QueſtioLXIII
vt patet per illud quod habet̉ Leuitꝭ. xix. Non morabit̉opus mercēnarij tui apud te vſqꝫ mane. ergo neqꝫ ī alijsreſtitutionibꝰ faciēdis pōt fieri dilatio ſꝫ ſtatim reſtituere oportet. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ſicut acciꝑe rem alienā eſt peccatū ꝯͣtra iuſticiā. ita etiā detinere eam. quia ꝑ hoc ꝙ aliquis detinet rem alienā inuito dn̄o. impedit eū abvſu reiſue. ⁊ ſic ei facit iniuriā. manifeſtū eſt aūt ꝙ nec ꝑ modicum tempus licet in peccato morari. ſed quilibet teneturpctm̄ ſtatim deſerere. ẜm illud Eccꝭ. xxi. Quaſi a facie colubri fuge pctā. ⁊ ideo q̄libet tenet̉ ſtatim reſtituere ſi poteſt. vel petere dilationē ab eo qui habet vſum rei ꝯcēdere. . ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ p̄ceptū de reſtitutione faciendaqͣꝫuis ẜm formā ſit affirmatiuū. implicat tn̄ in ſe negatiuum p̄ceptum quo ꝓhibem̄ rem alterius detinere. ¶ Adij. dd̓m ꝙ qn̄ aliqͣs nō poteſt ſtatim reſtituere. ipſa in potentia abſoluit eū ab inſtanti reſtitutiōe faciēda ſicut etiātotaliter a reſtitutiōe abſoluit̉ ſi oīno ſit impotens. debettamē remiſſionē vel dilationē petere ab eo cui debet autper ſe aūt per aliū. ¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ cuiuſcūqꝫ circūſtantie omiſſio ꝯtrariat̉ virtuti. pro determīatiōe eit habēduꝫꝙ oportet illam circūſtantiā obſeruare. ⁊ quia ꝑ dilationem reſtitutiōis cōmittit̉ pctm̄ iniuſte detentiōis qd̓ iuſticie opponit̉. ideo neceſſe eſt tempus eſſe determīatum. vtſtatim reſtitutio fiat. ¶ Queſtio LXIIIEinde ꝯſiderandūeſt de vitijs oppoſitis p̄dictis iuſticie partibꝰ.Et pͥº d̓ acceptiōe ꝑſonaruꝫ q̄ opponit iuſticiediſtributiue. 2ꝰ de pctīs q̄ opponunt̉ inſticie cōmutatiue.Circa primū querunt̉ quattuor. pͥª vtꝝ ꝑſonarū acceptioſit peccatū. 2º vtrū habeat locū in diſpenſatiōe ſpūaliumvtrū in exhibitiōe honoris. 4º vtrū in iudicijs.Ad primū ſic procediturUidetur ꝙ ꝑſonarū acceptio non ſit pctm̄. In noīe .n. ꝑſone intelligit̉ ꝑſone dignitas. ſed ꝯſiderare dignita: eſ ꝑſonarū ꝑtinet ad diſtributiuā iuſticiā. ergo ꝑſonarū acceprio non eſt pctm̄. ¶ Pre. In rebus hūanis ꝑſone ſuntpͥncipaliores qͣꝫ res. quia res ſunt ꝓpter ꝑſonas ⁊ nō ecōuerſo. ſed rerū acceptio non ē pctm̄. ergo multominꝰ acceptio ꝑſonarū. ¶ Pre. Apud deū nulla poteſt eſſe ini qͥtaſvel pctm̄. ſed deus videt̉ ꝑſonas accipere. quia interdumduoꝝ hominū vniꝰ ꝯditiōis vnū aſſumit ꝑ gratiā ⁊ alterum relinquit in pctō. ẜm illud Matth. xxiiij. Duo erūcin lecto vnus aſſumet̉ ⁊ alius relinquet̉. ergo acceptio ꝑſonarū non eſt pctm̄. ¶ Sed ꝯtra. Nihil ꝓbibet̉ in legediuina niſi pctm̄. ſꝫ ꝑſonaꝝ acceptio ꝓhibet̉ Deut .i. vbidicitur. Non accipietis cuiuſqͣꝫ ꝑſonā. ergo ꝑſonarū acceptio eſt pctm̄. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ ꝑſonarū acceptio opponit̉iuſticie diſtributiue. ꝯſiſtit .n. equalitas diſtributiue iuſticie in hoc ꝙ diuerſis ꝑſonis diuerſa tribuunt̉ ẜm proportionē ad dignitates ꝑſonarū. ſi ergo aliqͥs ꝯſideret ilſam ꝓprietatē ꝑſone ꝓpter quā aliqͥd quod ei ꝯfertur ē eidebitū non ē acceptio ꝑſone ſed cauſe. vn̄ glo. ſuꝑ illudad Ephe. vi. Perſonatū acceptio nō eſt apud deū. dicit.ꝙ deus iudex iuſtus cauſas diſcernit nō ꝑſonas. puta cūaliquis ꝓmoueat aliquē ad magiſteriū ꝓpter ſufficiētiaꝫſcientie. hic attenditur cauſa debita nō ꝑſona. ſi aūt aliqͥſꝯſideret in eo cui aliqͥd ꝯfert nō id ꝓpter qd̓ id quod ei datur eſſet ei ꝓportionatū vel debitū. ſed ſoluꝫ ꝓpter hoc ꝙiſte homo puta Petrus vel Martinꝰ eſt. hic eſt acceptioꝑſone quia nō artribuitur ei aliquid ꝓpter aliquā cauſam
