LXIIIIQueſtio

inſipientibꝰ ⁊ ſimilis factus ē illis. Et Prouerb. x. dicit̉.Qui ſtultꝰ ē ſeruiet ſapiēti: ⁊ iō qͣꝫuis hoīem in ſua dignitate manentē occidere ſit ẜm ſe malū. tn̄ hoīem pctōrem occidere pōt eſſe bonū ſicut occidere beſtiā. peior .n. ēmalus homo qͣꝫ beſtia ⁊ plus nocet̉ vt phūs dicit in .i. politi. ⁊ in. vij. ethi.Ad tertium ſic procedit̉.Uidet̉ ꝙ occidere hoīem peccatore liceat priuate ꝑſone.In lege .n. diuina nihil illicitū mādat̉. ſed Exo. xxxij. precepit Moyſes. Occidat vnuſquiſqꝫ frēm ſuū ⁊ amicū ⁊ꝓximū ſuū pro peccato vituli ꝯflatilis. ergo etiā priuatisperſonis licet pctōrē occidere. ¶ Pre. Hō ꝓpter peccatūcomꝑatur beſtijs vt dictū eſt. ſed occidere beſtiā ſilueſtreꝫmaxime nocentē cuilibet priuate ꝑſone licet. ergo ⁊ pariratione occidere hoīem peccatorē. ¶ Pre. Laudabile ē.ꝙ homo etiā ſi ſit priuata ꝑſona oꝑetur quod ē vtile bono cōi. ſed occiſio maleficiorū eſt vtilis bono cōi vt dictūeſt. ergo laudabile ē ſi etiā priuate ꝑſone malefactores occidant. ¶ Sed ꝯtra eſt quod Aug. dicit in. i. de ciui. deiQui ſine aliqua publica ad mīſtratiōeⁱ maleficū occideritvelut homīcida iudicabit̉. ⁊ tanto amplius quanto ſibiptātem a deo non ꝯceſſam vſurpare non timuit. ¶ Rn̄.dd̓ꝫ ꝙ ſic̄ dictū eſt. occidere malefactorē licitū eſt inquātum ordinat̉ ad ſalutē totius cōitatis. ⁊ ideo ad illū ſolūpertinet cui cōmittit̉ cura cōitatis ꝯſeruāde. ſicut ad mediū pertinet p̄cidere membrū putridū qn̄ ei cōmiſſa fuerit cura ſalutis totius corꝑis. cura aūt cōis boni cōmiſſaeſt pͥncipibus habētibꝰ publicā auctoritatē. ⁊ ideo eis ſolum licet malefactores occidere. non aūt priuatis ꝑſonisAd .i. ergo dd̓m ꝙ ille aliquid facit cuiꝰ auctoritate fitvt patet per Diony. xij. c. celeſt. hierar. ⁊ ideo vt Augu.dicit in. i. de ciui. dei. non ipſe occidit qui mīſteriū debꝫ iubenti. ſicut adminiculū gladijs vtenti. vn̄ illi qui occiderunt ꝓximos ⁊ amicos ex mādato dn̄i non hoc feciſſe ipſi videntur. ſed potius ille cuiꝰ auctoritate fecerūt. ſicut ⁊miles interficit hoſtē auctoritate pͥncipis. ⁊ mīſter latronem auctoritate iudicis. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ beſtia naturaliter ē diſtincta ab hoīe. vnde ſuper hoc nō requirit̉ aliquod iudiciū an ſit occidēda ſi ſit ſilueſtris. ſi ꝟo ſit domeſtica requireret̉ iudiciū non ꝓpter ipſam ſed ꝓpter damnū dn̄i. ſed hō pctōr non eſt naturalit̓ diſtinctꝰ ab hoībuſiuſtis. ⁊ ideo indiget iudicio publico vt diſcernat̉ an ſitoccidendus ꝓpter ſalutē cōem. ¶ Ad. iij. dd̓ꝫ ꝙ facere aliquid ad vtilitatē cōem quod nulli nocet hoc eſt licitū cuilibet priuate ꝑſone. ſed ſi fit cū nocumēto alterius hoc n̄debet fieri niſi ẜm iudiciū eius ad quē pertinet exi ſtimarequid ſit ſubtrahendū partibus pro ſalute totius.Ad quartuꝫ ſic procedit̉.Uidetur ꝙ occidere malefactores liceat clericis. Clericienī precipue debent implere quod apl̓s dicit. i. ad Coꝝ.iiij. Imitatores mei eſtote ſicut ⁊ ego chriſti per qd̓ nobis indicitur vt deū ⁊ ſanctos eius imitem̄. ſed ipſe deusquem colimꝰ occidit malefactores. ẜm illud pͣs. Qui ꝑcuſſit egyptū cū primogenitis eoꝝ. Moyſes etiā a leuitiafecit interfici vigintitria milia hoīum ꝓpter adorationemvituli. vt habet̉ Exo. xxxij. Et phineēs ſacerdos interfecit iſraelitē coeuntem cū medianitide. vt habet̉ Nu xxv.Samuel etiam interfecit Agagregē amelech. ⁊ Heliasſacerdotes Baal. ⁊ Matathias eum q̄ ad ſacrificanduꝫacceſſerat. ⁊ in nouo teſtamēto Petrus Ananiaꝫ ⁊ Sa-

