt ſpēm ẜm illud qd̓ intendit̉. non aūt abeo qd̓ eſt p̄ter intentionē cum ſit ꝑaccidēs. vt ex ſupra dictis ptꝫ. ex actu ergo alicuiꝰ ſeip̄m defendētis duplex effectus ſequi pōt. vnus quidē ꝯſeruatio ꝓprie vite. aliꝰ autēocciſio inuadētis. actus ergo hmōi ex hoc ꝙ intendit̉ cōſeruatio ꝓprie vite nō hꝫ rationē illiciti cum hoc ſit cuilibetnaturale ꝙ ſe ꝯſeruet in eſſe qͣꝫtum pōt. pōt tn̄ aliqͦs actꝰex bona intentiōe ꝓueniēs illicite reddi ſi nō ſit ꝓportionatus fini. ⁊ ideo ſi aliquis ad defendendū ꝓpriā vitā vtatur maiori violētia qͣꝫ oportet erit illicitū. ſi ꝟo moderateviolentiā repellat erit licita defenſio. nam ẜm iura vim virepellere licet cū moderamine inculpate tutele. nec eſt neceſſariū ad ſalutē vt hūc actū moderate tutele p̄termittatad euitandū occiſionē alterius. qꝛ plus tenet̉ hō vite ſueꝓuidere qͣꝫ vite aliene. ſed qꝛ occidere hoīem nō licet niſipublica auctoritate ꝓpter bonū cōmune. vt ex ſupra dictiſptꝫ. illicitū eſt ꝙ hō intendat occidere hoīem vt ſeip̄m defendat. niſi ei qͥ habet publicā auctoritatē qͥ intēdēs hoīeꝫoccidere ad ſui defēſionē refert hoc ad publicū bonū. vt patet in milite pugnāte ꝯtra hoſtes. ⁊ in mīſtro iudicis pugnante ꝯtra latrones. qͣꝫuis etiā ⁊ iſti peccent ſi priuata libidine moueant̉. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ auctoritas Augu.intelligēda eſt in eo caſu quo qͥs intendit occidere hoīemvt ſeip̄m a morte liberaret. ī quo etiā caſu ītelligit̉ auctoritas inducta in li. de li. arbi. vn̄ ſignanter dicit̉ ꝓ his rebus. in quo deſignat̉ intentio. ⁊ ꝑ hoc ptꝫ rn̄ſio ad ſcd̓m.¶ Ad. iij. dd̓ꝫ ꝙ irregularitas ꝯſequit̉ actū homīcidij etiam ſi ſit abſqꝫ pctō. vt ptꝫ in iudice qͥ iuſte aliquē condēnat ad mortē. ⁊ ꝓpter hoc clericus etiā ſi ſe defendēdo interficiat aliquē irregularis ē. qͣꝫuis non intēdat interficere. ſed ſeip̄m defēdere. ¶ Ad. iiij. dd̓m ꝙ actus fornicatio

nis vel adulterij nō ordinat̉ ad cōſeruationē ꝓprie vite exneceſſitate ſicut actus ex quo quandoqꝫ ſequitur homicidiū. ¶ Ad. v. dd̓m ꝙ ibi ꝓhibet̉ defenſio que eſt cum liuore vindicte. vn̄ glo. dicit. Non vos defendētes .i. nō ſitis referiētes aduerſarios.Adoctauuꝫ ſic ꝓcediturUidet̉ ꝙ aliquis caſualiter occidēs hoīem incurrat homicidij reatū. Legit̉ enī Gen̄. iiij. ꝙ Lamech credēs interficere beſtiā interfecit hoīeꝫ. ⁊ reputatū eſt ei ad homicidiūergo reatū homicidij incurrit qͥ caſualiter hoīem occidit.