que faciat eū dignuꝫ. ſed ſimpliciter attribuit̉ perſone. adꝑſonā aūt refertur quecūqꝫ ꝯditio non faciēs ad cauſamꝓpter quā ſit dignus hoc dono. pn̄ta ſi aliquis ꝓmoueataliquē ad p̄lationē vel magiſteriū quia eſt diues vel qꝛ ēꝯſanguineꝰ ſuus eſt acceptio ꝑſone. ꝯtingit tn̄ aliquā conditionē ꝑſone facere eam dignā reſpectu vniꝰ rei ⁊ nō reſpectu alterius. ſicut ꝯſanguinitas facit aliquē dignū adhoc ꝙ inſtituatur heres patrimonij. nō aūt ad hoc ꝙ ꝯferatur ei p̄latio eccleſiaſtica. ⁊ ideo eadē ꝯditio ꝑſone ī vnonegocio ꝯſiderata facit acceptionē ꝑſone in alio aūt nō facit. ſic ergo patet ꝙ ꝑſonarū acceptio opponit̉ iuſticie diſtributiue in hoc ꝙ preter ꝓportionē agitur. nihil aūt opponitur virtuti niſi pctm̄. vnde ꝯſeques eſt ꝙ ꝑſonarumacceptio ſit pctm̄. ¶ Ad .i. ergo dd̓m ꝙ in diſtributiua iuſticia ꝯſiderantur ꝯditiōes ꝑſonarū que faciūt ad dignitatis vel debiti cauſam. ſed in acceptiōe ꝑſonarū ꝯſiderantur ꝯditiones que non faciūt ad cauſam vt dictuꝫ eſt.¶ Ad. ij. dd̓m ꝙ ꝑſone ꝓportionantur ⁊ digne reddūturaliquibus que eis diſtribuunt̉ ꝓpter aliquas res que ꝑtinent ad ꝯditionē ꝑſone. ⁊ ideo hmōi ꝯditiōes ſunt attendende tanqͣꝫ ꝓprie cauſe. cū autē ꝯſiderātur ipſe ꝑſone attenditur non cauſa vt cauſa. ⁊ ideo patet ꝙ qͣꝫuis ꝑſoneſint digniores ſimplicit̓ non tn̄ ſūt digniores quo ad hoc¶ Ad. iij. dd̓m ꝙ duplex eſt datio. vna quidem ꝑtinenſad iuſticiā. qua .ſ. aliqͥs dat alicui quod ei debetur. ⁊ circatales dationes attēditur ꝑſonarū ac ceptio. alia eſt datioad liberalitatē pertinens que .ſ. gratis datur alicui qd̓ einon debetur. ⁊ talis eſt collatio numerū gratie per quampctōres aſſumūtur a deo. ⁊ in hac donatiōe nō habet locūꝑſonarū acceptio. quia quilibet abſqꝫ iniuſticia poteſt deſuo dare quantū vult ⁊ cui vult. ẜm illd̓ Matth. xx. Autnō licet mihi qd̓ volo facere? tolle qd̓ tuū eſt ⁊ vade.Ad ſecundū ſic procedit̉.Uidetur ꝙ in diſpenſatiōe ſpūaliū locū non habeat perſonarū acceptio. Conferre .n. dignitatē eccleſia ſticaꝫ ſeubn̄ficiū alicui ꝓpter ꝯſanguinitatē videtur ad acceptionēꝑſonarū ꝑtinere. qꝛ ꝯſanguinitas non ē cauſa faciēs hominē dignū ece leſiaſtico bn̄ficio. ſed hoc non videtur eſſepctm̄. cū hoc ex ꝯſuetudine p̄lati eccleſie faciāt. ergo pctm̄perſonarū acceptiōis non videtur locū habere in diſpenlatione ſpūaliū. ¶ Pre. Preferre diuitē pauperi videt̉ad acceptionē ꝑſonarū ꝑtinere. vt patet Iaco. ij. ſed facilius diſpēſatur cū diuitibꝰ ⁊ potentibꝰ ꝙ in gradu ꝓhibito ꝯtrahāt matrmoniū qͣꝫ cū alijs. ergo pctm̄ ꝑſonarū acceptionis non videt̉ locū habere circa diſpēſationē ſpūalium. ¶ Pre. Scd̓m iura ſufficit eligere bonū. nō aūt re qͥritur ꝙ aliquis eligat meliorē. ſed eligere minus bonumad aliquid alterius videtur ad acceptionē ꝑſonarum ꝑtinere. ergo ꝑſonaruꝫ acceptio non eſt pctm̄ in ſpūalibus:¶ Pre. Scd̓m ſtatuta eccleſie eligendus ē aliqͥs de gremio eccleſie. ſed hoc videt̉ ad acceptionē ꝑſonarū ꝑtinerequia qn̄qꝫ ſufficiētiores alibi inuenirent̉. ergo perſonaꝝacceptio nō eſt pctm̄ in ſpūalibus. ¶ Sed ꝯtra eſt qd̓ dicitur Iaco. ij. Nol ite in ꝑſonarū acceptiōe habere fideꝫdn̄i noſtri Ieſu chriſti. vbi dicit glo. Aug. Quis ferat ſiquis diuitem eligat ad ſedem honoris eccleſie contempto paupere inſtructiore ⁊ ſanctiore. ¶ Reſponſio dd̓mꝙ ſicut dictū eſt acceptio perſonarū eſt peccatū inquantūꝯtrariatur iuſticie. quanto autem in maioribꝰ aliqͥs iuſticiam tranſgredit̉. tanto grauius peccat. vnde cū ſpiritualia ſint temporalibus potiora grauius peccatū ē ꝑſonas