phyram. ergo videt̉ ꝙ etiā clericis liceat occidere malefactores. ¶ Pre. Poteſtas ſpūalis ē maior qͣꝫ tꝑalis ⁊ d̓oꝯiunctior. ſed poteſtas tꝑa lis licite malefactores occidittanqͣꝫ dei miniſter. vt dicit̉ Ro. xiij. ergo multomagꝭ clerici qui ſunt dei miniſtri ſpūalem ptātem habentes licitepoſſunt malefactores occidere. ¶ Pre. Quicunqꝫ liciteſuſcipit aliquod officiū licite pōt ea que ad officiū illud ꝑtiuent exercere. ſed officiū pͥncipis terre eſt male actoresoccidere vt dictū eſt. ergo clerici qui ſunt terrarū pͥncipeslicite poſſunt occidere malefactores. ¶ Sed ꝯtra eſt qd̓dicit̉. i ad Timoth. iij. Oportet ep̄m ſine crimine eſſe. nōvinolentū. non ꝑcuſſorē. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ non licet clericiſoccidere duplici ratiōe. p̄ꝰ quidem qꝛ ſunt electi ad altaris mīſteriū in quo repn̄tatur paſſio chriſti occiſi qui cū ꝑcuteret̉ non reꝑcutiebat. vt dicit̉. i. Pet. ij. ⁊ ideo nō competit vt clerici ſint ꝑcuſſores aut occiſores. debēt .n. miniſtri ſuū dn̄m imitari. ẜm illud Eccl. x. Scd̓m iudicē populi ſic ⁊ miniſtri eius. alia ratio ē quia clericis cōmittit̉miniſteriū noue legis in qua nō determinat̉ pena occiſionis vel mutilatiōis corꝑalis. ⁊ ideo vt ſint idonei mīſtrinoui teſtamēti debent a talibꝰ abſtinere. ¶ Ad i. ergo dicendū ꝙ deus vniuerſalit̓ in oībꝰ oꝑatur que recta ſunt. īvnoquoqꝫ tn̄ ẜm eius ꝯgruentiā. ⁊ ideo vnuſqͥſqꝫ debetdeū imitari in hoc ꝙ ſibi ſpecialit̓ ꝯgruit. vnde licet deuſcorꝑalit̓ malefactores occidat. non tn̄ oportet ꝙ omēs inhoc eū imitent̉. Petrus aūt nō ꝓpria auctoritate vel manu Ananiā ⁊ Saphyrā interfecit. ſed magis dīnā ſentētiam de eoꝝ morte ꝓmulgauit. ſacerdotes aūt vel leuiteveteris teſtam̄ti erant miniſtri veteris legis ẜm quā pene corꝑales infligebant̉. ⁊ ideo etiā eis occidere ꝓpria manu ꝯgiuebat. ¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ mīſteriū clericoꝝ ē in melioribus ordinatū qͣꝫ ſint corꝑales occiſiōes .ſ. in his q̄ pertinent ad ſpūalē ſalutē. ⁊ ideo nō ꝯgruit eis ꝙ minoribuſſe ingerant. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ p̄lati eccleſiaruꝫ accipiuntofficia principū terre non vt ipſi iudiciū ſanguinis exerceant per ſeipſos. ſed ꝙ eoꝝ auctoritate per alios exerceāt.Ad quintum ſic procedit̉Uidetur ꝙ alicui liceat ſeipſum occidere. Homicidiū .n.eſt pctm̄ inqͣntū iuſticie ꝯtrariat̉. ſed nullus pōt ſibijpſi iniuſticiā facere. vt ꝓbat̉ in. v. ethi. ergo nullus peccat occidendo ſeipſum. ¶ Pre. Occidere malefactores licet habenti publicam ptoteſtatem. ſed quandoqꝫ ille qui habet publicam poteſtatem eſt malefactor. ergo licet ei occidere ſeipſum. ¶ Pre. Licitum eſt ꝙ aliqͥs ſpōtanee minus periculū ſubeat vt maius periculū vitet. ſicut licitumeſt ꝙ aliquis etiā ſibijpſi amputet mēbꝝ putridū vt totūcorpus ſaluet̉. ſed qn̄qꝫ aliqͥs ꝑocciſoneꝫ ſuijpſius vitatmaius malū vel miſerā vita vel turpitudinē alicuiꝰ peccati. ergo licet alicui occidere ſeipſum. ¶ Pre. Samſonſeipſum interfecit. vt habet̉ Iudi. xvi. qui tn̄ ꝯnūerat̉ iniſanctos. vt patet Hebre. xi. ergo licitū eſt occidere ſeipſuꝫPre. ij. Machab. xiiij. dicit̉ ꝙ Razias quidā ſeipſuminterfecit eligēs nobiliter mori potius qͣꝫ ſubditꝰ fieri peccatoribꝰ. ⁊ ꝯtra natales ſuos iniurijs agi. ſed nihil qd̓ nobiliter fit ⁊ fortiter ē illicitū. ergo occidere ſeipſuꝫ nō eſt illicitum. ¶ Sed ꝯtra eſt quod Aug. dicit in. i. de ciui. deiReſtat vt de hoīe intelligamꝰ: illud qd̓ dictū eſt. nō occides nec alterū. ergo nec te. neqꝫ .n. aliud qͣꝫ hoīem occiditqui ſeipſum occidit ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſeipſuꝫ occidere eſtoīno illicitū triplici ratione. pͥꝰ quidē qꝛ naturalit̓ quelibꝫres ſeipſam amat. ⁊ ad hoc ꝑtinet ꝙ q̄libet res ꝯſeruat ſe