¶ Pre. Exo. xxi. dicit̉. Si quis ꝑcuſſerit mulierē p̄gnātem ⁊ aborſuꝫ fecerit ſi mors eius fuerit ſubſecuta reddetaīam pro aīa. ſed hoc pōt eſſe abſqꝫ intentōe occiſionis. ergo homicidiū caſuale hꝫ homicidij reatū. ¶ Pre. In decre. diſ. l. inducunt̉ pl̓es canones quibꝰ caſualia homicidia puniunt̉. ſed pene non debent̉ niſi culpe. ergo ille qͥ caſualiter hoīem occidit incurrit homicidij reatū. ¶ Sed ꝯͣeſt qd̓ Augu. dicit ad Publicolā. Abſit vt ea q̄ ꝓpter bonū aut licitū facimus. ſi quidē ꝓpter hoc p̄ter noſtiā volūtatē quicqͣꝫ mali acciderit nobis imputet̉. ſed ꝯtīgit qn̄qꝫvt ꝓpter bonū aliquod facientibꝰ homicidiū ꝯſequat̉ caſualiter. ergo nō imputat̉ facienti ad culpā. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙẜm phm̄ in. ij. phi. caſus eſt cauſa agens p̄ter intētionē ⁊ideo ea q̄ caſualia ſunt ſimpl̓r loquēdo non ſunt intēta neqꝫ voluntaria. ⁊ qꝛ om̄e pctm̄ eſt volūtariū ẜm Augu. cōſequēs eſt ꝙ caſualis inqͣꝫtum hmōi non ſunt pct̄a. ꝯtingit tamen id quod non eſt actu ⁊ per ſe volitum vel intentum. eſſe per accidens volitum vel intentum ẜm ꝙcauſa ꝑ accidēs dicit̉ remouēs ꝓhibēs. vnde ille qͥ nonremouet ea ex quibꝰ ſequit̉ homicidiū ſi debeat remouereerit quodāmodo homicidiū voluntariū. hoc aūt cōtingitdupl̓r. vno mō qn̄ dans oꝑam rebus illicitis quas vitare debebat homicidiū incurrit. alio mō qn̄ non adhibet debitā ſollicitudinē. ⁊ ideo ẜm iura ſi aliqͥs det oꝑam rei licite. debitā diligentiā adhibēs. ⁊ ex hoc homicidiū ſequaturnon incurrit homicidij reatū. ſi ꝟo det oꝑaꝫ rei illicite. vl̓etiā det oꝑam rei licite non adhibēs diligentiā debitā nōeuadit homicidij reatū ſi ex eius oꝑe mors hoīs ſequat̉.Ad .i. ergo dd̓m ꝙ Lamech nō adhibuit ſufficientemdiligentiā ad homīcidiū vitandū. ⁊ ideo reatū homicidiſnon eua ſit. Ad. ij. dd̓m ꝙ ille qui ꝑcutit mulierē p̄gnantē dat oꝑam rei illicite. ⁊ ideo ſi ſequat̉ mors mulieris vl̓pueri aīati nō effugiet homicidij crimē p̄cipue cū ex taliꝑcuſſione in promptu ſcit ꝙ mors ſequat̉. ¶ Ad. iij. dd̓ꝫꝙ ẜm canones imponit̉ pena his qui caſualiter occiduntdātes oꝑam rei illicite vel nō adhibentes diligentiā debitā.Queſtio LXVEinde ꝯſideranduꝫeſt de pctīs aliarū iniuriarū que in ꝑſonā comittunt̉. Et circa hoc querunt̉ qͣtuor. primo d̓mutilatōe membroꝝ. ſcd̓o de verberatōe. tertio de incarceratōe. qͣrto vtꝝ pctm̄ hmōi iniuriaꝝ aggrauet̉ ex hocꝙ cōmittit̉ in perſonam coniunctam alijs.Ad primum ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ mutilare aliquē membro ſuo in nullo caſu poſſit eſſe licitū. Damaſ. enī dicit in. ij. li. ꝙ pctm̄ cōmittit̉ ꝑhoc ꝙ recedit̉ ab eo qd̓ eſt ẜm naturā in id quod eſt contra naturam. ſed ẜm naturam a deo inſtitutū eſt ꝙ corphoīs ſit integrū mēbris. cōtra naturā aūt eſt ꝙ ſit mēbriſ